STEM
195 theses under this subject heading
Öğretmenlerin STEM eğitimine yönelik kavram yanılgılarının belirlenmesi için üç aşamalı test geliştirilmesi
Bu çalışmada, farklı branşlardaki öğretmenlerin, STEM eğitimine yönelik kavram yanılgılarını belirlemek ve üç aşamalı kavram yanılgısı testi geliştirerek öğretmenlerin sahip oldukları kavram yanılgılarını ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Araştırmada karma araştırma yöntemlerinden sıralı keşfedici desen kullanılmıştır. Öğretmenlerdeki kavram yanılgılarını ortaya çıkarmak amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması deseni, belirlenen kavram yanılgılarına öğretmenlerin sahip olma oranlarını belirlemek amacıyla nicel araştırma yöntemlerinden tarama araştırma deseni uygulanmıştır. Siirt ilindeki 9 öğretmen ile 19 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış ve görüşmelerden sonra içerik analizi ile kod-kategori ve temalar oluşturulmuştur. Daha sonrasında ulaşılan kavram yanılgıları ile 8 sorudan oluşan üç aşamalı STEM eğitimine yönelik kavram yanılgısı testi geliştirilmiştir. Testin kapsam ve görünüş geçerliliklerini belirlemek için uzman görünüşüne başvurulmuştur. Üç aşamalı test Siirt ilindeki farklı branşlardaki 163 öğretmene uygulanmış ve nicel veri Microsoft Excel ve SPSS 21.0 programları kullanılarak analiz edilmiştir. Testin yapı geçerliğini değerlendirmek için yanlış pozitif ve yanlış negatif puanlarının yüzdeleri hesaplanmıştır. Kuder-Richardson (KR-20) güvenirlik katsayısı .61 olarak hesaplanmıştır. Madde güçlük değeri .36; ortalama madde ayırt edicilik değeri .54 olarak bulunmuştur. Öğretmenlerin STEM eğitimi ile ilgili çeşitli kavram yanılgılarına sahip oldukları ve bilimsel bilgiye sahip olma, bilgi eksikliği, tahmini şanslı cevap ve kavram yanılgısı olmak üzere dört kategoriden oluşan bulgulara ulaşılmıştır. Çalışma sonucunda ortaya çıkan kavram yanılgıları ile STEM eğitimine yönelik farkındalığın artması ve tanımlamaların şekillenmesi beklenmektedir.
STEM eğitiminin dördüncü sınıf öğrencilerinin fen kavramlarını anlamalarına ve bilimsel süreç becerilerine etkisi
Bu araştırmanın amacı, ilkokul fen bilimleri dersinde STEM yaklaşımının öğrencilerin kavramsal anlamaları ve bilimsel süreç becerileri üzerine etkisini incelemek ve deney grubu öğrencilerinin STEM yaklaşımına yönelik görüşlerini belirlemektir. Araştırma, Ankara ilindeki bir devlet ilkokulunun dördüncü sınıfında öğrenim gören 49 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma karma araştırma yöntemlerinden gömülü desen olarak tasarlanmıştır. Deney grubunda Aydınlatma ve Ses Teknolojileri ve Basit Elektrik Devreleri ünitelerinin öğretiminde STEM yaklaşımı kullanılmış, karşılaştırma grubunda ise öğretmen derslerinde kullanmaya alışkın olduğu yöntem ve stratejiler ile aynı konuların öğretimini yapmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kavram anlama testi, araştırma becerileri testi, araştırma raporu ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. 11 hafta süren uygulama süreci sonunda öğrencilerin kavramsal anlamalarının ve bilimsel süreç becerilerinin değerlendirilmesi için bağımlı ve bağımsız örneklemler t-testi kullanılmıştır. Araştırma raporu yazma becerilerinin değerlendirilmesi için ise araştırma raporu değerlendirme rubriği kullanılmıştır. Öğrencilerden toplanan nitel verilerin analizi için içerik analizi yapılmıştır. Araştırma sonucunda STEM yaklaşımının öğretmenin mevcut öğretim yöntemine kıyasla öğrencilerin kavramsal anlamalarını ve bilimsel süreç becerilerini geliştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Aynı zamanda deney grubu öğrencilerinin süreç ilerledikçe araştırma raporu yazma becerilerinde de bir artış olduğu belirlenmiştir. Öğrencilerin uygulama sürecine ve yaklaşıma yönelik olumlu görüşlere sahip oldukları tespit edilmiştir.
Argümantasyon ve otantik öğrenme tabanlı STEM uygulamalarının 21. yüzyıl becerilerine ve akademik başarıya etkisi
Bu araştırmada, argümantasyon ve otantik öğrenme tabanlı STEM uygulamalarının öğrencilerin 21. yüzyıl becerileri ve akademik başarıları üzerindeki etkileri incelenmiştir. Öncelikle uygulamaya başlamadan önce iki fen bilimleri öğretmeniyle dokuz gün boyunca her gün 120 dakika süren bir öğretmen eğitimi gerçekleştirilmiştir. Öğretmen eğitimi sonrasında araştırmanın uygulama aşamasına geçilmiştir. Araştırmacı ve öğretmenler tarafından geliştirilen ders planları ve etkinlikler, fen bilimleri dersinde 5. sınıf öğrencileriyle üç ünite kapsamında bahar döneminde uygulanmıştır. Ders planları ve etkinlikler için iki farklı uzmandan görüş alınmıştır. Çalışma Antalya ili Alanya ilçesinde bulunan iki farklı kamu okulunda toplam 120 öğrenciyle yürütülmüştür. Araştırmada karma yöntem araştırmalarından yakınsayan paralel desen tercih edilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Her iki okulda da bir kontrol grubu ve iki deney grubu (argümantasyon ve otantik grup) belirlenmiştir. Araştırmanın nitel boyutunda ise durum çalışması deseni kullanılmıştır. Nicel veri toplama araçları olarak 21. yüzyıl öğrenme ve yenilenme becerileri ölçeği, ışığın yayılması, insan ve çevre ile elektrik devre elemanları akademik başarı testleri, değerlendirme araçları olarak ise akran ve öz değerlendirme formları ile ürün değerlendirme rubriği kullanılmıştır. Akademik başarı testleri araştırmacı tarafından geliştirilmiştir. Her bir başarı testi için altı farklı uzmandan görüş alınmıştır. Başarı testleri için toplamda 107 altıncı sınıf öğrencisiyle pilot çalışma yapılmıştır. Amaçlı örneklem yönteminin kullanıldığı bu çalışmada nitel veri toplama araçları olarak video ve ses kayıtları, yarı yapılandırılmış görüşmeler, etkinlik kâğıtları, öğrenci günlükleri, öğretmen ve araştırmacı gözlemleri ve gözlemci formları kullanılmıştır. Araştırma sonucunda ölçeğin geneli, iş birliği ve iletişim alt boyutu ile üç akademik başarı testinin ön test ve son test puanları arasında anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Nitel veriler sonucunda oluşturulan kategorilerden deney grubu öğrencilerinin eleştirel düşünme becerisinde sorgulama, yaratıcılık becerisinde orijinallik, iş birliği becerisinde etkili ve verimli çalışma, iletişim becerisinde ifade edebilme, STEM temelli etkinliklerde ise problemin tanımlanması boyutlarına oldukça önem verdikleri tespit edilmiştir. Ayrıca öğrencilerin argümantasyon ve otantik öğrenme tabanlı STEM yaklaşımlarına yönelik olumlu görüşlere sahip oldukları tespit edilmiştir. Öğretmenler ise her iki yaklaşımın da farklı yönlerden etkili olduğunu, argümantasyon sürecini yönetmenin biraz daha zor olduğunu, STEM uygulamalarının öğrenciler üzerinde olumlu etkisi olduğunu ve otantik öğrenme yaklaşımının daha etkili olduğunu ifade etmişlerdir. Araştırma kapsamında özellikle otantik öğrenme tabanlı STEM uygulamalarının öğrencilerin akademik başarıları ve 21. yüzyıl becerileri üzerindeki etkisi gözü önüne alındığında, bu yaklaşımla STEM'nin bütünleştirilerek farklı gruplar ve beceriler üzerinde çalışılması önerilmektedir. Anahtar sözcükler: STEM eğitimi, otantik öğrenme, argümantasyon tabanlı öğrenme, 21. yüzyıl becerileri, akademik başarı, fen eğitimi
STEM eğitiminin etkisinin sistematik derleme, veri madenciliği ve meta-analiz yoluyla incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, STEM eğitiminin K-12 öğrenim düzeyindeki öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerine ve STEM alanlarına yönelik kariyer ilgisine etkisini sistematik derleme, veri madenciliği ve meta-analiz yoluyla incelemektir. Dokuz veri tabanı oluşturulan anahtar kelimeler ile taranmıştır. STEM eğitiminin K-12 öğrenim düzeyindeki öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerine etkisini inceleyen 36 araştırmaya, STEM eğitiminin K-12 öğrenim düzeyindeki öğrencilerin STEM alanlarına yönelik kariyer ilgisine etkisini inceleyen sadece dört araştırmaya ulaşılmıştır. Bu sebeple, STEM eğitiminin K-12 öğrenim düzeyindeki öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerine etkisini inceleyen araştırmaların dağılımı ve eğiliminin yanı sıra CMA programı ile meta-analizi ve moderatör analizi, R programı ile moderatörlerin önem analizi ve mevcut verilerin kombinasyonuyla gelecekte Türkiye'de yürütülebilecek araştırmalar için etki büyüklüğü temelinde tahmin analizi yapılmıştır. STEM eğitiminin K-12 öğrenim düzeyindeki öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerine yüksek düzeyde etkide bulunduğu tespit edilmiştir (d=1,136). Yaş, disiplin, STEM eğitiminin uygulanma süresi ve ülke değişkenlerinin STEM eğitiminin K-12 öğrenim düzeyindeki öğrencilerin üst düzey düşünme becerileri etkilemede önemli değişkenler olduğu anlaşılmıştır. STEM eğitiminin K-12 öğrenim düzeyindeki öğrencilerin üst düzey düşünme becerilerine etkisinde moderatörlerin önem düzeyinin sırasıyla yaş, disiplin, STEM eğitiminin uygulanma süresi ve ülke olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca önem ve tahmin analizi sırasında mevcut veriler arasındaki tutarsızlıktan hareketle eğitim bilimleri alanındaki çalışmaların perde arkasındaki sosoyolojik, pedagojik, psikolojik faktörler düşünülerek farklı değişkenler temelinde yürütülmüş araştırmalara ihtiyacın olduğu anlaşılmıştır. STEM eğitiminin K-12 öğrenim düzeyindeki STEM alanlarına yönelik kariyer ilgisine etkisini inceleyen araştırmalar incelendiğinde örneklem grubunun ortaokul öğrencileri olması ve STEM eğitiminin fizik disiplininde yürütülmesi dikkat çekmiştir. Anahtar sözcükler: STEM eğitimi, üst düzey düşünme becerileri, STEM alanlarına yönelik kariyer ilgisi, sistematik derleme, meta-analiz, veri madenciliği, rastgele orman algoritması.
Ortaokul fen bilimleri ders kitaplarında yer alan etkinliklerin bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik yaklaşımına uygunluğunun incelenmesi ve öğretmen görüşleri.
Yenilenen 2018 fen bilimleri öğretim programına, fen bilimleri alanın dışında matematik, mühendislik, teknoloji disiplinlerinin de entegre edildiği görülmektedir. Programdaki bu disiplinler arası birliktelik, günümüzde gittikçe önemi artan STEM yaklaşımıyla tanımlanmaktadır. STEM öğrenme ve öğretme sürende uygulanan çeşitli etkinliklerle dikkat çeken bir yaklaşımdır. Bu durumlar göz önünde bulundurularak bu çalışma, 2018-2019 eğitim öğretim yılında okutulan ortaokul fen bilimleri beş, altı, yedi ve sekizinci sınıf ders kitaplarında yer alan etkinliklerin STEM yaklaşımına uygunluğunu incelemeyi ve bu konuda öğretmenlerin görüşünü almayı amaçlamıştır. Bir STEM etkinliğinde olması beklenen temel kriterlerden; "STEM disiplinleri arası entegrasyon", "bilim temelli yaşam problemi", "üst düzey bilişsel becerilerini ve 21.yy. becerilerini içerme", "etkinliğin uygulandığı öğretim yöntem – teknikleri" ve "etkinliğin sonunda bir ürün elde edebilme ve etkinlik sonlarında sorulan etkinlik değerlendirme sorularının, STEM yaklaşımındaki ölçme-değerlendirme anlayışına uygunluğu" bakımından incelenmiştir. Ders kitaplarında etkinlikleri incelemede, alan araştırıma desenlerinden betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın diğer problem durumu olan ders kitaplarında yer alan etkinliklerin STEM etkinliklerine uygunluğu hakkında öğretmen görüşlerinde ise nitel araştırma desenlerinden olgu bilim (fenomenoloji) kullanılmıştır. Çalışmanın veri toplama araçları: Araştırmacılar tarafından 2018-2019 akademik yılında beşinci, altıncı, yedinci ve sekizinci sınıf ilköğretim fen bilgisi ders kitaplarında Bilim, Mühendislik ve Girişimcilik Faaliyetlerini değerlendirmek için geliştirilen "STEM Etkinlik Analizi Ölçeği" kullanılmıştır. Fen bilimleri öğretmenlerinin ders kitaplarındaki etkinlikleri STEM etkinliklerine uygunluğu hakkındaki görüşlerini almak için 63 katılımcı fen bilimleri öğretmenine "Açık Uçlu Anket Formu" uygulanmıştır. Gönüllü on katılımcının açık-uçlu anket formuna verdikleri cevapları detaylı bir şekilde incelemek için yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Son olarak, bu gruptan gönüllü üç fen bilimleri öğretmeninin ders kitaplarında yer alan etkinlikleri uyguladığı dersler "yapılandırılmamış gözlem" ile izlenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, fen bilimleri ders kitapları öğretim programında yer alan değişikliklere rağmen etkinliklerde bu değişimler entegre edilememiştir. Bununla birlikte, disiplinler arası entegrasyonu sağlayabilen ve bilim temelli yaşam problemi içeren etkinlik sayısı azdır. Etkinliklerinin büyük oranda bilişsel alanın uygulama basamağında yer almasına rağmen 21.yy. becerilerinden; problem çözme, eleştirel düşünme, yaratıcılık, girişimcilik ve üretkenlik gibi becerileri geliştirebilecek etkinlik sayısının yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Etkinliklerde, genellikle deney yöntemi kullanılmaktadır fakat proje tabanlı öğrenme veya işbirlikli öğrenme gibi STEM eğitiminde sıklıkla kullanılan yöntemler tercih edilmemiştir. 2018 fen bilimleri öğretim programında özgün ürün geliştirmekten bahsedilmesine rağmen ders kitaplarında etkinliklerin sonunda genellikle bir ürün elde edilmemektedir. Çalışmanın bir başka bulgusu, etkinlik değerlendirme soruları incelendiğinde, soruların genel olarak sonuç değerlendirme odaklı bilgi ve anlama düzeyinde olduğu ve disiplinlerarası kavramsal entegrasyonun göz ardı edildiğidir. Ayrıca ölçme aracı olarak açık uçlu sorular kullanılmıştır. Öğretmenlerin bu temalar temelindeki görüşleri çalışmanın bulgularıyla büyük oranda tutarlıdır. Fen bilimleri öğretmenleri ders kitabı etkinliklerini; STEM etkinliklerine uygun olmadığını, etkinliklerin günlük yaşamla ilişkilendirilemediğini ve disiplinler arası kavramsal entegrasyonu sağlanamadığından bahsetmişlerdir. Dahası, onlar etkinlik değerlendirme sorularının kavramsal entegrasyon ölçebilme düzeyini yetersiz bulduklarını belirtmişlerdir.
FeTeMM destekli araştırma sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımının 7. sınıf öğrencilerinin kavramsal anlama ve bilimsel yaratıcılıkları üzerine etkisi
Bu araştırmanın amacı, FeTeMM Destekli Araştırma Sorgulamaya Dayalı Öğrenme Yaklaşımı'nın, 7. sınıf öğrencilerinin kavramsal anlama ve bilimsel yaratıcılıkları üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmada, kontrol gruplu ön test ve son test yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırma, 2018-2019 eğitim öğretim yılında, Van İlinin Erciş İlçesinde bulunan bir ortaokulda 35' deney ve 29'u kontrol grubunda olmak üzere toplam 64 öğrenci ile yürütülmüştür. Çalışmada veri toplama aracı olarak; Kavramsal Anlama Testi (KAT), Bilimsel Yaratıcılık Testi (BİYAT) ve Yarı Yapılandırılmış Öğrenci Görüşme Formu kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen nicel veriler; Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi, Mann Whitney U Testi, Bağımlı ve Bağımsız T-Testi kullanılarak analiz edilmiştir. Nitel veriler ise içerik ve betimsel analize tabi tutularak çözümlenmiştir. Araştırma bulgularına bakıldığında, deney ve kontrol gruplarının KAT ve BİYAT son test puanları arasında deney grubu lehinde anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Aynı zamanda BİYAT orijinallik, esneklik ve akıcılık alt boyutları ayrı ayrı incelendiğinde, deney grubunun son testi lehinde anlamlı bir farkın olduğu tespit edilirken, kontrol grubunun ön-son test puanları arasında ise anlamlı bir farkın olmadığı görülmüştür. Diğer taraftan deney grubu ile yapılan görüşmelerde öğrenciler, etkinliklerin eğlenceli olduğunu, heyecan oluşturduğunu, mutlu hissettirdiğini, iş birliğini ve takım ruhunu aşıladığını, bilgileri yaparak yaşayarak öğrendiklerini ifade etmişlerdir. Dolayısıyla FeTeMM etkinliklerinin öğrenciler üzerinde olumlu yönde etki gösterdiği görülmüştür. Sonuç olarak, FeTeMM destekli Araştırma Sorgulamaya Dayalı Öğrenme Yaklaşımı'nın 7. sınıf öğrencilerinin deney grubunda, kavramsal anlamalarında ve bilimsel yaratıcılık kabiliyetlerinde artış sağlamıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlara bağlı olarak, ortaokul ve lise düzeyine uygun Mühendislik Tasarım Süreci basamaklarının belirlenerek, FeTeMM destekli öğretim yapılması önerilmektedir. Ayrıca okulöncesi öğretim kademesinde FeTeMM etkinliklerinin sınırlı olması nedeniyle bu alanda çalışmalar yapılabilir. Anahtar sözcükler: araştırma sorgulamaya dayalı öğrenme yaklaşımı, bilimsel yaratıcılık, FeTeMM, kavramsal anlama, 7. sınıf öğrencileri
6.sınıf öğrencilerinin mühendislik ve mühendis algılarının madde ve ısı ünitesindeki FeTeMM eğitimi sürecinde incelenmesi
Yarı deneysel desene sahip bu araştırmada 6.sınıf öğrencilerinin Madde ve Isı Ünitesi'nde uygulanan Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (FeTeMM) etkinlikleri öncesinde ve sonrasında mühendis nedir ve mühendisler nasıl çalışır ile ilgili bilgi ve çizimleri incelenmiştir. Deney ve kontrol grubunda öğrenciler 'Bir termos tasarlayalım' ve 'Isı yalıtımlı ev tasarlayalım' etkinliklerini gerçekleştirmişlerdir. İki grupta da FeTeMM eğitimi aynı etkinlikleri içermekle birlikte eğitim gruplara iki farklı şekilde verilmiştir: deney grubunda verilen FeTeMM eğitimi açık ve düşündürücü mühendislik tartışmaları içermektedir. Bu grupta mühendis nedir, mühendislik nedir ve mühendisler nasıl çalışır soruları üzerinde gerek etkinlikler sırasında gerek ise etkinlikler sonrasında açık ve düşündürücü tartışmalar yapılmış ve farklı mühendislik dalları üzerine videolar izlettirilmiş ve ödev verilmiştir. Kontrol grubunda ise yine aynı FeTeMM etkinlikleri kullanılmakla beraber mühendislik üzerine açık ve düşündürücü tartışmalar gerçekleştirilmemiştir. İki ayrı FeTeMM etkinliğinin uygulanması (8 saat 1. etkinlik için + 8 saat 2. etkinlik için) toplamda 16 ders saati (1 ay) sürmüştür. Araştırmanın çalışma grubunu 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Van ili İpekyolu ilçesinde bulunan bir okulda öğrenim görmekte olan 6.sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmaya deney grubunda 32 (12 kız, 20 erkek) kontrol grubunda ise 30 (14 kız, 16 erkek) öğrenci katılmıştır. Çalışmanın verileri 'Bir Mühendis Çiz' (MÇÖ) ve 'Mühendislik Bilgi Düzeyi Ölçeği''nin (MBDÖ) her iki grupta bulunan öğrencilere ön ve son test olarak uygulanması ile toplanmıştır. MBDÖ'nün nicel analizleri Mann- Whitney U testi ile SPSS paket programı ile yapılmıştır. MÇÖ analizleri ise çizim ve çizim için yazılanların nitel içerik analizi ile incelenmesi sonucu gerçekleştirilmiştir. Yapılan analizlerde iki grubun MBDÖ son testleri arasında deney grubu lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşma bulunmaktadır (U=10,500, z= -6,654, p=,00, r=.85). Nitel analizler başlangıçta her iki grubunda mühendisler ve mühendislerin çalışma alanları hakkında yanlış ve eksik bilgilere sahip olduğunu göstermiştir. Uygulama öncesi çizimlerde her iki grupta da en çok inşaat mühendisi çizilmiştir. Uygulama sonrasında ise deney grubundaki öğrencilerin yanlış bilgilerini doğruları ile düzelttiği ve kontrol grubuna göre daha farklı mühendislik dallarında çalışan kişiler çizdiği belirlenmiştir. Tüm bu bulgular ışığında, FeTeMM etkinliklerinin öğrencilere doğru ve tam bir mühendis algısı kazandırması için etkinlikler sırasında ve sonrasında mühendislik nedir ve mühendisler nasıl çalışır noktasında açık ve düşündürücü tartışmalar yapılmalıdır. Anahtar sözcükler: FeTeMM eğitimi, STEM eğitimi, mühendislik, mühendislik tasarımı
FeTeMM destekli fen öğretiminin 8. sınıf öğrencilerinin sorgulayıcı öğrenme becerileri algısı ve mühendislik bilgi düzeyi üzerindeki etkisi: Basit makineler örneği
Bu araştırmanın amacı, FeTeMM destekli fen öğretiminin 8. sınıf öğrencilerinin Basit Makineler ünitesi kapsamında sorgulayıcı öğrenme becerileri algısı ve mühendislik bilgi düzeyi üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırmada, yarı deneysel yöntem kullanılmıştır. Araştırma, 2018-2019 eğitim öğretim yılında Antalya ili Korkuteli ilçesinde bir ortaokulda öğrenim gören 8. sınıf öğrencileri (23-kız, 14-Erkek) ile yürütülmüştür. Çalışmaya katılan öğrenciler kolay ulaşılabilir örneklem yöntemi yardımıyla seçilmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak Sorgulayıcı Öğrenme Düzeyi Algı Ölçeği (SÖBAL), Mühendislik Bilgi Düzeyi Ölçeği (MÜBDÖ) ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen nicel veriler Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi ve Mann- Whitney U testi kullanılarak analiz edilmiştir. Nitel verilerin çözümlenmesinde ise içerik ve betimsel analizden yararlanılmıştır. Bu araştırmanın sonucunda, FeTeMM destekli fen öğretiminin 8. sınıf öğrencilerinin sorgulayıcı öğrenme beceri algısı ve mühendislik bilgi düzeyleri üzerinde etkili olduğu ortaya çıkmıştır. Araştırma sürecinde öğrenciler öğrenme sürecinin anlamlı ve kalıcı olmasına, tasarım yaparken psikomotor becerilerini geliştirmelerine, fen bilimleri dersi içerisinde birçok disiplini bir arada kullanmaya ve etkinliklerde yer alan problem durumlarına uygun çözüm önerileri ararken sorgulayıcı öğrenme becerilerinin gelişmesine katkı sağladığını belirtmişlerdir. Öğrencilerin FeTeMM destekli fen öğretimi hakkında tutum ve görüşlerinin daha net incelenebilmesi için daha geniş kapsamlı çalışmaların yapılması önerilmektedir. Anahtar Sözcükler: FeTeMM destekli fen öğretimi, FeTeMM eğitimi, mühendislik bilgi düzeyi, sorgulayıcı öğrenme
Öğretmenlerin FeTeMM eğitimi hakkındaki tutum düzeyleri (Van ili örneği)
Pek çok ülkede olduğu gibi Türkiye'de de son yıllarda FeTeMM eğitimi ile ilgili çalışmalar yapılmaya başlanmıştır. FeTeMM eğitimi Türkiye için önemli bir ihtiyaçtır. Özellikle öğretmenlerin bu konuda yeterli seviyede olması son dereceönemlidir.Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin FeTeMM eğitimine bakış açılarını değerlendirmektir. Bu amaçla Van İl milli eğitim müdürlüğü bünyesinde görev yapan 271 öğretmen üzerinde bir çalışma gerçekleştirilmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak 15 önerme ve üç alt boyuttan oluşan Çelik (2017) tarafından geliştirilen "FeTeMMöğretmen ölçeği" ölçeği kullanıldı. Verilerin analizinde betimsel istatistikler ile parametrik testlerden tek yönlü Anova ve t-testinden yararlanılmıştır. Analiz sonuçları incelendiğinde cinsiyet, yaş, kıdem, branş, gelir durumu, okul türü gibi değişkenler ile öğretmenlerin FeTeMM eğitimine bakış açışı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık (p>0,05) olmadığı tespit edilmiştir. Anahtar Sözcükler FeTeMM Eğitimi, Öğretmen, Tutum, Van İli Örneği
Fen bilimleri öğretmenlerinin FeTeMM ve sosyobilimsel konular ile ilgili görüşlerinin incelenmesi
İçinde bulunduğumuz yüzyılın bir gerekliliği olarak, öğrenilecek bilgiler çok yönlü düşünerek, sorgulayarak mevcut bilgilerimizle yapılandırılarak elde edildiği düşünülmektedir. Bu becerilere sahip bireyleri yetiştirmek öğretim programlarının amaçları arasında bulunmaktadır. Bu öğrenci profilini elde ederken yapılması gereken ilk adım, Fen Bilimleri dersi ile diğer alanlar arasında disiplinler arası bir bağ kurabilmektir. Bu disiplinler arası yaklaşımlardan en fazla bağ kurulabilecek olanlar Teknoloji, Mühendislik ve Matematik alanlarıdır. Son yıllarda, disiplinler arası entegrasyonun sağlanabilmesi için Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programında değişiklikler yapılmıştır. Yapılan bu değişikliklerle birlikte, bu disiplinlerin derinlemesine öğrenilmesine olanak oluşturan, öğrenilen bilgilerin günlük yaşam ile ilişkilendirilmesini sağlayan ve 21.yy yaşam becerilerine olumlu etkileri olan FeTeMM eğitimi 2017 yılında öğretim programlarına dâhil edilmiştir. Bu eğitimin istenilen düzeyde başarılı olabilmesi için öğretmenlerin bu eğitim yaklaşımına yönelik görüş ve bilgilerinin araştırılması gerekmektedir. Bu kapsamda araştırmanın ilk amacı fen bilgisi öğretmenlerinin FeTeMM eğitimi hakkındaki bilgi ve görüşlerinin araştırılması olarak belirlenmiştir. Eğitim sisteminin daha da iyiye gidebilmesi için diğer önemli nokta fen bilimleri dersinde öğrenilen bilgilerin günlük yaşamda kullanılabilmesidir. Fen bilimleri dersinde öğrenilen Sosyobilimsel konular ile bu bilgilerin günlük kullanılmasını kolaylaştırmaktadır. Sosyobilimsel konular, öğrencilerin çevrelerinde gerçekleşen durumlarla iç içe olmalarını ve bu sayede onların dersi daha kolay anlamlandırmalarını sağlar. Bununla birlikte, Sosyobilimsel konular bireylerin sadece düşünmelerini ve tartışmalarını değil aynı zamanda sosyal gelişimlerine de katkı sağlamaktadır. Bu bakımdan öğrencilerin Sosyobilimsel konularda yeterli seviye gelebilmeleri için öğretmenlerin bu konulardaki bilgi ve görüşlerinin araştırılması gerekmektedir. Böylelikle bu çalışmanın ikinci amacı olarak, fen bilimleri öğretmelerinin Sosyobilimsel konular hakkındaki bilgi ve görüşlerin araştırılması olarak belirlenmiştir. Çalışma nitel araştırma yöntemlerinden fenomenoloji deseni ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemi ise, Van İline bağlı Merkez ilçelerinde (Tuşba, İpekyolu ve Edremit) görev yapan 50 Fen Bilimleri öğretmenin gönüllü katılımı ile gerçekleşmiştir. Araştırmada veriler, açık uçlu anket, yarı yapılandırılmış görüşme ve gözlem tekniği kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizi nitel analiz yöntemlerinden içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Araştırma sonrasında bulgular kendilerine ait kategoriler altında kodlanarak belirtilmiştir. Çalışma sonucunda Fen bilimleri öğretmenlerinin STEM ve Sosyobilimsel konular ile ilgili yeterli alan bilgisine sahip olmadıkları belirlenmiştir. Ayrıca onların STEM eğitimini ve Sosyo bilimsel konularını sınıf ortamlarında uygulamada zorluklar yaşadıkları gözlenmiştir. Özellikle, FeTeMM eğitiminde öğretim yöntem/stratejileri kullanmada ve öğrencilerin değerlendirilmesinde fen bilimleri öğretmenlerinin çoğunun yeterli olmadıkları bulunmuştur. Çalışma ile ilgili öneriler tartışılmıştır.
Ortaokul öğrencilerinin katıldıkları FeTeMM içerikli okul dışı etkinlikler ve bu etkinlikler sırasında yaptıkları grup çalışmaları ile ilgili düşünceleri
Bu çalışmada, ortaokul öğrencilerinin katıldıkları Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (FeTeMM) içerikli okul dışı etkinlikler ile ilgili düşünceleri ve bu etkinlikler sonrası öğrencilerin yaptıkları grup çalışmaları hakkındaki görüşleri incelenmiştir. Çalışma kapsamında ortaokul öğrencilerine yönelik bir "Bilim Şenliği" düzenlenmiş ve çalışmaya 2015- 2016 eğitim öğretim yılında bir ortaokulda öğrenim gören 20 öğrenci katılmıştır. Katılımcılar şenlik sürecince belirlenen 6 etkinliği gerçekleştirmişlerdir. Etkinlikler başlamadan önce ve tüm etkinlikler bittikten sonra öğrencilere açık uçlu soruların yer aldığı formlar uygulanmıştır. Her etkinlik bitiminde ise öğrencilerin etkinliği grup çalışması bağlamında değerlendirdiği bir üçlü likert tipi ölçek uygulanmıştır. Uygulanan formlardan elde edilen verilerin çözümlenmesinde içerik analizi kullanılmıştır. Likert tipi ölçeğin analizinde ise betimsel analizler yapılmıştır. Yapılan incelemelerin sonucunda, öğrencilerin ölçekteki maddelere verdikleri cevapların ortalamalarının tüm etkinlikler için "çok iyi" düzeyde olduğu ve FeTeMM içerikli okul sonrası etkinliklerin grup çalışmalarına ve öz değerlendirmeye olumlu yönde yansıdığı görülmüştür. Açık uçlu soruların yer aldığı formlar incelendiğinde ise öğrencilerin FeTeMM içerikli etkinlikleri beğendikleri ve bu etkinlikler ile kavramları daha iyi anladıklarını belirtmişlerdir. Ayrıca öğrencilerin çoğunluğu meslek tercihlerini FeTeMM alanlarında yapmak istediklerini belirtmişlerdir.
Bilgisayar ve öğretim teknolojileri öğretmen adaylarının STEM (FeTeMM) eğitimine yönelik görüş ve tutumları
Bu çalışmada Türkiye'de bir üniversitenin Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi bölümünde 7. ders dönemine kayıtlı olan 30 öğretmen adayının 'Eğitim Ortamlarında Teknoloji Uygulamaları' dersinde bir dönem boyunca STEM (FeTeMM) eğitimi ve uygulamaları, mühendislik, teknoloji ve bu disiplinler arasındaki ilişkiye yönelik tutumlarını ve görüşlerini belirlemek amaçlanmıştır. Öğretmen adaylarının STEM eğitimi ve uygulamaları hakkındaki görüşlerini belirlemek amacıyla karma desen kullanılmıştır. Çalışmada veriler, uygulamalı ders öncesinde ve sonrasında demografik veri anketi, STEM tutum ölçeği ve yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Elde edilen bulgulara göre öğretmen adaylarının; cinsiyet, kişisel bilgisayar sahibi olma durumlarının STEM eğitimine yönelik tutumlarında anlamlı bir farklılık göstermediği saptanmıştır. Sadece 20 yaş grubundaki öğrencilerin STEM öntest ve fen öntest sonuçlarının 22 yaş grubuna göre anlamlı bir farklılık gösterdiği sonucuna varılmıştır. STEM eğitimi ve uygulamaları sayesinde bu eğitime yönelik düşüncelerinin olumlu yönde değiştiği, önyargılarının azalıp bu alanlara yönelik ilgilerinin arttığı tespit edilmiştir. STEM eğitiminin öğretim programlarında yer alması gerekliliğini vurgulayıp, bu eğitimi alan öğretmenlerin; öğrencilerin eleştirel ve yaratıcı düşünme becerilerini geliştirmede, problem çözme becerilerinde ve derslere yönelik ilgilerini arttırmada önemli rol oynayacağını belirtmişlerdir. Öğretmen adayları mezun olduktan sonra STEM eğitimini kendi derslerinde de kullanmak istediklerini belirtmişlerdir.
Argümantasyon temelli FeTeMM eğitiminin 7. sınıf öğrencilerinin kuvvet ve enerji ünitesine yönelik akademik başarılarına, tutumlarına ve argümantasyon seviyelerine etkisi
Bu araştırmanın amacı, öğrencilerin Kuvvet Ve Enerji ünitesinde yer alan konulardaki akademik başarılarının, fen bilimlerine karşı tutumlarının ve argümantasyon seviyelerinin argümantasyon temelli FeTeMM eğitimi ile mevcut programda ön görülen yaklaşımla karşılaştırarak aralarındaki farkın belirlenmesidir. Bu çalışmada, 2018-2019 Eğitim-Öğretim yılında, Van ili İpekyolu ilçesine bağlı bir ortaokulunda 7. Sınıfta öğrenim gören 64 öğrenci ile yapılmıştır. Çalışmada kontrol grubu 32 öğrenci, deney grubu 32 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada kontrol grubu ile mevcut öğretim programına yönelik ünite planına göre, deney grubunda ise hazırlanan argümantasyon temelli FeTeMM etkinlikleri ile dersler işlenmiştir. Çalışmada akademik başarı, tutum ve argümantasyon seviyeleri bir arada incelendiği için karma yöntem (mixed method) araştırma modeli kullanılmıştır. Çalışma haftada 4 ders saati olmak üzere toplam 5 hafta sürmüştür. Uygulamada elde edilen veriler SPSS ( Statisticalpackape for the Social Sciences) programı ile analiz edilerek hipotezlerin geçerliliklerinin test edilmesi ve verilerin yorumlanması için t-test kullanılmıştır. Araştırmada daha önceden geçerliliği ve güvenirliği sağlanmış Fen Bilimleri Tutum Ölçeği ile araştırmacı tarafından Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) ders kitaplarından uyarlanarak hazırlanmış Kuvvet ve Enerji Akademik Başarı Testi, argümantasyon seviyelerindeki gelişimlerini görmek için etkinlikkağıtlarıve yapılan uygulamanın değerlendirilmesi için yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Uygulamaya başlamadan önce seçilen deney ve kontrol grupları arasında bilgi düzeyleri bakımından farklılığı belirlemek üzere uygulanan ön test sonuçlarına göre gruplar arasında anlamlı bir farklılığın olmadığı tespit edilmiştir. Akademik başarı testi ve fen bilimlerine karşı tutum ölçeği deney ve kontrol gruplarına ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Uygulama sonucunda her iki gruba uygulanan akademik başarı testi son testinden elde edilen sonuçlara göre deney grubunun kontrol grubuna göre başarı seviyeleri daha yüksek çıkmıştır. Fen bilimlerine karşı tutumlarında ise son test sonuçlarına göre fark olmadığı tespit edilmiştir. Yine kontrol grubu ve deney grubunun argümantasyon seviyeleri incelendiğinde deney grubunda artış olduğu gözlemlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, argümantasyon temelli FeTeMM eğitimi ile işlenen derslerin, mevcut programdaki yaklaşımlara göre işlenen derslerden akademik başarıya ve argümantasyon seviyesine etkisinin fazla olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Uygulanan tutum ölçeği değerleri incelendiğinde işlenen derslerde kullanılan yöntemin fene karşı olumlu tutum geliştirmede iki grup arasında anlamlı bir farklılık oluşturmadığı gözlemlenmiştir.
Girişimcilik odaklı STEM etkinliklerinin 7. sınıf öğrencilerinin girişimcilik becerilerine ve STEM tutumlarına etkisi
Bu araştırmanın amacı Saf Madde ve Karışımlar ünitesinde uygulanan girişimcilik odaklı STEM etkinliklerinin 7.sınıf öğrencilerinin girişimcilik becerileri ve algılarına, STEM algılarına ve tutumlarına, fen bilimleri dersine yönelik ilgilerine etkisini incelemektir. Araştırmada karma yöntem desenlerinden ''iç içe gömülü desen'' kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2019-2020 eğitim öğretim yılı, güz dönemi Van ili merkez ilçesinde yer alan bir devlet okulunda 7.sınıfta öğrenim görmekte olan 23 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında 6 haftalık bir eğitim sürecini içeren modüller geliştirilmiştir. Araştırmada nicel ve nitel veri toplama araçları birlikte kullanılmıştır. Öğrencilerin girişimcilik becerilerine ve STEM tutumlarına dair nicel veriler Fen Tabanlı Girişimcilik Ölçeği ve STEM Tutum Ölçeği kullanılarak elde edilirken, öğrencilerin girişimcilik algılarına, STEM algılarına ve Fen Bilimleri dersine karşı olan ilgilerine ilişkin nitel veriler ise görüşme ve bağımsız kelime ilişkilendirme testi kullanılarak toplanmıştır. Nicel veriler Wilcoxon işaretli sıralar testi ve ilişkili örneklem t testi kullanılarak analiz edilirken nitel veriler betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, girişimcilik odaklı STEM etkinliklerinin öğrencilerin girişimcilik becerilerine ve STEM tutumlarına ait puanlarında artış sağladığı tespit edilmiştir. Diğer taraftan girişimcilik odaklı STEM etkinliklerinin grup çalışmaları açısından bazı güçlükler ortaya çıkardığı için takım becerileri puanlarında düşüş yaşanmıştır. Araştırmanın nitel verilerinden elde edilen bulgularda ise öğrencilerin girişimcilik odaklı STEM etkinlikleri sonrasında girişimcilik kavramına yönelik daha fazla bilgi kazandıkları ve algılarının arttığı ortaya çıkmıştır. Diğer taraftan öğrencilerin etkinlikler sonrasında STEM'in doğasını daha iyi kavradıkları ve STEM'i daha çok proje oluşturma süreci olarak algıladıkları görülmüştür. Ayrıca öğrencilerin büyük bir çoğunluğu girişimcilik odaklı STEM etkinlikleri içeren Fen Bilimleri dersini daha eğlenceli ve öğretici bulduklarını ifade etmişlerdir.
Türkiye'de yayımlanmış olan FeTeMM (STEM) etkinliklerinin alan yazın ışığında oluşturulmuş kriterler ile incelenmesi
Bu araştırma ile öğretmen ve öğretmen adaylarına, etkinliklerin uygulanması aşamasında dikkat gerektirecek noktalarda farkındalık oluşturulması ve FeTeMM yaklaşımına göre oluşturulmuş her etkinliğin, öğrencilerin öğrenmesine yararlı olması noktasında uygunluğunun detaylı olarak incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu tez ile yapılacak olan incelemenin FeTeMM yaklaşımındaki her etkinliğin amacına hizmet edebilmesi için FeTeMM yaklaşımının özelliklerini ne kadar taşıdığı belirlenecektir. Belirlenmiş amaç doğrultusunda araştırmanın gerçekleştirilebilmesi için YÖK tez merkezi, Google Akademik, alan yazındaki mevcut FeTeMM kitapları ve bu kaynakların kaynakçalarından yararlanılarak etkinlikler öncelikle bir havuzda toplanmıştır. Etkinliklerin toplanmasına 2019 yılı Kasım ayında başlanmış olup 2020 yılı Mart ayı itibariyle son verilmiştir. Bu tezdeki araştırma deseni olarak içerik analiz yöntemi kullanılmıştır. İçerik analizinin gerçekleştirilmesi için elde edilen tüm etkinliklerde "FeTeMM Etkinlikleri Analiz Rubriği" kullanılarak veriler elde edilmeye çalışılmıştır. FeTeMM Etkinlikleri Analiz Rubriği' nde 7 alt boyut ve 26 madde bulunmaktadır. Araştırmanın sonuçları yapılan çalışmaların makalelerden elde edilen etkinliklerin %15' nin, kitap bölümlerindeki etkinliklerin %28'nin ve tezlerdeki etkinliklerin %55'nin farklı disiplinlerin entegre edildiğini göstermektedir. Etkinliklerde en çok kullanılan yöntem olarak 5E modeli yer almaktadır. İncelenen 59 etkinlikte grup içi iletişime izin verildiği gözlenmiştir. Ayrıca, 19 etkinlikte tekrar tasarlama basamağı yer almaktadır. Etkinliklerin 26 tanesinde tasarım sürecinin değerlendirilmesinde kullanılacak bir rubrik kullanılmıştır. Ancak FeTeMM disiplinlerinin doğasına yönelik değerlendirme çok az çalışmada yapılmıştır. FeTeMM etkinliklerinde öğrencilerin aktif olacağı bir ortamın sağlanması, araştırma yapmalarına fırsat verilmesi ve öğrencilerin kendi tasarımlarındaki kullanacakları malzeme ve yöntemin öğrencilere bırakılması konusunda daha planlı hareket edilmesinin öğrencilerin akademik olarak daha başarılı olmalarını ve daha yüksek motivasyona sahip olmalarını sağlayacaktır.
FeTeMM (STEAM) temelli öğretim tekniklerinin ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin rasyonel sayılar konusunda kavramsal değişimlerine ve başarılarına etkisi
Bu araştırmanın amacı, ortaokul yedinci sınıf matematik dersindeki rasyonel sayılar konusunda FeTeMM (Fen, Teknoloji, Mühendislik, Matematik ve Sanat) tabanlı öğrenim programına uygun olarak hazırlanan öğrenim etkinliklerinin öğrencilerin akademik başarılarına, etkisini incelemek ve öğrencilerin FeTeMM eğitimi konusunda görüşlerini almaktır. Araştırma, Van ilinin merkez ilçelerinden birine bağlı bir devlet okulunda, 2019-2020 eğitim-öğretim döneminde öğrenim görmekte olan 7. Sınıf, 36 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada yarı deneysel desenlerden "ön test- son test gruplu" desen kullanılmıştır. Araştırma başlangıcında "Rasyonel Sayılar Çoktan Seçmeli Başarı Testi" ve "Matematiğe Yönelik Tutum Ölçeği" uygulanmıştır. Seçilmiş olan sınıfların birbiriyle anlamlı bir farklılık oluşturmadığı görülmüştür. Deney grubuna FeTeMM öğrenim etkinliklerine uygun olarak hazırlanan hikâye, çalışma yaprakları, değerlendirme soruları, videolar içeren bir öğretim sunulmuştur. Kontrol grubunda ise mevcut matematik öğretim planına bağlı kalınarak Milli Eğitim Bakanlığına ait matematik dersi kitabı materyal olarak kullanılmıştır. Araştırma sonucunda deney ve kontrol grubu arasındaki farklılıkları incelemek amacıyla son test olarak "Rasyonel Sayılar Çoktan Seçmeli Başarı Testi", "Matematiğe Yönelik Tutum Ölçeği" ve sadece deney grubuna " FeTeMM Tutum Ölçeği" uygulanmıştır. Verilerin analizi SPSS 22.00 paket programı yardımıyla yapılmıştır. FeTeMM öğretim etkinliklerinin öğrencilerin akademik başarıları üzerindeki etkisi ile mevcut matematik öğretim planına bağlı kalınarak Milli Eğitim Bakanlığına ait matematik dersi kitabı materyal olarak kullanılan öğretimin öğrencilerin akademik başarıları etkisi arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır. FeTeMM etkinlikleri ile yapılan öğretim sonucunda deney grubunun matematiğe yönelik tutumlarında olumlu bir tutum değişikliği vardır. Öğrencilerin FeTeMM alanlarına yönelik tutumlarını ölçmek amacıyla yapılan "FeTeMM Tutum Ölçeği" sonuçlarında ise, öğrencilerin 21.yy becerilerine sahip olduklarını düşündükleri; matematik, fen ve mühendislik alanlarına yönelik çoğunlukla pozitif bir tutum sergiledikleri fakat öğrencilerin bu alanlara yönelik meslek tercihlerinde ise çoğunlukla kararsız kaldıkları görülmüştür.
5. sınıf öğrencilerinin FeTeMM mesleklerine yönelik ilgilerinin, mühendislik bilgilerinin ve mühendis algılarının elektrik devre elemanları ünitesindeki FeTeMM eğitimi sürecinde incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, 5. sınıf öğrencileri ile FeTeMM eğitimi kapsamında Elektrik Devre Elemanları ünitesinde gerçekleştirilen doğrudan ve dolaylı mühendislik vurgulu etkinliklerin öğrencilerin mühendislik bilgi düzeylerine, FeTeMM mesleklerine yönelik ilgilerine ve mühendislik anlayışlarına etkisini araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda araştırmada karma yöntem araştırma desenlerinden müdahale deseni kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda ulaşılabilir evreni olarak Van ili Tuşba ilçesinde yer alan 5. sınıf öğrencileri, örneklemi ise Van ili, Tuşba ilçesinde yer alan bir devlet okulunda üç farklı şubede öğrenim gören 5. sınıf öğrencileridir. Bu örneklem ile aynı zamanda nitel veriler de toplanmıştır. Belirlenmiş olan şubelerden birine sadece FeTeMM etkinlikleri (FeTeMM Etkinlik), birine FeTeMM etkinliklerinin yanı sıra mühendisliğe yönelik videolar (FeTeMM Etkinlik + Video) ve diğerine ise FeTeMM etkinlikleri, mühendisliğe yönelik videolar ve mühendisler ile söyleşiler (FeTeMM Tüm) uygulanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Mühendislik Bilgi Düzeyi Ölçeği, Mühendis Çiz Ölçeği ve FeTeMM Kariyer İlgi Anketi kullanılmıştır. Araştırma neticesinde tüm şubelerde gerçekleştirilen eğitimler sonrasında ön test ve son test puanları arasında istatistiksel olarak herhangi bir farklılık olmadığı tespit edilmiştir. Bu durum doğrudan ve dolaylı olarak yapılan mühendislik vurgulu etkinliklerin öğrencilerin mühendislik bilgisinde etki yaratmadığına işaret etmektedir. FeTeMM mesleklerine yönelik ilgiye yönelik bulgularda ise FeTeMM Tüm şubesinde Matematik boyutu hariç ölçme aracının Fen, Teknoloji ve Mühendislik boyutlarında ve ölçme aracının toplam puanında öğrencilerin ön-test ve son-test puanları arasında son-test lehine istatistiksel olarak anlamlı farklılık oluşmuştur. Nitekim bu farklılıkların temel kaynağının FeTeMM etkinlikleri ve izletilen videoların yanı sıra özellikle mühendislerle gerçekleştirilen söyleşilerin olduğu söylenebilir. Son olarak üç şubede gerçekleştirilen ön ve son çizimler incelendiğinde FeTeMM etkinlik + Video ve FeTeMM Tüm şubelerinde kadın mühendis sayısında artış olduğu görülmektedir. Bu durumun öğretim sürecinin videolarla desteklenmiş olması ve öğretim ortamına gelen mühendislerin kadın olmasından kaynaklandığı düşünülmektedir. Yani doğrudan yapılan kadın mühendis vurgusunun öğrencilerin çizimlerine yansıdığı düşünülmektedir. Bu çalışma neticesinde ortaya konulmuş olan sonuçların doğrudan ve dolaylı yaklaşımla gerçekleştirilecek FeTeMM eğitimlerinin niteliklerinin artırılmasına olanak sağlayacağı düşünülmektdir.
Fen, mühendislik, girişimcilik uygulamalarıyla zenginleştirilmiş öğretimin akademik başarıları ve mesleki ilgi üzerindeki yansımaları
Bu çalışmada, ortaokul 6.sınıf öğrencilerinin fen bilimleri ders kitabında yer alan "Vücudumuzdaki Sistemler" ve "Vücudumuzdaki Sistemler ve Sağlığı" ünitelerindeki Fen- Mühendislik ve Girişimcilik Uygulamaları (FMGU) etkinliklerinin öğrencilerin akademik başarı ve FeTeMM mesleklerine yönelik ilgileri üzerine etkisi araştırılmıştır. Araştırmada "Açımlayıcı Sıralı Karma Desen" kullanılmıştır. Araştırmanın nicel bağlamında uygulama ön test-son test eşleştirilmiş kontrol gruplu yarı deneysel desen vasıtasıyla yürütülmüş, nitel bağlamı ise uygulama sonrasında yarı-yapılandırılmış odak grup görüşmeleriyle gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Doğu Anadolu bölgesinde bulunan Van ilinin merkezi olmayan bir ilçesindeki köy okulunda 6. sınıfta öğrenim görmekte olan öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında "Vücudumuzdaki Sistemler Ünitesi Akademik Başarı Testi", "Vücudumuzdaki Sistemler ve Sağlığı Ünitesi Akademik Başarı Testi", "Fen, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik Mesleklerine Yönelik İlgi Ölçeği (FeTeMM-MYİÖ)" ve yarı yapılandırılmış odak grup görüşme soruları kullanılmıştır. Nicel veriler, dağılımlarına göre t testi veya nan-parametrik karşılıkları kullanılarak, nitel veriler ise tematik analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Elde edilen veriler sonucunda gerçekleştirilen FMGU etkinliklerinin öğrencilerin başta Mühendislik olmak üzere Fen, Teknoloji ve Matematik alanlarında kariyer düşüncelerinin ve "Vücudumuzdaki Sistemler", "Vücudumuzdaki Sistemler ve Sağlığı" konularına yönelik akademik başarılarının pozitif yönde geliştiği sonucu belirlenmiştir. Ayrıca FMGU destekli fen öğretimi hakkında öğrenciler, derslerin daha eğlenceli geçtiği, fen bilimleri dersini anlamayı kolaylaştırdığı ve ders başarılarının arttırdığını belirtmişlerdir.
Tasarım temelli fetemm (fen, teknoloji, matematik ve mühendislik) etkinliklerinin fen bilgisi öğretmen adaylarınınbilgi düzeylerine bilimsel süreç becerilerine ve tutumlarına etkisi
Bu çalışmada fen bilgisi öğretmen adaylarının Fen Öğretimi Laboratuvar Uygulamaları-II dersinin tasarım temelli FeTeMM (Fen, Teknoloji, Matematik Ve Mühendislik) etkinlikleriyle yürütülmesinin fen bilgisi öğretmen adaylarının bilgi düzeylerine bilimsel süreç becerilerine ve tutumlarına etkisini ortaya çıkarmak amaçlanmaktadır. Bu çalışmada tek grup öntest-sontest deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın katılımcılarını bir devlet üniversitesinin Fen Bilgisi Öğretmenliği Anabilim Dalı'nda öğrenim gören ve Fen Öğretimi ve Laboratuvar Uygulamaları II dersini alan 25 üniversite üçüncü sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Bu araştırma kapsamında öğretmen adaylarına Bilimsel Süreç Becerileri testi ve Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Yönelik Tutum ölçeği, Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına Yönelik Bilgi düzeylerine ilişkin açık uçlu sorular sorulmuş ve katılımcıların görüşleri yazılı olarak toplanmıştır. Uygulamada kullanılan ölçekler ve açık uçlu sorular uygulama öncesi ve uygulama sonrası olarak ön test ve son test olarak uygulanmıştır. Elde edilen verilerin analizi için frekans ve yüzde hesaplamaları ile bağımsız örneklem T testi ve içerik analizi kullanılmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgularda bilimsel süreç becerileri toplam puanları incelendiğinde ön test son test puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak son test lehine anlamlı bir farkın olduğunu görülmektedir. Bu bulgulara göre FeTeMM etkinlikleri fen bilgisi öğretmen adaylarının bilimsel süreç becerilerini geliştirdiği yorumu yapılabilir. Ancak etkinlikler sonrasında yenilenebilir enerji kaynaklarına yönelik tutumlarının değişmediği görülürken, açık uçlu sorulara verdikleri cevapların uygulama öncesiyle kıyaslandığında geliştiği yani bilgi düzeylerinin uygulama sonrasında arttığı yorumu yapılmıştır.
Fen bilgisi öğretmen adaylarının FeTeMM'e yönelik bilişsel yapılarının problem çözme becerilerinin ve FeTeMM öğretimi yönelimlerinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı Fen Bilgisi Öğretmen adaylarının FeTeMM' e yönelik bilişsel yapılarını, problem çözme becerilerini, FeTeMM öğretimi yönelimlerini ve görüşlerini incelemektir. Karma yöntem kullanılan araştırmada nicel verileri toplamak için, 'Kelime İlişkilendirme Testi' (KİT), 'Yetişkinler İçin Problem Çözme Ölçeği', 'Entegre FeTeMM Öğretimi Yönelimi Ölçeği', nitel verileri toplamak için 'Yansıtıcı Günlükler' kullanılmıştır. Araştırmaya 2017- 2018 güz döneminde Ege bölgesinde bulunan bir devlet üniversitesinde, Fen Bilgisi öğretmenliği bölümünde öğrenim gören 24 öğretmen adayı katılmıştır. Çalışma sonucunda KİT' ten elde edilen veriler kesme noktası tekniği ve ilişkililik katsayısı formülü ile, nicel verilerin analizinde SPSS 20 programı, nitel verilerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda KİT'ten elde edilen bulgulara göre, son test kavram ağlarında daha ilişkili bir kavramsal yapı tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının problem çözme becerilerinin ve entegre FeTeMM öğretimi yönelimlerinin FeTeMM etkinlikleri ile anlamlı düzeyde geliştiği tespit edilmiştir. Yansıtıcı günlüklerden elde edilen bulgulara göre ilk etkinlikten son etkinliğe kadar olan süreçte öğretmen adaylarının FeTeMM yeterliliklerinde gelişim olduğu görülmüştür.
7. sınıf elektrik enerjisi ünitesinde FeTeMM yaklaşımına dayalı tasarlanan öğrenme ortamının fen bilimleri eğitimine etkileri
Bu çalışmanın amacı, 7. sınıf elektrik enerjisi ünitesinde Fen Bilgisi, Teknoloji, Mühendislik ve Matematik (STEM) yaklaşımına dayalı tasarlanan öğrenme ortamının fen bilimleri eğitimi üzerindeki etkisini belirlemektir. Bu bağlamda araştırma, fen öğrencilerinin başarısına, fen öğrenmeye yönelik motivasyona ve fen bilgisinde sorgulama öğrenme becerileri algısına odaklanmıştır. Ayrıca araştırma sürecini yansıtacak şekilde öğrencilerin görüşleri belirlenmiştir. Çalışmanın örneklemini 2017-2018 eğitim yılında Manisa'nın Kula ilçesinde iki ayrı sınıfta öğrenin gören toplam 30 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın modeli yarı deneysel desenlerden olan eşleştirilmiş desendir. İlk olarak deney grubuna FeTeMM semineri eğitimi verilmiş ve altı hafta boyunca FeTeMM yaklaşımına dayalı etkinliklerle öğrenme öğretme süreci gerçekleştirilmiştir. Kontrol grubunda ise öğretim programına uygun olarak öğretim gerçekleştirilmiştir. Ölçme aracı olarak Elektrik Enerjisi Başarı Testi, Fen Öğrenimine Yönelik Motivasyon Ölçeği, Fene Yönelik Sorgulayıcı Öğrenme Becerileri Algısı Ölçeği ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılmıştır. Araştırmanın verileri SPSS 17.00 programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonunda gönüllü olan öğrenciler ile görüşmeler yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre FeTeMM yaklaşımı ile işlenen Fen Bilimleri dersinde deney grubu öğrencilerinin Fen Bilimleri dersi akademik başarılarının ve Fene Yönelik Sorgulayıcı Öğrenme Becerileri Algılarının kontrol grubu öğrencilerine göre istatiksel açıdan anlamlı olarak arttığı tespit edilmiştir. Deney grubu öğrencileri ile kontrol grubu öğrencileri arasında Fen Öğrenimine Yönelik Motivasyon bakımından istatiksel açıdan bir fark olmadığı tespit edilmiştir. Uygulama sonrası öğrencilerle yapılan görüşmelerde FeTeMM yaklaşımı ile işlenen Fen Bilimleri dersi hakkında öğrencilerin çoğunun olumlu görüşlere sahip olduğu tespit edilmiştir.
7. sınıf kuvvet ve enerji ünitesinde Ters Yüz Sınıf Modeli destekli FeTeMM yaklaşımına dayalı tasarlanan öğrenme ortamının başarı ve motivasyona etkisi
Bu çalışmanın amacı, Ters Yüz Sınıf modeli destekli FeTeMM yaklaşımına dayalı 7. sınıf fen bilimleri dersi kapsamında tasarlanan öğrenme ortamının öğrencilerin akademik başarılarına ve fen bilimleri öğrenmeye yönelik motivasyonlarına etkisini ortaya koymaktır. Araştırma yarı deneysel desen kapsamında yürütülmüştür. Öğrenme ortamında gerçekleşen FeTeMM etkinlikleri seçilen bir deney grubunda küçük grup çalışmaları/işbirlikli, diğer bir deney grubunda ise bireysel olarak gerçekleştirilmiştir. Bu araştırma 2019-2020 eğitim öğretim yılında Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Uşak ili Ulubey ilçesinde bulunan iki devlet ortaokulunda öğrenim gören 7. sınıf öğrencileriyle gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu, 7/A (deney-1 (işbirlikli) grubu, N=17), 7/B (deney-2 (bireysel) grubu, N=16) ve 7-C (kontrol grubu, N=15) sınıflarında öğrenim gören toplam 48 öğrenci oluşturmaktadır. Deney gruplarında Ters Yüz Sınıf Modeli destekli FeTeMM yaklaşımı ile kontrol grubunda ise fen bilimleri dersi öğretim programı çerçevesinde öğrenme ortamı tasarlanmıştır. Çalışmada veri toplama aracı olarak, Kuvvet ve Enerji Başarı Testi, Fen Öğrenimine Yönelik Motivasyon Ölçeği ve bir görüş formu kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, başarı ve fen öğrenme motivasyonu değişkenleri çerçevesinde gruplar arasında deney grupları lehine anlamlı bir fark olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak ters yüz sınıf modeli destekli FeTeMM yaklaşımına dayalı tasarlanan öğrenme ortamının başarı ve fen öğrenme motivasyonu üzerinde olumlu etkisi olduğu belirtilebilir. Bununla birlikte deney gruplarının kendi aralarında hem başarı hem de motivasyon değişkeni çerçevesinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark ortaya çıkmamıştır. Katılımcıların çoğu tasarlanan öğrenme ortamının öğrenmeyi kolaylaştırdığını ve derse katılımı teşvik ettiğini belirtmişlerdir. Küçük grup çalışmalarıyla FeTeMM etkinliklerini gerçekleştiren öğrencilerin büyük bir kısmının da işbirlikli çalışmaların daha fazla fikir üretme, yardımlaşma ve hedefe ulaşma gibi olumlu katkılarının olduğunu ifade ettikleri görülmektedir.
Ortaokul öğrencilerinin STEM tutumları ile mühendislik bilgi düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Uşak ili ve ilçeleri örneği)
Bu araştırmanın amacı Uşak ili ve ilçeleri örneğinde ortaokul 5-6-7-8. Sınıf öğrencilerinin STEM'e yönelik tutumları ve Mühendislik bilgi düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bunu yanı sıra bazı bağımsız değişkenlere göre (cinsiyet, sınıf düzeyi, anne eğitim durumu, baba eğitim durumu, STEM'den haberdar olup olmamaları) STEM'e yönelik tutumları ile Mühendislik bilgi düzeylerine bakılmıştır. Ayrıca öğrencilerin STEM tutumları ile Mühendislik bilgi düzeyleri arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı gözden geçirilmiştir. Araştırmada model olarak öğrencilerin STEM tutumları ve Mühendislik Bilgi Düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek için ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın amacı doğrultusunda Guzey, Harwell ve Moore (2014) tarafından geliştirilen Aydın, Saka ve Guzey (2017) tarafından Türkçeye adaptasyonu gerçekleştirilen 28 maddeden oluşan STEM tutum ölçeği ile Harwell, Guzey, Moreno, Moore, Philips ve Roehring (2015) tarafından geliştirilen Aydın, Saka ve Guzey (2018) tarafından Türkçeye adaptasyonu yapılan 10 maddeden oluşan MBD4-5 ve 15 maddeden oluşan MBD6-8 ölçekleri kullanılmıştır. Ayrıca öğrencilerin araştırma problemleri doğrultusunda bilgi edinebilmek için kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Uşak ili ve ilçelerinde bulunan devlet ortaokullarında öğrenim görmekte olan 368'i kız, 355'i erkek öğrenci olmak üzere toplamda 723 ortaokul 5-6-7 ve 8. sınıf öğrencilerine uygulanmıştır. Araştırmadan ulaşılan sonuçlar istatiksel paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda 5-6-7 ve 8. Sınıf öğrencilerinin cinsiyete göre STEM'e yönelik tutumları farklılık oluşturmazken Mühendislik bilgi düzeylerinde 5. Sınıflar için ve 6-7-8. sınıflar için kız öğrencilerinin lehine anlamlı bir fark oluşturduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin sınıf düzeyleri değişkenine bakıldığında 6-7 ve 8. Sınıf öğrencilerin STEM'e yönelik tutumlarında anlamlı bir farklılık oluşturmazken MBD'de anlamlı bir farklılık oluşmuştur ve bu durumun 8. Sınıf öğrencilerinden kaynaklandığı gözlemlenmiştir. Öğrencilerin anne eğitim durumları ile STEM'e yönelik tutumları ve MBD arasındaki ilişkinin 5-6-7 ve 8. Sınıf öğrencileri için anlamlı bir farklılık oluşturmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin baba eğitim durumu ve STEM'e yönelik ilişkileri ile MBD'ye bakıldığında, 5. Sınıf öğrencilerin baba eğitim durumları ile STEM'e yönelik tutumları ve MBD arasında anlamlı bir farklılık bulunmazken, 6,7 ve 8. Sınıf öğrencilerinin babalarının eğitim durumuna göre Mühendislik Bilgi Düzeylerinde anlamlı bir farklılık oluştuğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumun öğrencilerin babalarının Lisans düzeyinde eğitim alan öğrencilerden kaynaklandığı anlaşılmıştır. 5-6-7 ve 8. Sınıf öğrencilerinin STEM'den haberdar olup olmama durumlarına göre STEM'e yönelik tutumları ile MBD'ninde anlamlı bir farklılık oluşmamıştır. Öğrencilerin STEM tutumları ile Mühendislik bilgi düzeyleri arasındaki korelasyon analizine bakıldığında 5. Sınıf öğrencilerinin STB ile MBD arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı sonucuna varılmıştır. 6-7-8. Sınıf öğrencilerinin STB ile MBD arasında anlamlı fakat zayıf düzeyde bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır ANAHTAR KELİMELER STEM (Science, Technology, Engineering, Mathematic), FeTeMM (Fen, Teknoloji, Mühendislik, Matematik), MBD (Mühendislik Bilgi Düzeyi), MBDÖ4-5 (Mühendislik Bilgi Düzeyi Ölçeği 4 ve 5. sınıflar), MBDÖ6-8 (Mühendislik Bilgi Düzeyi Ölçeği 6-7-8. Sınıflar), STB (STEM Tutum Becerileri) Fen Eğitimi
FeTeMM yaklaşımıyla işlenen 6. sınıf çarpanlar ve katlar konusunun öğrenci kazanımlarına etkisi
Deneysel modelde yürütülen ve Ortaokul 6. sınıf Matematik dersi, çarpanlar ve katlar konularının öğretiminde FeTeMM yaklaşımının etkisini incelemeyi amaçlayan bu çalışmaya, amaçlı örnekleme yöntemiyle Iğdır ili Tuzluca ilçesi yatılı ilköğretim bölge okullarından, Cumhuriyet YBO'da öğrenim gören 6. sınıf öğrencilerinden 12'si kız,22'si de erkek olmak üzere 34 öğrenci ile yürütülmüştür. Çalışma uygulama süreci 10 hafta sürmüştür. Uygulama sürecinde deney grubu öğrencileriyle FeTeMM yaklaşımıyla matematik dersi çarpanlar ve katlar konusu öğretilirken, kontrol grubuyla aynı konu öğretim programında yer alan öğretimsel yöntemler ve tekniklere göre matematik öğretmenleri tarafından öğretilmiştir. Kontrol grubu öğrencileri üzerinde herhangi bir etkide bulunulmamıştır.. Uygulama sürecinin başında hem deney hem de kontrol gurubu öğrencilerine başarı testinin ilk uygulaması (öntest) yapılmıştır. Uygulamayı takip eden 10 hafta boyunca, deney ve kontrol gruplarında araştırmada öngörülen işlemler yapılmıştır. Onuncu haftanın sonunda her iki gruba da başarı testinin ikinci uygulaması (sontest) yapılmıştır. Ayrıca öğrencilerden FeTeMM ile derslerin yürütülmesine yönelik olarak yarı yapılandırılmış formla görüşler alınmıştır. Elde edilen veriler nitel ve nicel analiz çerçevesinde değerlendirilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre deney ve kontrol grupları sontestten, önteste göre daha yüksek ortalamaya sahip olduğu; deney grubu öğrencileri kontrol grubu öğrencilerine göre sontestte daha yüksek ortalamalarının olduğu görülmüştür. Bu bulgu FeTeMM yaklaşımıyla yürütülen uygulama sürecinin başarılı olduğunu göstermektedir. Ayrıca, çalışmaya katılan kız öğrencilerin, erkek öğrencilerden hem öntestte hem de sontestte daha yüksek ortalamalara sahip olduğu belirlenmiştir.. Kız öğrenciler çalışma boyunca erkeklerden daha başarılı bir performans sergilemişlerdir. FeTeMM yaklaşımıyla işlenen konular ve etkinliklerin öğrencilerde matematik dersinin daha iyi anlaşılmasına, dersin daha eğlenceli hale getirilmesine, matematik dersi başarısının artmasına, matematiğin daha ilgi çekici hale gelmesine, konuların kalıcılık düzeyinin artmasına, matematiğe yönelik önyargıların azalmasına yardımcı olduğu sonuçlarına nitel ve nicel veriler yardımıyla ulaşılmıştır.