Ortaokul öğrencilerinin dinleme kaygısının farklı değişkenler açısından incelenmesi ve kaygının nedenlerinin belirlenmesi

Bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin dinleme kaygısı düzeylerini ve nedenlerini belirlemek; kaygının çeşitli değişkenler açısından farklılaşma durumunu tespit etmektir. Araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin bir arada olduğu açımlayıcı karma yöntem modeli tercih edilmiştir. Nicel verileri elde etmek amacıyla Ortaokul Öğrencileri İçin Dinleme Kaygısı Ölçeği ve Dinleme/İzleme Stratejilerinin Kullanım Sıklığı Ölçeği'nden; nitel veriler elde etmek için ise Yapılandırılmış Görüşme Formu'ndan yararlanılmıştır. Nicel verilerin analizinde parametrik testler; nitel verilerin analizinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda örneklemi; 2019-2020 eğitim-öğretim yılının ikinci döneminde Türkiye'nin doğusunda yer alan bir ilin merkez ilçelerinin birinde yer alan bir ortaokuldaki 5, 6, 7 ve 8.sınıfta öğrenim gören toplam 400 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrenciler arasından farklı sınıf düzeylerinde ve farklı cinsiyetlerde yüksek dinleme kaygısına sahip 32 öğrenciyle gerçekleştirilen görüşmeler araştırmanın nitel boyutunu oluşturur. Araştırmanın sonucunda ortaokul öğrencilerinin dinleme kaygılarında cinsiyete ve evde teknolojik aletleri dinleme/izleme süresine göre anlamsal bir fark bulunurken sınıf düzeyi, anne-baba eğitim durumu, dinleme metinlerinin dinletilmesinde kullanılan materyaller, dinleme stratejilerinin kullanımı, dinledikleri materyallerin türüne göre anlamlı bir fark tespit edilememiştir. Dinleme kaygılarının nedenlerine ilişkin öğrenci görüşlerine göre öğrencilerin kaygıları çoğunlukla aile, çevre gibi çevresel; dikkat eksikliği, psikolojik faktörler gibi duyuşsal; dinleme materyalinden kaynaklı sorunlar ve dinleme strateji bilgisi eksikliğinden kaynaklanmaktadır.