Osmanlı'dan 1971'e Türkiye'de sosyalist muhalefet

Çalışmamızın konusu, Osmanlı'dan 1971'e Türkiye'de sol/sosyalist hareketin mücadelesi ve çabalarıdır. Osmanlı son dönemlerinden başlayan çalışma 1960 öncesi ve sonrası Türkiye'de sosyalist muhalefeti incelemiştir. Çalışmada ilk bölümde sosyalizmin Anadolu'da ortaya çıkışı, ilk işçi örgütlenmeleri, ilk sosyalist partiler, milli mücadele dönemi sol düşünce ve sosyalizmin yasaklanmasıyla illegal faaliyet dönemi anlatılmıştır. İkinci bölümde ise 1960 darbesi, Doğan Avcıoğlu ve faaliyetleri, birtakım sosyalist dergi ve gençlik hareketleri incelenmiştir. Sosyalist ideoloji, kendisine ancak 1961 Anayasasının getirdiği özgürlükler sayesinde uygun ve meşru zemini bulabilmiştir. Türkiye İşçi Partisi'nin 1961 sonrası siyasete çıkması ve sosyalizmin artık parlamentoda 15 milletvekili ile temsiliyet hakkı kazanması Türkiye soluna büyük ivme kazandırmıştır. Önceleri önemsenmeyen, yok sayılan sosyalizm Anadolu'da varlık mücadelesini göreceli olarak başarmıştır. 1961 anayasası sonrası demokratik ortamda parlamenter mücadele ile sosyalizmi ülkeye getirmek isteyenler, 1965 sonrasında meşru olmayan yöntemlere başvurmuşlar, bazı gençlik yapılanmaları silahlı mücadeleye girişmiş, Doğan Avcıoğlu gibi bazı aydınlar ise askeri darbe ile sosyalizmi iktidara taşımaya çalışmışlardır. Sonuç olarak 1971 tutuklamaları ve yargılanmalar ile bu mücadele hüsranla sonuçlanmıştır.