Ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersinde disiplinli zihin özellikleri ile STEM motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersinde disiplinli zihin özellikleri ile STEM motivasyonları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla nicel araştırma yöntemi ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada veriler, 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Afyonkarahisar'da uygun örnekleme yöntemi ile belirlenen ortaokullarda öğrenim gören 496 beşinci, altıncı, yedinci ve sekizinci sınıf öğrencisinden toplanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Kişisel Bilgi Formu", Can Aran (2014)'ün geliştirdiği "Disiplinli Zihin Ölçeği" ile Luo, Wang, Liu ve Zhou (2019) tarafından geliştirilen ve Dönmez (2020) tarafından Türkçeye uyarlanan "STEM Motivasyon Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, Pearson korelasyon analizi ve hiyerarşik regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersinde disiplinli zihin özelliklerinin ve STEM motivasyonlarının "bazen" düzeyinde olduğu görülmüştür. Ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersinde disiplinli zihin özellikleri ile STEM motivasyonları arasında pozitif yönde, orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır. Hiyerarşik regresyon analizi sonuçlarına göre, cinsiyet, sınıf düzeyi, anne öğrenim düzeyi, baba öğrenim düzeyi, İnternete erişimi olan bir bilgisayara sahip olma durumu, İnternet erişimi olan bir tablete sahip olma durumu, STEM projelerine katılım, STEM ders etkinliklerine katılım ve STEM meslek tercihi kontrol edildiğinde, ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersinde disiplinli zihin özelliklerinin STEM motivasyonlarının pozitif anlamlı bir yordayıcısı olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, STEM motivasyonunun alt boyutlarına ilişkin analiz sonuçlarına göre, cinsiyet, sınıf düzeyi, anne öğrenim düzeyi, baba öğrenim düzeyi, İnternete erişimi olan bir bilgisayara sahip olma durumu, İnternet erişimi olan bir tablete sahip olma durumu, STEM projelerine katılım, STEM ders etkinliklerine katılım ve STEM meslek tercihi kontrol edildiğinde, ortaokul öğrencilerinin disiplinli zihin özelliklerinin bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik motivasyonlarını anlamlı yordadığı görülmüştür.