Osmaniye halk kültüründe ölüm

Ölüm, insanlar için hayat kadar önemli bir olgudur. Ölüm karşısında insan, kişinin kaybıyla oluşan manevi boşluğun giderilmesi için birtakım pratikler üretmeye çalışmıştır. Bu pratikler aynı zamanda ölümün bilinemez oluşunun yarattığı korku ve kaygılardan uzaklaşma gayesini taşımaktadır. Böyle düşünüldüğünde ölüm, tarihsel süreçte hem bireysel yaşamın hem de toplumsal süreçlerin yönlendirici ve itici kaynağı olmuştur. Bu çalışmada Osmaniye halk kültüründe ölüm ritüelleri, inançları ve uygulamaları ile ilgili araştırma yapılmıştır. Çalışmada konuyla ilgili yazılı kaynaklar taranmış, sözlü kaynaklardan elde edilen bilgilerle derlenip sınıflandırılmıştır. Tespit edilen inanış ve uygulamaların Eski Türk inanç sistemleriyle ilişkileri belirlenmiş, günümüzde olan uygulamalarla bağlantıları kurulmaya çalışılmıştır. Ayrıca Osmaniye'de son çeyrek yüzyılda gerçekleşen pandemi, deprem ve şehitlik gibi olağan dışı ölümler ile ilgili uygulamalar ve halk inanışlarının tespiti yapılmaya çalışılmıştır. Bu çalışma sonucunda Osmaniye'de halk kültüründe ölüme ait inanış, pratik ve uygulamalarda Eski Türklerin ve İslam sonrası Türk kültürünün izleri ortaya çıkarılmış; modernleşmeyle birlikte değişen ölüm uygulamaları tespit edilmeye çalışılmıştır. Anahtar Sözcükler: Osmaniye, ölüm, halk inanışı, folklor, pandemi, deprem, şehitlik.