Ortaokul öğrencilerinde okula bağlılık ile öğrenme sorumluluğu ilişkisinin incelenmesi

Bu araştırmanın temel amacı, ortaokul öğrencilerinin okula bağlılık düzeyleri ile öğrenme sorumluluklarının ilişkisini incelemektir. Ayrıca araştırmada okula bağlılık ve öğrenme sorumluluğu düzeyleri cinsiyet, sınıf düzeyleri ve veli eğitim değişkenlerine göre incelenmektedir. Araştırma, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında İstanbul ilinde devlet ve özel ortaokullarında gerçekleştirilmiştir. İstanbul ilindeki ortaokullardan seçkisiz örnekleme yöntemlerinden basit-rastgele örnekleme ile belirlenen 353 ortaokul öğrencisi araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Araştırmada, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Öğrencilerin cinsiyeti, sınıf düzeyi ve veli eğitim durumuna ilişkin veriler "Kişisel Bilgi Formu" ile toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak "Okula Bağlılık Ölçeği" ve "Öğrenme Sorumluluğu Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, kız öğrencilerin okula bağlılık düzeyleri anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Velisi ortaokul mezunu olan öğrencilerin duyuşsal bağlılık düzeyleri; velisi lise, lisans ve doktora mezunu olan öğrencilere göre daha yüksek tespit edilmiştir. Benzer şekilde, velisi ortaokul mezunu olan öğrencilerin bilişsel bağlılık düzeyleri, velisi lise ve lisans mezunu olan öğrencilere göre daha yüksek bulunmuştur. Kız öğrencilerin öğrenme sorumluluğu düzeylerinin anlamlı derecede yüksek olduğu gözlenmiştir. 7. sınıfta olan öğrencilerin öğrenme sorumluluğu düzeylerinin yüksek olduğu tespit edilmiştir. Devlet okullarında eğitim gören öğrencilerin öğrenme sorumluluğu düzeyleri anlamlı derecede yüksek bulunmuştur. Öğrencilerin okula bağlılıkları ile öğrenme sorumlulukları arasındaki ilişki incelendiğinde, "Okula Bağlılık Ölçeği" ile "Öğrenme Sorumluluğu Ölçeği" arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu gözlenmiştir. Bu ilişki, ders süreci öğrenme sorumlulukları ve ders dışı öğrenme sorumlulukları alt boyutlarıyla da saptanmıştır. Okula bağlılık ile öğrenme sorumluluğu arasındaki yordayıcı gücü ele aldığımızda, ders süreci öğrenme sorumlulukları ve ders dışı öğrenme sorumlulukları alt boyutlarının okula bağlılık düzeyini %64,9 oranında pozitif yönde açıklayıcı etkisi bulunmuştur.