Otolog serum deri testinin gluten enteropatili hastalarda otoreaktiviteyi saptamadaki rolünün araştırılması

Amaç: Gluten enteropatisi tanısı konulmuş olan hastalarda otolog serum deri testinin (OSDT) öneminin belirlenmesidir Yöntem: Gluten enteropati (GE) tanılı 41 ve GE yanında ek otoimmün hastalığı yani multiple otoimmünitesi (MO) olan 19 hasta, hasta kontrol grubu olarak fonksiyonel dispepsi tanılı 22 ve sağlıklı kontrol grubu olarak 22 kişi çalışmaya dahil edildi. Hastaların son 6 ayı içeren klinik bilgileri ve otoantikorları da içeren laboratuvar bulguları kaydedildi. Tüm katılımcılara OSDT yapıldı ve gruplar arasında karşılaştırıldı. Bulgular: OSDT pozitifliği tüm GE'li 60 hastada %28.3, GE dışında başka otoimmün hastalığı olmayan 41 hastada %17.1, MO grubunda %52.5, fonksiyonel dispepsi grubunda %22.7 ve sağlıklı kontrollerde ise %4.5 pozitif bulundu. GE olan tüm hastalar ile sağlıklı kontroller karşılaştırıldığında OSDT pozitifliği GE'li hastalarda daha fazla bulundu [p=0.032, OR(CI)=8.3 (1.03-66.66)]. İki grup GE hastasını birbiri ile karşılaştırıldığında eşlik eden otoimmünitesi olan hastalarda, sadece GE hastalığı olanlara göre, OSDT pozitifliği oldukça yüksek saptandı [p=0.004, OR(CI)=5.39 (1.60-18.16)]. OSDT pozitifliği ile yaş, cinsiyet, hastalık süresi, diyet uyumu, ferritin, B12, folat, albumin, hemoglobin, transferrin saturasyonu ve GE ilişkili otoantikorlar arasında ilişkili saptanmadı. MO grubunda yapılan ek analizde (n=19); ANA, anti TPO, anti Tg antikorları ile OSDT pozitifliği arasında ilişki bulunmadı. Sonuç ve Öneriler: Çalışmamız GE'li hastalarda OSDT pozitifliğinin 5.4 kat daha fazla ek otoimmün hastalık varlığı ile ilişkili olduğunu göstermiştir. GE'nin klinik prezentasyon ve eşlik eden otoimmün hastalıklar açısından oldukça zengin olduğu düşünüldüğünde, OSDT pozitifliği ek otoimmün hastalıklar açısından uyarıcı olabilir ve bu açıdan tarama testi olarak kullanılabilir. Bu sonucun ileriye yönelik daha geniş kapsamlı çalışmalar ile doğrulanması önerilir. Anahtar kelimeler: otolog serum deri testi, gluten enteropatisi, çölyak hastalığı