Örtü altı yetiştiricilikte bazı aşılı domates çeşitlerinin kök ur nematodlarına (Meloidogyne spp.) karşı dayanıklılıklarının ve nematod yoğunluğunun araştırılması

Domates ülkemiz de büyük bir ekonomik öneme sahiptir. Antalya ili yetiştiricilikte ilk sıradadır. Domatesin en önemli zararlılarından birisi kök ur nematodudur (Meloidogyne spp.). Yapılan bu çalışmada Antalya ili ve bazı ilçelerinde örtüaltı domates ekim alanlarında 2019-2020 yıllarında kök ur nematodunun aşılı ve aşısız çeşitlerde yayılımı bulaşıklık durumu ve yoğunluğu araştırılmıştır. Antalya ilinde 6 ilçe ve 31 köyden 303 toprak ve kök örneği alınmıştır. Temiz ve bulaşık alanlar belirlenmiştir. Bulaşık alanlarda önceden bölgede tespit edilen Meloidogyne incognita ve Meloidogyne javanica saptanmıştır. 137 aşılı domates örneğinden 22'si(%16,05), 166 aşısız domates örneğinden 88'i(%53,01) kök ur nematodu ile bulaşık olduğu belirlenmiştir. Aşılı çeşitlerin aşısız çeşitlere göre toprak kökenli hastalıklara daha dayanıklı olduğu belirlenmiştir. Kök ur nematodu ile bulaşık alanlarda aşılı çeşitlerin aşısız çeşitlere oranla daha fazla verim verdiği gözlemlenmiştir. Kök ur nematodu ile bulaşık olan aşılı domateslerin topraktan ikinci dönem larva (J2) sayısı 100 ve daha fazla görülmesine rağmen kök gelişiminin güçlü olduğu ve urlanmanın kabul edilebilir olduğu belirlenmiştir. Yumurta paketi skalasına göre tüm aşılı çeşitler en fazla 2 seviyesinde değer alarak dayanıklı kabul edilmiştir. En yoğun bulaşıklık Serik ilçesinde Belkıs, Yeşilyurt, Kökez, Gebiz köylerinde, Manavgat ilçesinde Çakış köyünde, Aksu ilçesinde Macun mahallesinde görülmüştür. Demre ilçesinden alınan örneklerde kök ur nematoduna rastlanmamıştır. Anahtar Kelimeler : M. incognita, kök ur nematodu, domates, Antalya