Otonom duysal meridyen tepkinin otonom yanıt ve bilişselperformans üzerine etkisi, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi

ASMR (Otonom Duysal Meridyen Tepki, Autonomous Sensory Meridian Response) son yıllarda milyonlarca izleyici kitlesine erişmiş, özel olarak hazırlanmış videoların, bireylerde oluşturduğu duysal tepkidir. Bu fenomenin içinde rahatlama ve karıncalanma hissi gibi duysal tepkiler bulunur. ASMR videolarının izlenmesi ile bilişsel testlerdeki performansın arttığına yönelik çalışmalar da bulunmaktadır. Bu çalışmanın hipotezi; ASMR videolarının fizyolojik parametrelerde değişikliğe yol açacağı ve bu fenomene duyarlı kişilerin bilişsel performansında farklılıklar olacağıdır. Çalışmamızda ASMR'nin fizyolojik etkilerini EDA (Elektrodermal Aktivite), KHD (Kalp Hızı Değişkenliği), kortikal kan akımı ölçümleri ve bilişsel testler üzerinden değerlendirmeyi amaçladık. Deney protokolünde 31 katılımcıya ASMR ve kontrol videoları izletildi. Deney protokolünün başında ve sonunda bilişsel test olarak Bakış İpucu Testi (Gaze Cue) uygulandı. Deney süresince EKG (Elektrokardiyogram), EDA ve FNIRS (fonksiyonel Yakın Kızılötesi Spektroskopi) kayıtları alındı. Deney sonunda doldurulan bilgi toplama formuna göre katılımcılar ASMR hissini yaşamaları, rahatlama hissetmeleri, karıncalanma hissetmeleri durumlarına göre 3 farklı şekilde, duyarlı ve duyarsız olarak gruplandırıldı. Video bloklarında ASMR hissi yaşayan ve rahatlama yaşayan gruplarda, yaşamayanlara göre kalp hızları daha düşük, parasempatik aktivasyonla korele olan KHD parametreleri daha yüksek bulundu. Hem duyarlı hem duyarsız gruplarda, ASMR videolarının son dakikalarında kontrol videosuna göre daha yüksek EDA değerleri görüldü. Duyarlı katılımcıların ASMR videosu esnasında oksijenize ve toplam hemoglobin konsantrasyonlarında, duyarsız katılımcılara göre artış gözlendi. ASMR ve kontrol videoları karışlaştırıldığında; toplam hemoglobin konsantrasyonlarının, duyarlı katılımcılarda ASMR videosunda artma eğiliminde iken, duyarsız katılımcılarda kontrol videosunda artma eğiliminde olduğu gözlendi. Bakış İpucu Testinde (Gaze Cue) gösterilen bakışın hedef harfe göre aynı ve ters yönde olduğu iki durumda da ikinci testte katılımcıların tepki süreleri kısaldı. Bu performans artışı anlamlı bir fark yaratmamakla birlikte; duyarsız gruplarda bakışın ters yönlendirdiği durumlarda daha fazla bulunurken, duyarlı grupta uyumlu olan durumlar için daha fazla bulundu. Çalışmamızda edindiğimiz bulgular ışığında: ASMR videolarının parasempatik aktivasyonu yalnızca duyarlı kişilerde, sempatik aktivasyonu ise hem duyarlı hem duyarsız katılımcılarda arttırdığı söylenebilir. ASMR videoları duyarlı katılımcılarda Prefrontal korteks (PFK) aktivitesini, duyarsız katılımcılara göre daha fazla arttırmıştır. ASMR duyarlı kişilerin yanlış yönlendirme yapan bir bakışı görmezden gelmeyi öğrenmekte, duyarsız kişilere göre daha fazla zorlandıkları bulgusu; duyarlı kişilerin empati yetenekleri ile ilişkili olabilir.