Otonom gemilerde taşıyanın sorumluluğu

Yapay zekânın gelişimiyle birlikte denizcilik sektöründe de yapay zekanın kullanımı düşüncesi doğmuştur. Bu gelişmelerden gemiler de etkilenmiştir. Otonom gemiler, yapay zekânın gelişimiyle birlikte yakın zamanda denizyolu taşımacılığında kullanılacağı açıktır. Ancak, denizyolu taşımacılığını konu alan hem ulusal hem de uluslararası düzenlemeler insan unsurunu ele alarak düzenlendiğinden, otonom gemilerin denizyolu taşımacılığında kullanılması birtakım sorunları meydana getirebilme riski taşımaktadır. Bu çalışmada otonom gemilerin seviyelerine bakılmaksızın ulusal ve uluslararası düzenlemelerde taşıyanın sorumluluğunu esas alan düzenlemelerin değerlendirilmesine yer verilmiştir. Bu çalışmada ilk olarak otonom gemi kavramı ve otonom gemilerle ilgili tanımlama veya sınıflandırma yapan kuruluşların çalışmalarına yer verilmiş; ardından otonom gemilerin sevk ve idaresinin yapılacağı kontrol merkezi kavramı ve getirebileceği muhtemel sorunlar üzerinde durulmuş; son olarak ise otonom gemilerin Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve başlıca uluslararası düzenlemeler bakımından gemi niteliğini haiz olup olmadığı hakkında değerlendirme yapılmıştır. Daha sonra ise otonom gemilerde taşıyanın sorumluluğu; taşıyanın sorumluluğunu düzenleyen uluslararası sözleşmeler olan Lahey/Lahey-Visby Kuralları (LK/LVK), Hamburg Kuralları, Rotterdam Kuralları ile TTK'nin taşıyanın gemiyi seyrüsefere elverişli halde bulundurma sorumluluğunu ve taşıyanın yüke özen gösterme sorumluluğunu düzenleyen hükümlerinin otonom gemilere uygulanıp uygulanmayacağı hususunda değerlendirmeler yüke özen gösterme sorumluluğu bakımından değerlendirilmiştir.