Ortaokullarda stem eğitiminin TRIZ ile uygulanması: deneysel bir çalışma

Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerine yönelik STEM eğitiminde TRIZ'in (Yaratıcı Problem Çözme Teorisi) uygulanmasının, öğrencilerin STEM'e karşı tutumları, eleştirel düşünme eğilimleri, fen öğrenmeye yönelik öz-yeterlik inançları ve bu sürece dair görüşleri üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırma, 2023–2024 eğitim öğretim yılında Bitlis İmam Hatip Ortaokulu'nda öğrenim gören 20 beşinci sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma karma yöntem desenlerinden iç içe gömülü desen ile yürütülmüş; nicel veriler kontrol grupsuz ön test-son test yarı deneysel desen ile, nitel veriler ise durum çalışması kapsamında toplanmıştır. Nicel veriler STEM Tutum Ölçeği, Eleştirel Düşünme Eğilimi Ölçeği ve Fen Öğrenmeye Yönelik Öz-Yeterlik İnanç Ölçeği ile; nitel veriler ise öğrenci görüşme formu ve yazılı kompozisyonlarla elde edilmiştir. Nicel veriler SPSS programı ile analiz edilmiş; nitel veriler ise içerik analizi tekniğiyle değerlendirilmiştir. Araştırmada STEM etkinlikleri, mühendislik tasarım süreci basamaklarına göre düzenlenmiş ve her etkinliğe TRIZ metodolojisinin çelişki matrisi ve 40 yaratıcı ilke entegrasyonu sağlanmıştır. Uygulamalar, öğrencilerin günlük yaşam problemlerine yenilikçi çözümler üretmelerini teşvik edecek şekilde yapılandırılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre, STEM-TRIZ uygulamalarının öğrencilerin STEM'e yönelik tutumlarını olumlu yönde etkilediği, eleştirel düşünme eğilimlerini geliştirdiği ve fen öğrenmeye yönelik öz-yeterlik inançlarında artış sağladığı belirlenmiştir. Nitel bulgular ise öğrencilerin STEM-TRIZ uygulamalarını ilgi çekici, eğlenceli ve problem çözme açısından geliştirici bulduklarını ortaya koymuştur. Bu doğrultuda TRIZ metodu ile zenginleştirilmiş STEM eğitimi uygulamalarının, ortaokul düzeyinde etkili bir öğretim yaklaşımı olabileceği sonucuna varılmıştır