Osmaneli geleneksel konutlarında morfolojik analiz

Geleneksel mimari miras, bir toplumun yüzlerce yıl boyunca oluşmuş kültür birikiminin bir yansımasıdır. Aynı zamanda "insanlığın ortak mirası" olmasından ötürü korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması büyük önem taşımaktadır. Ancak günümüzde sosyal, kültürel ve ekonomik yapılardaki değişim nedeniyle, yapıların güncel kullanıma cevap verememesi ve fiziksel durumunun bozulmasından dolayı yok olma tehlikesi ile karşı karşıya kalmıştır. Yapılan bu çalışmada amaç; sosyal, kültürel ve ekonomik nedenler ile değişime uğrayan geleneksel Osmaneli konutlarının yaşamış olduğu fiziksel değişimleri 'Mekân Sentaksı' yöntemi ile analiz ederek tespit etmektir. Hazırlanan tezde giriş bölümünden sonra ikinci bölümde çalışmanın yöntemi olan morfolojik analiz yöntemi hakkında bilgi verilmiş ve evreleri anlatılmıştır. Üçüncü bölümde alan çalışmasının yapıldığı Osmaneli; konumu, nüfusu, tarihi ve mimari özellikleri ile ele alınarak bilgiler verilmiştir. Dördüncü bölümde Osmaneli konut kullanıcılarının toplumsal ve fiziksel yapılarındaki değişimleri incelenmiştir. Günümüzdeki kullanıcıların sosyal yapılarının belirlenmesi amacı ile belirlenen konutlarda anket çalışması ve yerinde incelemeler yapılmıştır. Bu incelemeler sonucunda konutların, güncel kullanıcıların mekânsal ve sosyal ihtiyaçlarına cevap vermediği tespit edilmiştir. Değişen yaşam tarzları, aile yapıları nedeniyle konutların yeni ihtiyaçlara göre düzenlendiği ya da terk edildiği görülmüştür. Beşinci bölüm ise alan çalışmasında elde edilen bulgular ile geleneksel Osmaneli konutlarının toplumsal ve fiziksel yapıdaki değişimlerinin incelendiği bölümdür. Morfolojik analiz yöntemlerinden mekân sentaksı tekniğinin kullanıldığı bu çalışmada öncelikle analizler, elde edilen restitüsyonlar ile konutların çıkarılan geleneksel halleri üzerinde yapılmış, daha sonra ise konutların güncel kullanımındaki durumu analiz edilmiştir. Geleneksel ve güncel kullanımlar kıyaslanarak karşılaştırmalar yapılmıştır. Tezin son bölümünde ise yapılan analizlerden elde edilen sonuçlar değerlendirilmiş ve bölge için öneriler sunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Morfolojik analiz, Mekân sentaksı, Geleneksel konut, Osmaneli