Ortaokul matematik öğretmen adaylarının problem çözme başarısını yordayan değişkenlerin incelenmesi

Bu araştırmada ortaokul matematik öğretmen adaylarının problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme, matematiksel problem çözmeye yönelik tutum, bilişötesi farkındalık, matematik okuryazarlığı öz-yeterliliği, matematiksel problem çözmeye yönelik inanç değişkenlerinin ve problem çözme başarı düzeylerinin sınıf düzeyine göre farklılık gösterip göstermediğini ve bu değişkenlerin problem çözme başarısını yordama durumunu incelemek amaçlanmıştır. Bu kapsamda araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden yordayıcı korelasyonel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan bir Eğitim Fakültesinin, İlköğretim Matematik Öğretmenliği Lisans Programında öğrenim gören 226 ortaokul matematik öğretmen adayının katılımıyla gerçekleşmiştir. Veriler "Problem Çözmeye Yönelik Yansıtıcı Düşünme Becerisi Ölçeği", "Matematiksel Problem Çözmeye Yönelik Davranışlar" Ölçeği, "Bilişötesi Farkındalık Envanteri", "Matematik Okuryazarlığı Öz-Yeterlilik Ölçeği", "Matematiksel Problem Çözmeye İlişkin İnanç Ölçeği" ve "Problem Çözme Başarı Testi" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde alt problemlerde hedeflenen amaçlar doğrultusunda Tek Yönlü MANOVA ve Yapısal Eşitlik Modeli kullanılmıştır. Analizler sonucunda öğretmen adaylarının yansıtıcı düşünme, tutum, bilişötesi farkındalık ve matematik okuryazarlığı düzeylerinin birinci sınıflarda ikinci sınıflara nispeten daha yüksek olduğu ancak üçüncü ve dördüncü sınıfta kademeli olarak tekrar yükseldiği gözlenmiştir. Problem çözmeye yönelik inanç ve problem çözme başarı düzeylerinin ise sınıf düzeyi arttıkça yükseldiği gözlenmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının matematik okuryazarlığı öz-yeterlilik düzeyleri problem çözme başarısını doğrudan yordarken; yansıtıcı düşünme, tutum, bilişötesi farkındalık ve inanç değişkenlerinin ise problem çözme başarısını matematik okuryazarlığı değişkeni üzerinden dolaylı olarak yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.