Values
681 theses under this subject heading
Üçüncü kişilerin varlığının birlikte değer yaratma sürecine etkileri
Bu tezde öğrenci ve öğretmen ilişkisine eklenecek olan üçüncü kişiler çalışmaya dahil edilmiştir. Öğrenci ve öğretmen bağlamında senaryolar oluşturulmuş ve bu senaryolar doğrultusunda öğrenci ve öğretmen ilişkisi içerisinde olumlu ve olumsuz olarak adlandıracağımız durumlarda birlikte değer yaratma sürecinin nasıl etkilendiği incelenmiştir.
İlkokullarda değerler eğitiminde etkili olan faktörlere ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşlerinin değerlendirilmesi
Özet: Bu araştırmanın amacı ilkokullarda değerler eğitiminde etkili olan faktörlere ilişkin sınıf öğretmenlerinin görüşlerinin değerlendirilmesidir. Araştırma betimsel tarama modelinde nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma yöntemle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel boyuttaki örneklemini 2015- 2016 eğitim öğretim yılında Batman ili merkez ilkokullarda görev yapan 606 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Nitel boyutun çalışma grubunu ise araştırma kapsamında görüşme yapılan 25 öğretmen oluşturmaktadır. Nicel verileri elde etmek için araştırmacı tarafından geliştirilen ilkokullarda değerler eğitiminde etkili olan faktörlere ilişkin ölçek, nitel verileri toplamak için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Elde edilen nicel verilerin analizinde ortalama, frekans, yüzde ve standart sapma değerleri; normallik testi için Kolmogorov –Smirnov testi, ikili gruplar için Mann-Whitney U testi, ikiden fazla gruplar için Kruskall Wallis- H testi; nitel verilerin çözümlenmesinde ise betimsel analiz tekniği kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 22.0 (Statistical Package for the Social Science) programı kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda elde edilen sonuçlar şunlardır: Öğretmenler ölçeğin geneline katılıyorum düzeyinde görüş belirtmişlerdir. Öğretmen görüşleri arasında cinsiyet, derslerini yürüttükleri sınıf düzeyi, değerler eğitimiyle ilgili hizmet içi eğitim, seminer veya kurs alıp almama durumu, sınıfta değerler eğitimi köşesi veya panosu bulunup bulunmama durumu değişkenleri açısından anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Ancak meslekteki deneyim değişkeni açısından 1-5 yıl arası görev yapan öğretmenlerin lehine, mezuniyet alanı değişkenine göre ise eğitim fakültesi mezunları lehine anlamlı farklılık bulunmuştur. Araştırmanın nitel boyutunda şu sonuca ulaşılmıştır: Öğretmenler değerler eğitiminde aile, öğretmen, örtük program, sosyal çevre ve kitle iletişim araçlarını önemli birer faktör olarak görmektedirler
Okul öncesi eğitim çağındaki çocukların değer düzeylerine ilişkin anne-baba ve öğretmen görüşleri
OKUL ÖNCESİ EĞİTİM ÇAĞINDAKİ ÇOCUKLARIN DEĞER DÜZEYLERİNE İLİŞKİN ANNE-BABA VE ÖĞRETMEN GÖRÜŞLERİ Bireylerin değer yargıları çocukluk çağında ebeveynlerinden ve çevrelerinden aldıkları değerlerle oluşmaktadır. Gelişim çağında olan çocukların değer yargılarını bilhassa etkileyen unsurlar aile ve okul çevresidir. Burada da ebeveynlerin ve öğretmenlerin sahip oldukları değer yargıları önem arz etmektedir. Söz konusu değerlerin çocuğa yansıma durumu da sergilemiş oldukları tutumlarla ilgilidir. Ebeveynlerin ve öğretmenlerin okul öncesi eğitim çağındaki çocukların sahip oldukları değerlere ilişkin değerlendirmelerini ve ebeveynlerin çocuklara yönelik tutumlarını belirlemeye yönelik bu araştırmada, ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2016-2017 eğitim öğretim yılında Batman il merkezinde bulunan okul öncesi eğitim kurumlarında öğrenim gören 3-6 yaş grubu çocukların ebeveynleri ve öğretmenleri oluşturmaktadır. Örneklemini ise, elverişli örnekleme yöntemiyle seçilen 17 okul öncesi eğitim kurumunda çocuğu olan 317 ebeveyn ve çocukların bulundukları sınıfların öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; Neslitürk ve Çeliköz (2015) tarafından geliştirilen "Okul Öncesi Değerler XI Ölçeği Aile Formu", "Okul Öncesi Değerler Ölçeği Öğretmen Formu" ve Karabulut-Demir (2007) tarafından geliştirilen "Ebeveyn Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen veriler SPSS paket programı aracılığı ile analiz edilmiştir. Bu çalışmada verilerin normal dağılımının tespitinden sonra hem demografik hem de ölçeklere ilişkin maddelerin frekans, aritmetik ortalama ve standart sapma analizlerine yer verilmiştir. Ayrıca araştırmada yer alan değişkenler arasında bir bağ olup olmadığının tespiti amacıyla karşılaştırma analizleri (bağımsız örneklemler için t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve Kruskal-Wallis H testi) yapılmıştır. Bunun dışında da değişkenler arasındaki etkiyi belirlemek amacıyla Çoklu Regresyon Analizi yapılmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen bulgulara göre; aileler, çocukların en çok dostluk-arkadaşlık değerine sahip olduklarını ifade ederken, en az ise sorumluluk değerine sahip olduklarını ifade etmektedirler. Ebeveynlerin okul öncesi eğitim çağındaki çocukların sahip oldukları değerlere ilişkin görüşleri, çocukların cinsiyet ve yaş değişkenine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmamaktadır. Öğretmenler, çocukların en çok dostluk-arkadaşlık değerine sahip olduklarını ifade ederken, en az ise dürüstlük değerine sahip olduklarını ifade etmektedirler. Öğretmenlerin okul öncesi eğitim çağındaki çocukların sahip oldukları değerlere ilişkin görüşleri, çocukların cinsiyet ve yaş değişkenine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Ebeveynler, okul öncesi eğitim çağındaki çocuklara yönelik demokratik tutumlarının en yüksek düzeyde olduğunu ifade ederken, izin verici tutumlarının ise en düşük düzeyde olduğunu ifade etmektedirler. Ebeveynlerin okul öncesi eğitim çağındaki çocuklara yönelik tutumlarının cinsiyet, aylık gelir durumu ve çocuk sayısı değişkenlerine göre anlamlı bir şekilde farklılaşmaktadır. Ebeveynlerin okul öncesi eğitim çağındaki çocuklara yönelik tutumlarının, çocukların sahip olduğu değerlere ilişkin değerlendirmelerini ne şekilde yordadığını ortaya koymaya yönelik olarak yapılan çoklu doğrusal regresyon analizi sonucunda; demokratik, otoriter ve izin verici değişkenleri birlikte, çocukların sahip olduğu değerlere ilişkin aile değerlendirmelerini yordadığını ortaya çıkarmıştır.
Lise öğretmenlerinin örgütsel kültür ve değerlere göre yönetim algıları
Bu araştırma lise öğretmenlerinin örgüt kültürü ile değerlere göre yönetim algıları arasındaki ilişki incelenmek ve değerlere göre yönetimin örgüt alt kültürlerini yordama durumunu tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma, ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemi, 2019-2020 eğitim-öğretim yılında Batman ilinde görev yapan 483 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada ''Örgütsel Kültür Ölçeği'' ve ''Değerlere Göre Yönetim Ölçeği'' kullanılmıştır. Verilerin istatistiksel analizinde tanımlayıcı istatistikler, korelasyon analizi ve regresyon analiz teknikleri kullanılmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin, okullarda kültürün alt boyutları olan rol, destek, güç ve başarı kültürünün hâkim olduğuna ilişkin algıları ile değerlere göre yönetime ilişkin algıları yüksektir. Öğretmenlerin, güç kültürü algıları mesleki kıdemlerine göre; değerlere göre yönetim algıları da cinsiyet değişkenlerine göre farklılık göstermiştir. Örgüt kültürü alt boyutları ile değerlere göre yönetim arasında orta düzeyde bir ilişki bulunduğu, değerlere göre yönetimin örgüt alt kültürlerinin anlamlı bir yordayıcısı olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Örgüt kültürü, okul kültürü, değerlere göre yönetim, değer, kültür
Öğretmenlerin eğitim felsefesi inançları ile değerler eğitimi tutumları arasındaki ilişki
Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin eğitim felsefesi inançları ile değerler eğitimi tutumları arasındaki ilişkiyi belirlemek ve elde edilen veriler arasında cinsiyet, yaş, medeni durum, kıdem, okul kademesi ve branş değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşma olup olmadığını ortaya koymaktır. Araştırmanın evreni 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Diyarbakır ili merkez ilçelerindeki 197 ilkokul ve ortaokulda görev yapan 6556 öğretmenden oluşmaktadır. Örnekleme seçimi sonucunda 124'ü kadın 246'sı erkek olmak üzere 370 öğretmen araştırmada yer almıştır. Araştırmanın verileri Yılmaz, Altınkurt ve Çokluk (2011) tarafından geliştirilen "Eğitim Felsefesi İnançları Ölçeği (EFİÖ)", Çetin (2018) tarafından geliştirilen "Değerler Eğitimi Tutumları" (DETÖ) ve araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu" araçlığıyla toplanmıştır. Araştırma verilerinin analizinde; aritmetik ortalama (X), standart sapma (Ss), frekans (f), yüzde (%) değerleri hesaplanmıştır. Ayrıca araştırmada, t-testi, ANOVA testi, korelasyon analizi ve regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenlerin en çok varoluşçuluk, an az ise esasicilik eğitim felsefesini benimsedikleri görülmüştür. Araştırmadan elde edilen sonuçlar incelendiğinde, öğretmenlerin eğitim felsefesi inançları ve değerler eğitimine ilişkin tutumlarının eğitim felsefesi boyutlarından esasicilik dışında diğer tüm eğitim felsefesi boyutları arasında orta düzeyde, pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki olduğu görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Eğitim İnancı, Değer, Değerler Eğitimi, Eğitim Felsefesi.
Öğretmenlerin değer yönelimleri ve psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişki
Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, öğretmenlerin değer tercihlerine bakıldığında öğretmenler evrensellik değerini daha çok tercih etmektedir. Evrensellik değerinden sonra sırasıyla, öz yönelim, iyilikseverlik ve güvenlik değerlerini tercih ettikleri görülmektedir. Bununla birlikte güç ve uyarılım ise öğretmenlerin en az tercih ettiği değerler olarak görülmektedir. Öğretmenlerin psikolojik iyi oluş düzeylerinin yüksek olduğu görülmektedir. Öğretmenlerin değer yönelimleri ile psikolojik iyi oluş algıları arasında ise anlamlı orta düzeyde pozitif yönde ilişki olduğu saptanmıştır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin değer yönelimi alt boyutları ile psikolojik iyi oluş algılarının kullanılan bazı demografik değişkenlere göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılıkların olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca öğretmenlerin değer yönelimleri alt boyutlarının psikolojik iyi oluş algılarına ait varyansın %21.6'sını açıkladığı tespit edilmiştir. Öğretmenlerin değer yönelimleri kategorileri ile psikolojik iyi oluş algılarına ait varyansın %22'sinin değişkenler tarafından açıklandığı sonucuna ulaşılmıştır ve bu sonuca göre öğretmen algıları, değer kategorilerinden değişikliğe açıklığın, psikolojik iyi oluşu düşük düzeyde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Matematik dersinde değerler eğitimine yönelik ortaokul matematik öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, matematik dersinde değerler eğitimine yönelik ortaokul matematik öğretmenlerinin görüşlerinin incelenmesidir. Bu doğrultuda ortaokul matematik öğretmenlerinin değerler eğitimi bağlamında; Matematik Dersi Öğretim Programı (MDÖP), ortaokul matematik ders kitabı ve gerçekleştirilen öğretim hakkındaki görüşlerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu basit seçkisiz örnekleme yöntemi ile 2020-2021 eğitim öğretim yılında Batman ili merkez ilçesindeki resmi ortaokullarda görev yapan 20 matematik öğretmeninden oluşmaktadır. Bu araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme metodu uygulanmıştır. Araştırmada elde edilen verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda MDÖP'de değerler eğitimine az yer verilmesi öğretmenlerin matematik dersinde değerler eğitimine yer verme düzeyini olumsuz etkilediği tespit edilmiştir. Öğretmenlerin, MDÖP'de değerler eğitimi konusuna daha geniş yer verilmesini ve öğrencilerin akademik başarılarının yanında öğrencilerde genel eğitimsel değerlerin de oluşmasını sağlayacak şekilde kendilerine rehberlik edilmesini bekledikleri sonucuna ulaşılmıştır. Matematik ders kitaplarında matematiksel kazanımlarla ilgili problemlere yer verildiği, değer içeren etkinlik ve problemlere yeteri kadar yer verilmediği tespit edilmiştir. Matematik ders kitaplarında değer içerikli etkinlik ve problemlerin olmasını, günlük hayat ile ilgili etkinlik ve problemlerin sayısının artırılması gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Genel eğitimsel değerleri benimsemiş bireylerin yetiştirilmesinde matematik dersinin değerler ile ilişkilendirilmesinin gerekliliği tespit edilmiştir. Öğretmenlerin matematik dersinde değerler eğitimi ile ilgili kök değerleri en çok günlük hayat problemleri ile ilgili içeriklerde kullandıkları belirlenmiştir. MDÖP ve matematik ders kitaplarının değer eğitimi açısından yetersizliği, öğrenci velileri ve okul idaresinin öğrencilerin akademik başarılarına odaklanması, MDÖP'nin değer eğitimine zaman ayıramayacak kadar geniş olması ve değerler eğitimi ile ilgili hizmet öncesi ve hizmet içi eğitim almamış olmaları öğretmenlerin matematiği değerler ile ilişkilendirmede yaşadıkları zorluklar olarak belirlenmiştir.
Hans Christian Andersen ödüllü yazarların hikaye edici metinlerinde evrensel değerler
İnsanlar birbirlerinden farklı dil, din, inanç ve yaşayış biçimlerine sahip olsalar da tüm insanların önem verdiği, her yerde denk gelinen ve kabul gören evrensel değerler vardır. Bu değerler insandan insana, toplumdan topluma, kuşaktan kuşağa aktarılarak devamlılığını sağlamaktadır. Araştırmanın amacı Hans Christian Andersen ödüllü hikâye edici metinlerin evrensel değerler içerip içermediğini tespit etmektir. Bu amaçtan hareketle on bir farklı yazar tarafından derlenmiş, on sekiz kitapta yer alan hikâye edici metinler çalışmanın veri toplama araçlarını oluşturmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinin veri toplama tekniklerinden olan doküman analizi kullanılmıştır. Evrensel değerlerin tespit edilmesinde ölçüt olarak Millî Eğitim Bakanlığı tarafından öğretim programlarında belirlenen kök değerler ve Schwartz değerler sınıflandırması kullanılmıştır. Hikâye edici metinlerde tespit edilen evrensel değerler içerik analizi ile doğrudan aktarımlar yapılarak sunulmuştur. Yapılan içerik analizinde yirmi altı farklı evrensel değer tespit edilmiştir.
Hizmet ederek öğrenme yaklaşımının sorumluluk ve çevre bilincinin kazandırılmasına etkisi: Ayın değeri örneği
Bu araştırmanın amacı, hizmet ederek öğrenme yaklaşımının sorumluluk ve çevre bilincinin kazandırılmasına etkisini incelemektir. Bu amaçla ortaöğretim kurumlarında uygulamada olan ayın değeri etkinliklerinde hizmet ederek öğrenme yaklaşımı kullanılmış olup bu yolla çevre bilinci ve sorumluluk değerleri kazandırılmaya çalışılmıştır. Araştırmada nitel ve nicel verilerin bir arada kullanıldığı karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda tek gruplu ön test son test deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda ise nicel verileri desteklemek amacıyla araçsal durum çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırma, 2021-2022 öğretim yılında Batman ilinde bulunan Fatih Anadolu Lisesi'nde yürütülmüştür. Araştırmaya 9,10,11. ve 12. Sınıfta öğrenim gören 82 öğrenci katılmıştır. Araştırmanın nicel verilerinin toplanmasında "Çevreye Yönelik Tutum Ölçeği" ile "Bireysel ve Toplumsal Sorumluluk Ölçeği" kullanılmıştır. Nitel veri toplama aracı olarak ise araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde bağımlı gruplar t testi uygulanmıştır. Araştırmanın nitel boyutunda kullanılan görüşme formundan elde edilen veriler içerik analizine ve betimsel analize tabi tutulmuştur. Araştırma sonucunda, ayın değeri etkinliklerinde hizmet ederek öğrenme yaklaşımının öğrencilerin sorumluluk ve çevre bilincinde artış sağladığı tespit edilmiştir. Elde edilen nitel bulgular sonucunda öğrencilerin çevre sorunlarının farkına vardıkları, çevre sorunlarına yönelik sorumluluklarını öğrendikleri, sorumluluklarını yerine getirdikleri ve bu konuda doyum sağladıkları tespit edilmiştir.
Surat al-Nisa and the constituents of building a family, society and the state
In this study, which we have done with thematic tafsir method, in the Surah of Nisa; we deal with the founding values of family, society and state institutions. In the said surah; It is noteworthy that quite a lot of topics are covered, which touch on the improvement of society, the preservation of the family, and the establishment of a just state. Most of the verses that make up this surah were revealed at a time when the strife between the Muslims and the Quraysh tribe subsided to a certain extent. These important issues covered in the surah are also related to the internal establishment and protection of the institutions of the Islamic Ummah. As a matter of fact, these three institutions, consisting of family, society and the state, are of great importance for the life of the ummah. Surah of Nisa has seriously focused on the family issue, and has done this with the following three axes: First; It focuses on women's rights, since women are more persecuted. Latter; It is the regulation of relations between husband and wife because they are the two sides and basic building blocks of family formation. The third is; It is the determination of fiqh and legal provisions covering the family. Surah of Nisa, was also concerned with the improvement of society through six frameworks. These are: protection of property and distribution of wealth, protection of life, protection of chastity and protection from threats that may arise against it, surrender of rights to their owners, certain regulations and improvements about society, and preventing society from the deceptions of munafıqs. Surah of Nisa, also revealed the foundations of a just state. Surah of Nisa deals with this in four points. The first is the regulation of relations between the rulers and the ruled. Latter; is to determine the position of the government and to declare that the government is subject to Islamic-sharia rules in an Islamic state system. Third; is to make general provisions for the establishment of justice in all areas of administration, judiciary and life. The last one is; to draw attention to the basic measures to be taken to ensure internal and external security.
Değerler eğitimi bağlamında Almila Aydın'ın çocuk romanlarının analizi
Bu araştırmada son dönem çocuk edebiyatı yazarlarından Almıla AYDIN'ın seçilmiş olan kitaplarının değerler eğitimi açısından incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada, eserlerde Milli Eğitim Bakanlığının 2017'de Türk Dili ve Edebiyatı Öğretim Programında belirlediği 10 kök değerler içinde yer alan adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik yardımseverlik değerlerinden hangilerine ve ne sıklıkta yer verdiğini tespit etmek araştırmanın alt amaçlarını oluşturmaktadır. Bu kapsamda, Esrarengiz Kelimeler, Malikânedeki Yabancı, Kadim Şehrin Şifreleri, Tapınaktaki Sır, Safir Taşlı Maske, Macera Peşinde, Palmiye Sokak No. 5, Eski Evin Kiracıları, Saklı Hazine ve Elmas Broş kitapları analiz edilmiştir. Seçilen kitaplar ortaokul seviyesindeki çocuklara hitap etmektedir. Araştırmada doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın verileri içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Kitaplardaki değerler tespit edilerek elde edilen veriler not edilmiştir. Değerler tanımlanarak incelenen eserlerdeki iletiler sayfa numaralarıyla her değere ait tabloya yansıtılmıştır. 10 kök değer içerisinde en fazla dostluk değerinin işlendiği tespit edilmiştir. Sorumluluk değeriyle ilgili iletilere diğer değerlere oranla daha az rastlanmıştır. Anahtar Kelimeler: Almıla Aydın, Değer, Değerler Eğitimi
Okul öncesi çocuklarda değerlerin ebeveyn ve öğretmen görüşleri ile okul dokümanları bağlamında incelenmesi
Bu araştırmanın amacı: okul öncesi çocuklarda değerlerin ebeveyn ve öğretmen görüşleri ile okul dokümanları bağlamında incelenmesidir. Araştırma kapsamında nicel ve nitel yöntemler bir arada kullanıldığından karma araştırma yöntemlerinden eş zamanlı karma desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda tarama modeli, nitel boyutunda ise olgubilim deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel örneklemini, kolay ulaşılabilir durum örneklemesi yöntemi ile belirlenen, 2022-2023 eğitim öğretim yılında Van ilinde okul öncesi eğitime devam eden 3-6 yaş grubundaki çocukların ebeveyn ve öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırma; altı ilkokul ve üç özel okul bünyesinde bulunan anasınıfları ile dört bağımsız anaokulunda eğitim gören 570 çocuğun ebeveyn ve öğretmenleri ile yapılmıştır. Araştırmanın nitel örneklemini ise maksimum çeşitlilik örneklemesi kullanılarak MEB'e bağlı kurumlarda çalışan 10 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmanın örnekleminde bir diğer grubu ise altı ilkokul ve üç özel okul bünyesinde bulunan anasınıfları ile dört bağımsız anaokulunun sınıflarında bulunan; okul ve sınıf panoları, okul duvarları ve öğretim materyalleri oluşturmaktadır. Nicel verilerin analizinde SPSS 22.0 paket programı kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde; Bağımsız Örneklem t Testi ile Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) yapılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analiz yöntemi tercih edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen nicel bulgular incelendiğinde, veli görüşleri bağlamında okul öncesi çocukların sahip olduğu değerler; anne çalışma durumu, evde internet olma durumu, çocukla kitap okuma durumu ile okul türü anlamlı değişkenlerken, cinsiyet ve kendine ait oda durumunun anlamlı değişkenler olmadığı tespit edilmiştir. Öğretmen görüşleri bağlamında okul öncesi çocukların sahip olduğu değerlerde ise cinsiyet, anne çalışma durumu, evde internet olma durumu ile okul türü anlamlı değişkenlerken, kendine ait oda ile çocukla kitap okuma durumunun anlamlı değişkenler olmadığı sonucu görülmüştür. Araştırma sonucunda nitel bulgulardan elde edilen sonuçlar incelendiğinde ise katılımcıların belirtikleri görüşler genel olarak; öğretim araçlarında değer unsurları, öncelikli değerler, materyallerde değer unsurları, değer eğitiminde öğretmen unsuru, değer eğitiminde aile unsuru ve değer eğitiminde okul unsuru olmak üzere altı başlık altında toplandığı tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Okul Öncesi, Değerler Eğitimi, Değerler, Karma Desen.
Okul yöneticilerinin değerlerinin çeşitli demografik değişkenler açısından incelenmesi: Pendik İlçesi örneği
Bu araştırmayla okul yöneticilerinin değerlerinin çeşitli demografik değişkenler açısından incelenerek bu konuda somut bir bulgu ortaya konması amaçlanmıştır. Araştırma; Giriş, İlgili Literatür, Yöntem, Bulgular, Tartışma ile Sonuç ve Öneriler olmak üzere beş ana bölümden oluşmaktadır. Araştırmanın evrenini İstanbul ili Pendik ilçesinde, devlet okullarında görev yapan 90 okul yöneticisini oluşturmaktadır. Bu yöneticilerin 74' ü erkek 16'sı kadındır. Araştırmaya 10'u okul müdürü, 8'i müdür başyardımcısı, 56'sı müdür yardımcısı ve 16'sı ise meslek lisesi alan şefidir. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Ayrıca bu araştırmada; Demografik değişkenlerin toplanmasına yönelik kişisel bilgi formu ve ''Aksiyonda Değerler Ölçeği'' yer almaktadır. Bu ölçeğin alt boyutları olarak; yardım severlik, saygı gösterme, öz denetim ve öz değerlendirme kavramları ele alınmıştır. Okul yöneticilerinin değerleri çeşitli demografik değişkenler açısından incelenmiştir. Bu araştırmanın sonucunda okul yöneticilerinin genel olarak değerlerinin çeşitli demografik değişkenlere göre farklılık göstermediği, değer yargılarının yüksek derecede olduğu saptanmıştır. Araştırmaya katılan yöneticilerin ''yardımseverlik'' düzeyi yüksek (4.104+-0,430) ''saygı gösterme'' düzeyi yüksek (3,845+-0,416) ''öz denetim'' düzeyi yüksek (3,730+-0,403) ''öz değerlendirme'' düzeyi orta (3,217+-0,663) '' aksiyonda değerler genel'' düzeyi yüksek (3,885+-0,377) olarak saptanmıştır. Bu veriler yöneticilerin değerlerinin genel itibariyle yüksek düzeyde olduğu gözlenmektedir. Bu araştırma sonucunda yöneticilerin; öğretmenlere ve öğrencilerine yardımsever olan, saygı gösteren, özdenetim ve aksiyonda değeri yüksek olan, öz değerlendirme düzeyi orta seviyede olan bireylerden oluştuğu söylenebilir. Araştırmaya katılan yöneticilerin öz değerlendirme puanları ortalamalarının görev değişkenine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini belirlemek amacıyla yapılan tek yönlü varyans analizi (Anova) sonucunda grup ortalamaları arasındaki fark istatistiksel açıdan anlamlı bulunmuştur(F=3,215; p=0.027<0.05). Farklılıkların kaynaklarını belirlemek amacıyla tamamlayıcı post-hoc analizi yapılmıştır. Görevi müdür yardımcısı olanların öz değerlendirme puanları (3,246 ± 0,613), görevi müdür başyardımcısı olanların öz değerlendirme puanlarından (2,625 ± 0,551) yüksek bulunmuştur. Görevi meslek lisesi alan şefi olanların öz değerlendirme puanları (3,469 ± 0,730), görevi müdür başyardımcısı olanların öz değerlendirme puanlarından (2,625 ± 0,551) yüksek bulunmuştur.
Evli bireylerin değer yönelimlerinin cinsiyetçilik düzeylerinin evlilik uyumlarına etkisi
Bireylerin kendilik, çevre ve dünya algılarının oluşumunda ve değişiminde önemli bir boyut olan değerlerinin incelenmesi; onların hem mevcut tutum ve davranışlarını anlamaya, hem de gelecekte ne tür davranışta bulunacaklarını öngörebilmemize imkân vermektedir. Bu noktadan hareketle evli bireylerin sahip olduğu bireysel değerlerinin ve bu değerlerle bağlantılı olan cinsiyetçi tutumlarının; evlilik uyumlarını ne düzeyde yordadığının belirlenmesi bu araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Toplumsal huzurun iyileştirilmesi ve devamlılığının sağlanması büyük oranda ruh sağlığı yerinde bireylerin oluşturduğu aile birlikteliğinde yaşanan evlilik uyumuyla ilişkili olduğu bilinmektedir. Dolayısıyla bu uyumu yordayan değişkenler bağlamında; demografik özelliklerin (cinsiyet, yaş, eğitim durumu, çalışma durumu, gelir durumu, evlilik durumu, evlilik süresi), eşlerin bireysel cinsiyetçilik tutumlarının ve sahip oldukları değerlerinin aralarındaki etkileşim düzeyi önemlidir. Araştırmaya İstanbul ilinde ikamet eden ve gönüllü olarak katılımcı olan 100 evli bireyden 45 (% 50) kadın ve 45 (% 50) erkek olmak üzere toplam 90 kişi çalışma grubu olarak alınmıştır. Veri toplama için; araştırmacı tarafından geliştirilmiş nitel soruları da kapsayan Demografik Bilgi Formu ile birlikte Portre Değerler Anketi, Çelişik Duygulu Cinsiyetçilik Ölçeği ve Evlilik Uyum Ölçeği kullanılmıştır. Bulgularda; evli çiftlerin değer yönelimlerinin cinsiyete, yaşa, eğitim durumuna, çalışma durumuna göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı ancak bireylerin evlenme durumlarına göre yeniliğe açıklık değer boyutunda farklılaşma gözlenmiştir. Evli çiftlerin cinsiyetçilik tutumları analiz edildiğinde, katılımcıların tutumlarının anlamlı düzeyde cinsiyete, eğitim ve gelir durumuna göre farklılaştığı, diğer demografik değişkenler açısından farklılaşmadığı görülmüştür. Katılımcıların evlilik uyumu düzeylerinin sadece evlilik süresi değişkeni bağlamında anlamlı düzeyde farklılaştığı bulunmuştur. Nitel bulgulara bakıldığında, kadın ve erkeklerin evliliğe ilişkin değerlendirmelerinin evlilik öncesi ve sonrasına göre farklılaştığı tespit edilmiştir. Evlilik ilişkisinde kadına ve erkeğe düşen rollere ilişkin katılımcı görüşlerinin de farklı temalarla ifade edildiği gözlenmiştir. Bu bulgular ilgili alan yazım bağlamında tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Değerler, Çelişik Duygulu Cinsiyetçilik, Evlilik Uyumu.
Televizyon dizilerinde kültürel farkların değerler bağlamında temsili
Kültür ile ilgili birçok tanım vardır. Genel anlamda kültürü tanımlarsak; insanoğluna özgü, insanoğluna ait her şey kültürdür. Kültürü oluşturan önemli faktörlerden biri değerlerdir. Değer ise özetle, toplumda genel kabul gören veya benimsenen her türlü duygu, düşünce, davranış ve kurallardır.Bu tezin amacı, televizyonda kültürel farklar ve değerler bağlamında yapılacak araştırmalar için kaynak olabilmektir. Çalışmanın varsayımı ise televizyon dizilerinde kültürel farkların değerler bağlamında temsil edilmekte olduğudur. Bu varsayımı araştırmalarla somutlaştırmak için çalışmada literatür tarama yöntemi kullanılmıştır.Bu bilgilerden hareketle tezin girişinde çalışmanın kapsamına ve tezin yol haritasına yer verilmiş, daha sonra da yöntem anlatılmıştır. Birinci bölüm, kültüre dair tanımları, ikinci bölüm kültürel farklılıkları anlatmak için geliştirilen kuramları içermektedir. Üçünde bölümde ise; temsil, medyada temsil ve televizyonda temsil konuları bulunmaktadır. Çalışmanın sonuç bölümünde televizyonun hızlı tüketilen doğasının bu alanda yapılan akademik çalışmaların güncel kalmasını zorlaştırdığı vurgulanarak bundan sonraki çalışmalar için öneriler yapılmış ve temsilde çeşitliliğin kuramsal olarak mümkün olmasına rağmen uygulamada zorluğu tartışılmıştır.
Değer bilinçlendirme yaklaşımına dayalı pozitif psikoloji uygulaması
Bu çalışmanın amacı orta öğretim (lise) öğrencileri düzeyinde, Değer Bilinçlendirme Yaklaşımına Dayalı Pozitif Psikoloji Uygulamasının öğrencilerin bilişsel farkındalıklarına etkisinin olup olmadığını tespit etmektir. Bununla birlikte elde edilen veriler ışığında Değer Bilinçlendirme Yaklaşımına Dayalı Pozitif Psikoloji Uygulamasının, eğitimde pozitif psikoloji alanında kullanılabilir olup olmadığını ortaya koymaktır. Erdemler ve erdemlere dayalı karakter güçleri bu çalışmanın temelini oluşturmuş ve 12 pozitif psikoloji kavramı üzerinden çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Araştırma Uşak Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesinde orta ve alt düzey akademik başarıya sahip 11. Sınıftaki 10 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Eğitim süreci 10 hafta sürmüştür. Değer Bilinçlendirme Yaklaşımına Dayalı Pozitif Psikoloji Uygulamasının lise öğrencilerinin bilişsel farkındalıklarına etkisini ortaya koymak için yapılan bu çalışmada "yarı deneysel" yöntem kullanılmıştır. Öğrencilerin çalışma öncesinde belirlenen kavramlarla ilgili sahip oldukları bilgi durumları ile çalışma sonrasında sahip oldukları bilgi durumları ön test ve son test uygulaması ile karşılaştırılmıştır. Veriler Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ile analiz edilmiş ve elde edilen bulgular yorumlanmıştır. Çalışmanın sonucunda, Değer Bilinçlendirme Yaklaşımına Dayalı Pozitif Psikoloji Uygulamasının pozitif psikoloji kavramlarıyla ilgili anlayış kazandırmada ve bilişsel farkındalık yaratmada etkili olduğu, bu alanda kullanılabilecek bir uygulama olabileceği sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Pozitif Psikoloji, Değer Bilinçlendirme Yaklaşımı, Karakter Güçleri, Karakter Güçleri ve Erdemlerin Sınıflandırılması
Avrupa'da yaşayan muhafazakâr Türklerde değer algısı: Almanya örneği
Bu çalışma 60'lı yıllardan sonra Avrupa'ya başlayan işçi göçü hareketiyle Almanya'ya giden ve birkaç kuşaktır orada yaşayan Türklerin değerler dünyasındaki değişim ve dönüşümü incelmeyi hedeflemekte ve böylece göçün göçmen bireyler ve aileler üzerinde oluşturduğu sonuçları irdelemektedir. Nicel bir çalışma olan bu araştırmanın örneklemi Almanya'da yaşayan ve araştırmaya gönüllü olarak katılan farklı kuşaklardan, farklı yaşlarda 668 Türk göçmenden oluşmaktadır. Katılımcılar gönüllülük ilkesine göre rastgele seçilmiştir. Araştırma verileri online anket tekniği kullanılarak elde edilmiştir. Araştırma beş bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde araştırmanın genel çerçevesinin çizildiği giriş metni, araştırmanın konusu, amacı, önemi, sınırlılıkları, konuyla ilgili çalışmaları, araştırma soru ve hipotezlerini ve son olarak araştırmanın yöntemi yer almaktadır. İkinci bölümde çalışmanın kavramsal çerçevesini, Üçüncü bölümü, Almanya'ya göç süreci ve sonrasına ilişkin değerlendirmeleri içermektedir. Bu çerçevede Almanya'ya göç süreci, sebepleri, Türk göçmenlerin yaşadığı uyum sorunlarını çeşitli boyutlarıyla ele alınmıştır. Bu sorunlar dil, din, değerler, eğitim, kimlik, barınma ve işsizlik sorunları olarak alt başlıklarda incelendi. Dördüncü bölümde saha araştırmasından toplanan verilerin istatistiksel analizi ve sonuçları rapor edilmiştir. Sonuç bölümünde elde edilen bulgular değerlendirilmiştir. Farklı kuşaklardan katılımcıların değer algısında bazı değişim ve dönüşümler tespit edilmiştir. Özellikle kızların flört etmesine bakış açılarında dikkat çekici bir farklılık görülmektedir. Son nesil, flört ilişkilerinde kendilerinden önceki nesillerden farklı düşündüğünü ifade etmiştir. Her ne kadar bazı hususlarda üçüncü neslin düşüncelerinde farklılıklar belirse de Almanya'daki Türkler 'de geleneksel ve dini değerlere bağlılığın devam ettiği anlaşılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Almanya, Değer algısı, Göç, Göçmen, Nesiller, Türk göçmenler.
Aile değerlerinin ve mizaç-karakter özelliklerinin alkol kullanımına etkisi
Amaç: Bu çalışmada 18-65 yaş arası alkol kullanan bir grup erkeğin aile değerlerinin, mizaç- karakter özelliklerinin alkol kullanımı ile ilişkisi incelenmiştir. Yöntem: Yapılan çalışmada uygun/elverişli örnekleme (convenience sampling) yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan 150 örneklemin yaş aralığı 18-65'tir, gündelik hayatlarında alkol kullanan erkeklerdir ve örneklem Lüleburgaz ve İstanbul'dan kahvehaneler ve meyhaneler tek tek gezilerek gönüllülük esasına göre rastgele seçilmiştir. Bu araştırmada, katılımcıların sosyodemografik bilgilerini öğrenebilmek için Sosyodemografik Bilgi ve Veri Formu, alkol kullanım problemini ölçmek için Alkol Kullanım Bozukluğu Tanıma Testi (AKBTT), mizaç ve karakter özelliklerini ölçmek için Mizaç ve Karakter Envanteri (MKE) ve aile değerlerini ölçmek için ise Aile Değerleri Ölçeği(ADÖ) kullanılmıştır. Araştırmada, frekans analizi, tanımlayıcı istatistikler, ki kare testi, korelasyon analizi ve çoklu regresyon analizleri uygulanmıştır. Bulgular: 150 yetişkin erkeğin yaş ortalaması 39,38 olarak bulunmuştur. Zararlı, tehlikeli alkol kullanımı ve bağımlılık belirtileri ile sosyodemografik değişkenler arasında anlamlı ilişkiler saptanmıştır. Araştırmamızda Mizaç-karakter envanterinin alt boyutları ve Aile değerleri ölçeğinin alt boyutları ile zararlı, tehlikeli alkol kullanımı ve bağımlılık belirtileri arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Sonuç: Erkeklerin içki tüketmeleri aileye bakış açısının ve mizaç-karakterin çok faktörlülüğü esasında düşünülerek, çeşitli etkenlerin bir araya gelmesi ile açıklanabilir. Bu çalışmanın alkol kullanan kişilere ait belirli mizaç ve karakter özellikleri ve aile değer yargıları olduğunu ve tanı alma, tedavi konusunda bu özelliklerin alanda çalışan uzmanlara oldukça yardımcı olabileceğini vurguladığımızı düşünüyoruz.
Nietzsche'de kişinin varoluş imkânları
Bu çalışmada Nietzsche'nin modern döneme ilişkin, kişinin varoluşu üzerine yaptığı tespitler doğrultusunda bu varoluşun imkânları esas konudur. Bu doğrultuda Nietzsche'nin mitolojik temelli yaşamsal dengeyi kurduğunu iddia ettiği Apollonik ve Dionizak unsurların önemi ve gereği ele alınmıştır. Bu dengenin bozulması ve modern kişinin yaşadığı problemlerin temeline dönük çalışmada Nietzsche'nin Sokrates ve sonrası dönem eleştirileri ele alınarak, Sokratik kültür ve Hristiyan ahlakı eleştirileri gösterilmiştir. Nietzsche'nin Sokratik kültür eleştirilerinde kartezyen felsefenin Sokratik kültürle olan ilgisi, kişinin varoluş imkânını ortadan kaldırmasıyla alakasında ele alınmıştır. Bu eleştiriler üzerinden Nietzsche felsefesinin temel kavramları, Sokratik kültürün modern döneme etkileri ve kişinin varoluş imkânı çerçevesinde irdelenmiştir. Bu sebeple Nietzsche'nin tarihsel sürece dönük değerlendirmeleri epistemolojik, ahlaksal ve siyasal çöküntülerin boyutları irdelenerek, kişinin varoluşuna dönük engellerin nasıl geliştiği ele alınmıştır. Tüm bu veriler ışığında Nietzsche'ye göre kişiye varoluş imkânlarının tekrar nasıl kazandırılacağı, Nietzsche'nin perspektivizm düşüncesi bağlamında incelenmiş ve varoluşun sanatla olan ilişkisi ortaya konulmuştur. Elde edilen tüm veriler ışığında ulaşılan tespitler ise sonuç bölümünde değerlendirilmiştir.
Religious values in The Arabic novel -1990-2015-
This study has highlighted the religious values in the contemporary Arabic novel. So, it shed light upon its unique capabilities in the novelist art in carrying contents and delivering messages. Also, it sought to search for religious values in narrative models and studied it as an objective and analytical study. Moreover, it showed its importance and how to enrich the novelist art and its impact on the role of fiction characters taking in consideration the composition, characterization and dimensions of them psychologically, socially and physically. Also, the study took inconsideration descriptive analytical approach, historical approach and psychological approach. However, it didn't resort to extrapolate novels based on a certain religious, political or social principle but it expanded its horizons to include different topics. Again, it took into account while selecting the 30 novels which it studied the "Geographical Distribution". It was careful to include most of the countries of the Arab world and set a period of time from 1990 to 2015. Furthermore, the study was required to have an introduction, preface, three chapters and a conclusion. Besides, the researcher in the introduction clarified the study objective, its importance, the questions he asked and the approach followed. Also, he recalled the previous studies showing the difference between them. In addition, he has shortened the preface to show a summary of the concept of modern Arabic novel and its features. He stopped in the middle (middle of the preface) when he wanted to define the general values linguistically. Then he went deep into the religious values showing its importance, comprehensiveness, characteristics, objectives, sources and the classification of Western and Arab researchers to it. Besides, he clarified the classification of this study saying that this classification comes as a result of wide view to Western and Arab classifications. Hence, he presented a list of religious values to specialists in the fields of literature, novel, Islamic and political education from the Arab world and Turkey. He ended the preface by talking about the relation among Literature, religion and values. Stressing that it is based on Solid base and reciprocal roles.
İmam hatip ortaokulu öğrencilerinin beden eğitimi ve spor dersine ilişkin değerlerinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı İmam Hatip Ortaokulu öğrencilerinin beden eğitimi ve spor derslerine ilişkin değerlerini bazı değişkenlere göre incelemektir. Araştırma modeli olarak genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma grubunu 2017-2018 eğitim ve öğretim yılında Van İl Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı imam hatip ortaokullarında öğrenim gören 300 erkek ve 329 kız olmak üzere toplam 629 öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Akif ve Güllü'nün 2017 yılında geliştirdikleri "Beden Eğitimi ve Spor Dersi Değer Ölçeği (BESDÖ)" kullanılmıştır. Veri analizlerinde Kruskal Wallis Testi ve Mann Whitney U Testi kullanılmıştır. Anlamlılık düzeyi olarak 0,05 seçilmiştir. İmam Hatip Ortaokulu öğrencilerinin farkındalık değer ortalama puanı x=4,45 (1-5 minimumu-maksimum); Sağlıklı yaşam ve beslenme değer ortalama puanı x=4,11, Sporda dayanışma değeri ortalama puanı x=4,27, sporda saygı değer ortalama puanı x=4,26, milli kültür ve beraberlik değer ortalama puanlarının x=3,74 ve spor kültürü değeri ortalama puanının x=3,91 olduğu bulunmuştur. Öğrencilerin cinsiyetleri, yaşları, sınıfları, okul takımı oyuncusu olma, spor kulübünde oynama düzeylerine göre değerler puanları arasında anlamlı fark vardır. Ancak öğrencilerin ailelerinin aylık gelirleri, kardeş sayıları, yaşanan yere göre değer puanları arasında anlamlı fark yoktur. Yapılan araştırmada; İmam hatip okullarında okuyan öğrencilerin beden eğitimi dersine yönelik değer puanları yüksek bulunmuştur. İmam Hatip Ortaokulu öğrencilerinin beden eğitimi dersine yönelik en yüksek değer puanını farkındalık değeri alırken, onu dayanışma, saygı, sağlıklı yaşam ve beslenme, spor kültürü ve son olarak milli kültür ve beraberlik değeri izlemiştir. Erkek öğrencilerin, beden eğitimi dersine yönelik değer puanlarının kız öğrencilere göre daha yüksek olduğu sonucuna varılmıştır. Yaşa göre beden eğitimi dersi değer puanları yaşları ilerledikçe düşmektedir. Okul takımında oynayan öğrencilerin spor kültürü değeri okul takımında oynamayan öğrencilere göre daha yüksek çıkmış ve anlamlı fark görülmüştür. Spor kulübünde oynayan öğrencilerin üç değer alanı olan spor kültürü, dayanışma ve sağlıklı yaşam değerlerinde anlamlı fark bulunmuştur. Öğrencilerin yaşadıkları yere göre ilçede yaşayan öğrencilerin lehine, il de yaşayan öğrencilere göre, farkındalık değerinde anlamlı bir fark bulunmuştur. Öğrencilerin aylık gelirine göre beden eğitimi ve spor dersi ile ilgili değerlerinde anlamlı bir fark bulunmamıştır. Öğrencilerin kardeş sayılarına göre beden eğitimi ve spor dersi ile ilgili değerlerinde anlamlı bir fark bulunmamıştır. Anahtar Sözcükler: Beden Eğitimi Dersi, İmam Hatip Ortaokulu, Değerler Eğitimi
Bitlis halk masallarının çocuğa uygunluğu ve değerler eğitimine katkısı üzerine bir inceleme
Bu çalışmanın amacı Bitlis halk masallarının çocuğa uygunluğunu ve değerler eğitimine katkısını belirlemektir. Bu amaç çerçevesinde çalışmada "nitel" araştırma yöntemi kullanılmıştır. Çalışmanın verilerini toplamak için nitel araştırma desenlerinden "doküman taraması" yapılmıştır. Çalışmanın materyalini 60 adet Bitlis masalı oluşturmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak "Masalların Çocuğa Uygunluğunu İnceleme Formu" ve "Değer İnceleme Formu" kullanılmıştır. Bu formlar araştırmacı tarafından uzman görüşü alınarak hazırlanmıştır. Veri toplama araçlarıyla toplanan verilerin analizinde nitel analiz tekniklerinden "betimsel analiz" yapılmıştır. Çalışmanın sonunda şu sonuçlara ulaşılmıştır: Bitlis masalları, konu, ana karakterler, olay örgüsü, mekân, zaman, öğretim ilkelerine uygunluk, düz anlatım, cümle özellikleri, kıssadan hisse çıkarma, mutlu son bakımlarından başarılı bulunmuş; tekerlemeler, doğru ve etkili anlatım, söz varlığı, imla ve noktalama, tasvirler, estetik ve dua bakımlarından ise yetersiz bulunmuştur. Değerler eğitimi bakımından Bitlis masallarının zengin içeriğe sahip olduğu belirlenmiştir. Masallarda en yoğun işlenen değerler; İnanç değeri (f=231), Yardımlaşma değeri (f=95), Problem çözme değeri (f=92), Dürüstlük değeri ( f=81), Sevgi değeri (f=68), Saygı değeri (f=65), Sağlık değeri (f=53), Arkadaşlık değeri (f=49), Aile değeri (f=49), Çalışkanlık değeri (f=46), Sorumluluk değeri (f=45), Cesaret değeri (f=41), Estetik değeri (f=41) Adalet değeri (f=36), Öz denetim değeri (f=21) olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Masallarda en az işlenen değerlerin ise Bilimsellik değeri (f=2), Nezaket değeri (f=7), Vatanseverlik değeri (f=9), Sabır değeri ((f=16) olduğu belirlenmiştir. Anahtar sözcükler: Bitlis masalları, çocuğa uygunluk, değerler eğitimi
Beruk köyünde din ve gündelik yaşam: Sosyolojik bir inceleme
Siirt-Pervari' ye bağlı Beruk (Karasungur) Köyü, Botan Vadisi havzasında engebeli coğrafyaya kurulmuş bir köydür. Seyyid Hacı Kasım Bağdadî' nin Seyahatname' sine göre Beruk (Karasungur) Köyü' nün tarihi yaklaşık 700 yıla dayanmaktadır. Aynı zamanda 'seyyid' yani Hz. Muhammed' in soyu olarak bilinen Beruklular' ın tamamı, Esved-ur Ra's (Siyah Baş) lakaplı Seyyid Ahmed' in soyundan ve akrabadırlar. İşte bu çalışmayla yedi asırlık geçmişiyle Beruk Köyü' nde şekillenen sosyal, dinî kavram ve değerler tanıtılmıştır. Sosyal dokuya dair Beruk Köyü' ndeki aile yapısı, evlilikler, karar alma mekanizmaları ele alınmıştır. Dinî yapıya ait olarak ise özellikle 'türbe' mefhumu etrafında şekillenmiş köy yaşamı ve köy çevre ilişkisi ele alınırken aynı zamanda 'veli' kültünün toplumsal tezahürleri ele alınmıştır. Kerametleri ve kadın veliye kişiliğiyle öne çıkan Amine Hala, kendisine ait tarihi zikirhânesiyle takva ve iffet sahibi bir zahide olarak köy'ün manevi dokusunun şekillenmesinde nasıl bir etkisi olduğu ifade edilmeye çalışılmıştır. Yedi asırlık köy/aile kabristanı; köy ve medrese hocalarının köy içinden belirlenmesi gibi uygulamalar aynı şekilde Beruk Köyü' nü etrafından ayıran karakteristik taraflar olarak öne çıkmaktadır. Özellikle köy halkının Rumî Takvim' e göre 1 Şubat' la başlayan ve zorluk, belalar, musibetlerle dolu olduğuna inandıkları Adaruk Ayı' nı selametle atlatmak adına yaptıkları Kur'an-ı Kerim mukabeleleri ve dualar, bizlere din/gelenek bağlamında kadim ipuçlarını sunmaktadır. Çalışmanın ek'inde de verilen Seyyid Hacı Kasım Bağdadî' nin Seyahatname' si ışığında, Beruklular' ın mensubiyetlerini, tarihlerini, sosyo-kültürel değerlerini ve günümüzdeki durumunu betimlemeye yönelik bu çalışmayla aynı zamanda bir köyün beklenenden şaşırtıcı tarihsel, dinî ve sosyo-kültürel arka planı ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Modern değerler eğitimi ile İslâmî değerler eğitiminin mukayesesi
Değer, insanın varlığa ve olaylara bakışını ve algılayışını etkileyen en önemli etkenlerden biridir. Değerleri algılama biçimlerindeki farklılıklar, olguların, olayların ve davranışların farklı yorumlanmasının temel nedenidir. Her Eğitim sistemi kendi değerlerini benimsemiş bireyleri yetiştirmeyi hedeflediğinden değerler, eğitilenlerin eğitimlerindeki temel dinamikleridir. Modern değerler Eğitiminin fikri altyapısı ilgili düşünürlerin görüşlerine ve siyasi ortama bağlı olmaktadır. Bu bağlamdaki düşünürlerin görüşleri ile siyasi ortamı bilmek önem arz etmektedir. İslami değerlerin fikri alt-yapısı, vahye ve Hz Muhammed'e dayanmaktadır. Her iki eğitim sisteminin değer kaynaklarına ve fikri alt yapılarına bağlı, iki eğitim sistemi arasındaki temel farklar ve bu farkların sonuçları ile benzer yönleri ortaya çıkmaktadır. Bu durumun ortaya konulması, İslami değerler eğitimi ve din eğitimi bilim dalı için önem arz ettiğinden konumuz gereği çalışmamızda İslami değerler eğitimi ile Batı değerler eğitiminin üze-rinde durulmaktadır. Ayrıca her iki eğitim sisteminin değerler fikir alt yapılarının dayandığı kaynaklar ve kişiler dile getirilmektedir.