Öz bakım becerilerinde ebeveyn desteğinin çocuklardakiağız-diş sağlığı ve dental ihmal ile ilişkisinin değerlendirilmesi

ÖZET Öz Bakım Becerilerinde Ebeveyn Desteğinin Çocuklardaki Ağız-Diş Sağlığı ve Dental İhmal ile İlişkisinin Değerlendirilmesi Amaç: Bu çalışmada 36-72 aylık çocukların öz bakım becerilerinde ebeveyn desteğinin çocuklardaki ağız-diş sağlığı ve dental ihmal ile ilişkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya Mayıs 2023 ve Mayıs 2024 tarihleri arasında Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Çocuk Diş Hekimliği Ana Bilim Dalı'na başvuran 36-72 ay arası sistemik olarak sağlıklı 602 hasta ve ebeveyni dahil edildi. Bu kesitsel çalışmanın başlangıç aşamasında, çocukların ve ebeveynlerin demografik bilgileri ile çocukların ağız sağlığına ilişkin veriler toplandı. Sonrasında, öz bakım becerilerinde ebeveyn desteğini değerlendirmek için ÖBEDE, ebeveynlerin dental ihmal düzeylerini değerlendirmek için ise DİÖ uygulandı. Son aşamada, çocukların ağız-diş sağlığını değerlendirmek amacıyla ağız içi muayeneleri yapıldı ve dmft, pufa, Pİ, Gİ ve SKİ değerleri kaydedildi. İstatistiksel analiz için Jamovi 2.3.28 İstatistik Programı kullanıldı. Ki-kare, Shapiro-Wilk, Mann-Whitney U Testi, Kruskal-Wallis Testi ve Spearmen Korelasyon Analizi ve Regresyon Analizi yapıldı. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlendi. Bulgular: Çalışmaya katılan çocukların %49'u kız (n=294) ve %51'i erkek (n=308) olarak tespit edildi. ÖBEDE ve DİÖ ile dmft, pufa, Pİ, Gİ ve SKİ değerleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulundu (p<0,05). ÖBEDE ile DİÖ arasında pozitif yönde zayıf korelasyon tespit edildi (r:0,191, p<0,001). Ebeveynlerin eğitim düzeyi, çocuğun yaşı ve kardeş varlığının ÖBEDE toplam puanı üzerinde anlamlı bir fark yarattığı saptandı (p<0,05). Ebeveynlerin eğitim düzeyi, ailenin gelir seviyesi, çoğun ilk kez diş hekimi ziyaret sebebi, diş fırçasına sahip olma durumu, fırçalama alışkanlığı ve düzeni ile DİÖ arasında istatistiksel anlamlı bir ilişki bulundu (p<0,05). Sonuç: Öz bakım becerilerinde yüksek düzeyde ebeveyn desteği alan ve dental ihmale daha az maruz kalan çocukların ağız sağlığının anlamlı şekilde daha iyi olduğu belirlendi. Dental ihmal seviyesinin artmasınınn öz bakım becerilerinde ebeveyn desteğini artırabileceğini, ancak bu ilişkinin güçlü olmadığı tespit edildi. Anahtar kelimeler: Ağız-diş sağlığı, Çocuk, Dental ihmal, Öz bakım becerisi