Ortaokul öğrencilerinin müzik dersine ilişkin metafor örneklerinin incelenmesi (Malatya ili Battalgazi ilçesi örneği)

Metafor analizi yöntemi, uygulanan kişiler tarafından kolayca anlaşılan ve bilinen veya bilinmeyen kavramlar için soyut bilişsel nesnelerle üretilen verinin analiz edilmesidir. Son yıllarda nitel çalışmalarda birçok alanda kullanıma başlanmıştır. Ancak müzik, müzik eğitimi ve müzik becerisi gibi alanlarda oldukça az kullanılan bu yöntem, çalışmada başlıca bir alanı temsil ederek müzik dersi ve metafor öğelerinin ilişkisini yönlendirmektedir. Araştırma metafor analizi yolu ile yönlendirilmesinden dolayı betimsel nitelikte olup, nitel yönteme dayalı, mecazlar yoluyla veri toplama tekniğiyle oluşturulmuştur. Araştırmanın evrenini ortaokul öğrencileri, örneklemini ise Malatya İli Battalgazi İlçesinde yer alan 3 ortaokuldan 5., 6., 7., ve 8. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışmanın örnekleminde, 251 öğrenci yer almaktadır. Metaforlar yoluyla veri elde edebilmek için öğrencilere anketten önce metaforun ne anlama geldiği açıklanmış, ardından örnekler verilerek pekiştirime sağlanmış ve öğrencilere '' Müzik dersi ………………….. gibidir. Çünkü ………………………………………..'' cümlesi verilerek öğrencilerin bilişsel ve soyutsal kavramları birleştirerek müzik dersi ile bağdaşan metaforları üretmesi istenmiştir. Araştırmanın sonucunda, 251 öğrencinin 251 metafor üretmesi, çalışmanın metafor geliştirme değerini gerçekleştirmiş olduğunu göstermektedir. Öğrencilerin ürettiği her metafor anlamsız cümle yapısı veya üretilen metaforu açıklayamaması nedeni ile belirlenen kategorilere dahil edilmemiştir. Bu durumun, öğrencilerin birçok gelişimsel özellikleri ile bağdaşmasının yanı sıra öğrencilerin kelime dağarcığı, sosyo kültürel etkenleri, yerleşim yerleri ve çevresel faktörler gibi çeşitli değişkenlerin metaforların oluşturulmasında etkili olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, öğrencilerin ürettiği metaforlardan sıklıkla kullanılan 17 öğrencinin oluşturduğu "Oyun" metaforudur. Üretilen diğer metaforlar ile birlikte 21 farklı kategori üretilmiştir. Çalışmada üretilen bazı metaforların açıklanamaması sebebiyle 38 metafor "Herhangi bir kategoriye dahil olmayan metaforlar" başlığıyla belirtilmiştir. Çalışmada Orduzu Mecit Şahaplıoğlu Ortaokulu'nun kendi metafor farklılıkları dahilinde %25'lik bir oranla aynı metaforların kullanıldığı en fazla okul olarak tespit edilmiştir. Bu sıralama %23'lük bir oranla Orduzu Küme Evleri Ortaokulu ve %14'lük bir oranla Hanımın Çiftliği Fatih Ortaokulu ile devam etmektedir. Aynı zamanda çalışmada 8. sınıf öğrencilerinin diğer sınıflara oranla farklı metaforlar üretmesi ve aynı metaforu üreten sınıfların çoğunlukla 5. ve 6. sınıf öğrencilerinden oluşması eğitim düzeyinin kelime dağarcığını etkilediğini göstermektedir.