Ortaokul öğrencilerinin fen bilimleri dersindeki kimya konularına ilişkin kavram yanılgılarının incelenmesi

Bu çalışma, ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersi "Saf Madde ve Karışımlar" ünitesindeki kavram yanılgılarını tespit etmek ve bu yanılgıların giderilmesine ilişkin kavram çarkı öğrenme tekniğinin etkilerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Çalışmanın örneklemi Kastamonu ili Tosya ilçesinde öğrenim gören ortaokul 7. sınıf düzeyindeki 122 öğrenciden oluşmaktadır. Bu bağlamda geliştirilen Saf Madde ve Karışımlar Kavram Testi (SMKKT) ve güncel öğretim yaklaşımlarından kavram çarkı öğrenme tekniği etkinlikleri ile deney kontrol gruplu, ön test, son test şeklinde uygulanan yarı deneysel yöntem kullanılmıştır. 2022-2023 öğretim yılı bahar yarıyılında altı hafta süren çalışmadaki veriler "Saf Madde ve Karışımlar" ünitesi ile ilgili uygulanan Kavram Çarkı Diyagramı (KÇD), SMKKT, Kısa Cevaplı sorular ve Doğru-yanlış sorularından oluşan dört farklı veri toplama aracından elde edilmiştir. Uygulamada elde edilen veriler ön test ve son test olarak, deney ve kontrol gruplarına ayrı ayrı uygulanmıştır. Nicel verilerin analizinde SPSS, nitel verilerin analizinde ise MaxQDA programları kullanılmıştır. Veri analizinde uygulama öncesi ve sonrası arasında anlamlı bir fark olup olmadığını tespit etmek amacıyla gruplar arasındaki ön test son test sonuçlarına göre bağımsız t testi uygulanmıştır. İkiden fazla kategorisi bulunan değişkenler için ise ANOVA testi kullanılmıştır. Deney ve kontrol grubu öğrencilerin ön test sonuçlarına ilişkin bulgulara göre öğrencilerin çoğunluğu "Saf Madde ve Karışım" ünitesine yönelik kavram yanılgısına sahiptirler. Öğrencilerdeki söz konusu kavram yanılgılarının giderilmesinde ve bu kavramların algılanmasında kavram çarkı öğrenme tekniğinin olumlu etkileri gözlenmiştir. Elde edilen bulgulara ışığında kavram yanılgılarının giderilmesine yönelik bazı öneriler de sunulmuştur. ANAHTAR KELİMELER: Kavram yanılgısı, Kavram çarkı, Saf madde ve Karışım