Ortaokul 5. ve 6. sınıf fen bilimleri ders kitaplarının belirli kriterler açısından incelenmesi

Ders kitapları eğitimde kullanılan en önemli materyallerdendir. Öğretmen, öğrenci ve velilerin bilgiye ve dersin akış programına en kolay ulaşabileceği bir kaynak olan ders kitaplarının her yıl geliştirilmesi ve eksiklerinin giderilmesi gerekmektedir. Bu amaçla, bu araştırmada 2014- 2015 öğretim yılında devlet okullarında okutulan 5. ve 6. Sınıf Fen Bilimleri ders kitapları "içerik, organizasyon, okuma düzeyi, öğretim yaklaşımı, resimler, ünite sonu öğretim yardımcıları, laboratuar etkinlikleri, indeks ve eksözlükler, ders kitabının fiziksel görünümü" başlıkları ele alınarak değerlendirilmiştir. Araştırmanın söz konusu ders kitaplarının geliştirilmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Araştırmada, nitel ve nicel yöntemlerin bir arada kullanılabildiği karma yaklaşım kullanılmıştır. Araştırma grubu basit seçkisiz örneklem yöntemi kullanılarak oluşturulmuş, bu kitapları derslerinde kullanan öğretmenlerin görüşleri esas alınmıştır. Veri toplama aracı olarak fen bilimleri ders kitabı değerlendirme ölçeği ve yarı yapılandırılmış mülakat formları kullanılmıştır. Ders kitabı değerlendirme ölçeğine göre; cinsiyet, yaş, mesleki deneyim, öğrenim durumu ve görev yapılan yerleşim yeri gibi değişkenlere bağlı olarak, verilerin anlamlı farklılık taşıyıp taşımadığı tespit edilmiştir. Sayısal verilerin analizi bir istatistik programı ile nitel veriler ise benzer ve farklılıklardan yola çıkılarak tema ve tablolar ile oluşturulmuştur. Araştırmada, ölçek ve mülakatlardan elde edilen bulgulara göre her iki ders kitabı için de öğretmenler, kitapta bulunan ünite sonu öğretim yardımcılarının yetersiz olduğunu ifade etmişlerdir. 5.sınıf ders kitabının 3,10 ortalama, 6.sınıf ders kitabının ise 3,43 ortalamaya sahip olduğu ve belirlenen değişkenlerden hiçbir değişken için anlamlı bir farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak her iki ders kitabı da "yeterli seviyede" olarak tespit edilmiştir. Ancak ders kitapları her sene güncellenmeli ve geliştirme çalışmaları komisyon-okul-üniversite işbirliğiyle yürütülmelidir gibi öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Fen Bilimleri, Ders Kitabı, Öğretmen Görüşleri