Osmanlı Devleti'nde milliyetçilik akımları: Musul, Bağdat Ve Basra örnekleri 1908 – 1918

Osmanlı Devleti, birçok etnik gruptan oluşan bir devlettir. Bu nedenle, XIX. yüzyılda, milliyetçilik akımlarının baskısı ile karşı karşıya kalmıştır. Bu süreçte birçok millet bağımsızlığını, dil, ırk, kültür, milli ve coğrafi sınırlar temelinde ilan etmiştir. Milliyetçi talepler döngüsü, XX. yüzyılın başlangıcına ve 1908 Anayasası'na kadar gelişmiştir. Bu süreçte bir çok ülke Osmanlı Devleti'nden bağımsızlığını ilan etmekle birlikte Osmanlı Devleti coğrafyasından ayrılmıştır. 1908 Anayasası'nda meydana gelen olay ve değişiklikler ve Birinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesini takiben, büyük ölçüde Araplar da Osmanlı Devleti'nden bağımsızlık ve ayrılık hareketlerine başlamışlardır. Musul Vilayetinin, halkının büyük bir çoğunluğunun Kürt olmasına rağmen, diğer milliyetçi hareketlerin, bağımsızlık ve ayrılık çağrısında bulundukları bu dönemde, bağımsızlık yönünde bir talepleri olmamıştır. Bilakis, Araplar ile kültürel farklılıkları nedeniyle, Araplara değil, Osmanlı Devleti'ne destekleri ve bağlılıkları artmıştır. Ancak, I. Dünya Savaşı'ndan sonra İngilizler, Irak devletini işgal etmiş ve Musul vilayeti de Irak coğrafyasına dahil edilmiştir. Bu konular çerçevesinde, bu çalışmayı hazırlamanın amacı, Irak vilayetlerinde milliyetçi düşünceyi etkileyen faktörleri araştırmak ve ortaya çıkarmaktır. Osmanlı Devleti'nde isyana ve yeniden uzlaşmaya yol açan meseleleri ve bu meselelerin farklı yönlerini tartışmaya açmaktır. İsyan eden milliyetçi grupları ve onların, yeniden Osmanlı'ya dönüşlerini, siyasi, dini ya da yalnızca milli nedenler yüzünden mi olduğunu anlamaya çalışmaktır. Bu çalışma, milliyetçi düşüncenin boyutlarını araştırmak, bu üç Irak vilayetinin olay ve faaliyetlerini, halkının durumunu ve taleplerini değerlendirmek için ortaya konulmuştur. Anahtar Kelimeler: Osmanlı Devleti, Milliyetçilik Akımları, Irak, Musul, Bağdat ve Basra vilayetleri