Osmanlı Antalya'sında suç, suçluluk ve suçlular (19. yüzyıl ortası)

Şiddeti ve suçluyu denetim altına almak insanlığın temel bir problemi olmuştur. Şiddet duygusunu ve suçu anlamak sosyal bilimlerin psikoloji ve sosyoloji gibi alanlarının ilgisini çekmekle birlikte uzun bir süredir suç ve şiddet, tarih alanında yazılmış metinlerde de kendisini göstermeye başlamıştır. Bu çalışma 1851-1866 yıllarının Antalya'sında yaşanmış olan yaralama, cinayet, darp, tecavüz gibi şiddet olaylarının Antalya mahkemesine yansımış olan davalarının hükümlerini temel almaktadır. Osmanlı'nın politik ve ekonomik bir kaos ortamında bulunduğu bu yıllarda Batılılaşma çabalarının Osmanlı'da hukuk alanında da kendisini göstermeye başladığı bilinmektedir. 19. yüzyılda İstanbul'dan yayımlanan fermanlarda eşit yargı vurgusu yapıldığı gibi devlet şiddeti konu edinmiş hatta işkenceyi yasaklayacak kadar Batılı bir yargı anlayışı benimsenmiştir. 19. yüzyıl Osmanlı'sının yargı sistemi içerisinde şiddet suçlarına olan yaklaşımın ve cezaî müeyyidelerin başkente kilometrelerce uzak Toros Dağları'nın ardında bir taşra şehrinde nasıl yürürlüğe konduğu görülmüştür. Bu elbette etnik ve kültürel çeşitliliği ile kadim ve heterojen bir liman şehrinin perspektifinden anlamlandırılmaya çalışılmıştır.