Osmanlı mimarisinde 16-17.yy'da kullanılan pigmentler

Yapıların yüzeylerinde boya kullanımı eski çağlardan beri görülmekte olup, boyalı yüzeyler üzerinden yapının inşa edildiği dönemin teknik imkanları, kullanılan malzemelerin temin edildiği yerler, ülkenin ticari faaliyetleri, etkileşim halinde olunan bölgeler gibi yapı ve dönemi hakkında pek çok bilgiye ulaşılabilmektedir. Dolayısıyla boyalı yüzeyler binalar hakkında çok fazla veri sağlayabilmekte, bu sebeple de söz konusu yüzeylerin korunması için ayrı bir hassasiyet gerekmektedir. Tarihi yapılarda boya uygulamaları, özgününde geleneksel tekniklerle üretilen boyalarla gerçekleştirilmiş iken günümüzde çeşitli sebeplerden ötürü çoğunlukla sentetik boyalar kullanılmaktadır. Bu durum ise yapıya uzun vadede zarar vererek, yüzeylerin özgün halinin sonraki dönemlere aktarılmasını zorlaştırmaktadır. Dolayısıyla tarihi yapıların değerini doğrudan etkileyen boyalı yüzeyler özgününe uygun tekniklerle uygulama yapılarak korunmalıdır. Osmanlı Mimarisinin klasik dönem eserlerinde iç mekânda bulunan tezyinatın önemi de oldukça büyüktür. Dönemin nakkaşlarının en nadide örneklerini vermiş olduğu bezeme programları her restorasyon çalışmasında uygulama aşamasının önemli bir kalemini oluşturmaktadır. Bu çalışmada, Osmanlı Mimarlığının 16. ve 17. yüzyılına ait önemli eserlerden olan Süleymaniye Camii, Hekimoğlu Ali Paşa Cami ve Kasımpaşa Güzelce Camii'nde kullanılan boyalar ve geleneksel pigmentlere dair literatür taraması yapılıp ardından bu yapılara ait örnekler üzerinde gerçekleştirilen laboratuvar analizlerinin sonuçları değerlendirilerek karşılaştırmalar yapılmıştır. Bu doğrultuda malzeme kalemleri, temin edildiği yerler, ürünlerin fiyat analizleri dönemin başlıca kaynaklarından olan Ömer Lütfi Barkan'ın hazırlamış olduğu Süleymaniye Camii İnşaat Defterleri ve 1640 tarihli Es'ar Defteri'nden karşılaştırmalı okuma yöntemi ile incelenerek yapılarda kullanılan özgün pigmentlerle birlikte boyaları oluşturan diğer unsurlar tespit edilip irdelenmiştir.