A case study on middle school students' visions of nature

Bu çalışmanın amacı ortaokul öğrencilerinin doğaya yönelik görüşleri, doğaya verdikleri değer ve nedenleri, insan ve doğa arasındaki ilişkiye yönelik görüşlerini kapsayacak şekilde doğa vizyonlarının incelenmesidir. Katılımcılar, şehir merkezinde yaşayan ortaokul öğrencilerinden amaçlı örneklem yöntemi kullanılarak seçilmiştir. Nitel vaka çalışması kullanılarak yapılan çalışmada veriler, yarı-yapılandırılmış görüşmelerin yanı sıra güdümlenmiş gerçeklik tekniği, çiz-ve-açıkla tekniği ve kart seçim aracı gibi destekleyici araçlarla 2019-2020 Bahar Dönemi'nde toplanmıştır. Veriler, 'Doğa Vizyonları' kuramsal çerçevesine dayanarak, içerik analizi yöntemi ile üç ana başlık altında analiz edilmiştir. Doğaya yönelik imajların incelendiği bulgularda öğrencilerin doğayı genellikle yeşillik alan ve ağaç ile ilişkilendirdikleri görülmüştür. Katılımcı öğrenciler doğayı akıllarında şehir yaşantısından, insan kalabalığından ve teknolojiden uzak bir yer olarak canlandırmışlardır. Öğrencilerin doğaya yönelik değerleri incelendiğinde bütün öğrencilerin doğayı önemli olarak algıladığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin büyük çoğunluğu doğanın öneminin nedenini araçsal değerler ile açıklarken, yalnızca bir kaç öğrenci doğanın önemini içsel değerlerden bahsederek sunmuştur. İnsan-doğa ilişkisine yönelik imajlar incelendiğinde ise öğrenciler, insan ve doğa arasında olması gereken ilişki ile ilgili kendi fikirlerini yansıtırken doğanın korunmasını vurgulayan Koruyucu (Steward) ve karşılıklı bağlılığı anlatan Ortak (Partner) tiplerini seçmişlerdir. Öte yandan, öğrencilerin diğer insanların doğa ile olan ilişkisine nasıl baktıkları incelendiğinde, öğrencilerin diğer insanları Kontrolcü/Efendi (Master) ve Umursamaz (Apathy) tipleriyle betimledikleri ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Doğa İmgeleri, İnsan-Doğa İlişkisi, Dünya Görüşleri, Değerler, Çevre Eğitimi