Ortodonti hastalarında üç farklı gargaranın 4 günlük supragingival dental plak üzerine etkilerinin karşılaştırılması

Bu çalışmanın amacı hastaların profesyonel plak temizliği yapıldıktan sonra, 4 gün boyunca mekanik temizlik uygulamaksızın üç çeşit gargara kullanılması sonrasında, gargaraların birbirlerine göre plak azaltıcı özelliklerinin karşılaştırılmasıdır. Tek merkezli, çift kör, randomize, prospektif, paralel grup, ex-vivo, klinik bir çalışmadır.Çalışmamıza Yeditepe Üniversitesi Diş hekimliği Fakültesi Ortodonti Anabilim Dalı'nda tedavi görmekte olan 70 sağlıklı, 12 yaşından büyük birey (46 kadın, 24 erkek, yaş ortalaması:16.5±2.24) dahil edilmiştir. Hastalar randomize olarak 4 gruba ayrılmış, negatif kontrol grubuna 10 hasta olmak üzere diğer gruplara alt ve üst dişlerine 2-6 ay önce braket uygulanmış 20 hasta dahil olmuştur. Hastaların plak indeksleri profesyonel temizlik öncesinde Eviplac® (Parana, Brazil) plak boyayıcı madde kullanılarak belirlenmiştir. Profesyonel mekanik plak temizliği sonrasında bonding fırçası yardımıyla braketli sağ üst santral ve 1. küçük azı, sol alt santral ve 1. küçük azı dişlerinden alınan pelikıl örnekleri kare uçlu Dentocult® plak stripleri (SM Strip mutans Orion Diagnostica, Espo, Finland) üzerindeki pürüzlü bölümlere yayılmıştır. Hastalarımıza 1 dakika boyunca parafin tablet çiğnetilerek tükürük akış hızı arttırılmış ve yuvarlak uçlu Dentocult® strip kullanılarak dil yüzeyinden alınan tükürük örnekleri, plak örneği toplanmış stripler ile klipslenerek basitrasin içeren besiyeri tüplerine yerleştirilmişlerdir. Hastalarımıza çalışmamızda kullanılacak gargaraların kullanım süreleri, sıklığı ve miktarı anlatılmıştır. Dört günlük kullanım süreci içerisinde başka bir gargara kullanmamaları, mekanik temizlik uygulamamaları ve sakız çiğnememeleri istenmiştir. İlk grup pozitif kontrol grubu olarak seçilmiş ve bu gruba 4 gün boyunca Listerine® (Johnson&Johnson) esansiyel yağ içeren gargara ile günde 2 defa 20 mililitre alarak 30 saniye ağızlarını çalkalamaları söylenmiştir. İkinci gruba %0.1 Ondrohexidin® (One Drop Only) gargara ile günde 2 defa 10 mililitre alarak 30 saniye ağızlarını çalkalamaları söylenmiştir. Üçüncü gruba Mouthwash Concentrate® (One Drop Only) esansiyel yağ içeren gargarayı günde 3 defa 30 mililitre alarak 30 saniye ağızlarını çalkalamaları söylenmiştir. Dördüncü grup negatif kontrol grubu olarak seçilmiş ve bu gruba %1'lik alkol çözeltisini günde 3 defa 30 mililitre alarak 30 saniye ağızlarını çalkalamaları söylenmiştir. Çalışmamızın çift kör olması nedeniyle randomize olarak seçilen hastalara gargaraların dağıtımı ve kullanım şeklinin anlatılması ikinci klinisyen tarafından yapılmıştır. Dört gün boyunca gargaraları kullandıktan sonra gelen hastalardan tükürük ve plak örnekleri toplanmıştır. Hasta bilgileri tüp yüzeyine yazıldıktan sonra çalışmanın 1. ve 5. gününde alınan toplam 140 adet örnek 96 saat boyunca fakültemizin laboratuvarında bulunan etüv içerisinde 37°C'de bekletilmiştir. İnkübasyon süresi sonunda Dentocult® set içerisinde bulunan plak ve tükürük şablonları yardımıyla S mutans koloni sayıları azdan yoğuna doğru 0, 1, 2 ve 3 değerleri verilerek değerlendirilmiştir.Gargara kullanımı öncesi ve sonrası alınan sonuçlar her bir gargara grubu için ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Gargaraların birbirine göre plak ve tükrük içerisindeki S mutans koloni sayılarını azaltıcı özellikleri karşılaştırılmıştır. İstatistiksel değerlendirmeler için Mc Nemar's ve ki-kare testi kullanılmıştır.Çalışmamızda %0.1 Ondrohexidin®, Mouthwash Concentrate®, Listerine® ağız gargarası ve %1'lik alkol çözeltisi kullanımı sonucu, alkol içeren bir esansiyel yağ olan Listerine® gargaranın diş yüzeyindeki plak içerisindeki S mutans koloni sayısı üzerine diğer gargaralara göre daha etkili olduğu bulunmuştur. Mouthwash Concentrate®, Ondrohexidin®, Listerine® ve kontrol gruplarının dil yüzeyindeki S mutans koloni sayıları üzerine tedavi öncesi ve sonu karşılaştırıldığında değişim gözlenmemiştir.Sonuç olarak sabit ortodontik tedavi gören çürük oluşma riski olan hastalarda S mutans kolonilerinin kontrolü için Listerine® ağız gargarası kullanılabilir.