Özbek Türkçesi ve Türkiye Türkçesindeki renk adlarının karşılaştırmalı incelemesi

Farklı uluslarda renklerin farklı içerikleri ve anlamları vardır. Özbek Türkçesi ve Türkiye Türkçesi geçmişten bugüne değin yan yana yaşamış ve pek çok etkileşimde bulunmuş Türk dilinin bugün yaşayan iki çağdaş lehçesidir. Bu iki çağdaş lehçe arasında dil bilgisi açısından birtakım ortaklıklar ve farklılıklar bulunmaktadır. Bu ortaklıklar ve farklılıklar, kültürün yansımasında önemli rolü olan renklerde görülmektedir. Dil bilimi açısından incelendiğinde toplumlar arasında renklerin anlamı ve kullanımı bakımından farklar bulunabilir. Lehçeler arasındaki bu durum, Türk dilinin gelişimi hakkında önemli bir araştırma konusu olmaktadır. Bu çalışma renklerin genelde evrensel anlamlarını, özelde ise Özbek ve Türk kültüründeki anlamlarını göz önünde bulundurmaktadır. Buradaki renk adları dışında renk anlamına gelen ve renkleri temsil ederek asıl anlamları farklı olan sözcüklerin, kalıp ifadeler değerlendirilmektedir. Bunların yapı, anlam ve köken bakımından karşılaştırmalı yöntemle incelenmesi önemlidir. Çalışmada, Türkiye Türkçesi ve Özbek Türkçesi hangi durumlarda benzer, hangi durumlarda ayrı renk adlarını kullandığı, hangi durumlarda farklılıklar taşımakta olduğu gibi konulara cevap verilmesi amaçlanmaktadır. Özbek Türkçesi ve Türkiye Türkçesi standart dilindeki renk adlarının etimolojik, morfolojik yapıları ve renk adı oluşturma yolları karşılaştırmalı bir şekilde incelenmektedir. Özbek Türkçesi ve Türkiye Türkçesindeki bu renk adları belirli kategoriler altında sınıflandırılmaktadır. Yabancı dillerin etkisiyle bu lehçelere girmiş sözcükler de yapı ve anlam bakımından karılaştırmalı olarak ele alınmıştır. Çalışmada renk anlamında bulunan sözcüklerin incelenmesinde Özbek Türkçesi ve Türkiye Türkçesinin sözlüklerinden ve Ali Şîr Nevâî eserlerinden taramalar yapılarak renk adları içeren kelimeler tespit edilmiştir.