Özel eğitim öğretmenlerinin kullandığı okuduğunu anlama stratejilerinin belirlenmesi

Hayatın her aşamasında farkında olarak ya da olmayarak gerçekleştirilen bir eylem olan okumak, aynı zamanda sistemli bilgiye ulaşmanın en kolay ve en kısa yoludur. Bireylerin akademik ve sosyal yaşamlarında kullandıkları en önemli becerilerden biri olan okumanın geliştirilmesi, okuduğunu anlama stratejilerinin kazandırılmasıyla mümkündür. Bu araştırmanın amacı, özel eğitim öğretmenlerinin derslerinde kullandığı okuduğunu anlama stratejilerini belirlemektir. Araştırmada aynı zamanda; okuduğunu anlama stratejilerini seçmeyi etkileyen unsurlar, okuduğunu anlama öğretiminde kullanılan materyaller, seçilen stratejilerin uygulama yöntemleri ve öğretimde kullanılan değerlendirme araçları hakkında veri toplanmıştır. Nitel araştırma yöntemlerden fenomenoloji modeli ile desenlenen bu araştırmanın verileri, yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Araştırmanın katılımcılarını 2020-2021 eğitim-öğretim yılında Sinop ili Gerze ilçesinde görev yapan 10 özel eğitim öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışma grubunun belirlenmesinde kolay ulaşılabilir durum örneklemesi kullanılmıştır. Betimsel analiz yöntemi ile analiz edilen araştırmanın kapsam geçerliği için iki özel eğitim uzmanından görüş alınmış, soruların işlerliğini kontrol etmek için üç pilot görüşme gerçekleştirilmiştir. Pilot görüşmelerden sonra uygulamalar yapılmış, uygulama sonrası video kayıtlarının yazıya dökümünde dökümler incelenmiş ve doğrulanmış ve tema ve alt temalar belirlenmiştir Oluşturulan tema ve alt temalar özel eğitim uzmanı bir kişi tarafından kontrol edilmiş ve % 90 görüş birliği sağlanmıştır. Araştırma bulgularına göre, özel eğitim öğretmenlerinin derslerinde okuduğunu anlama konularında güdüleme ve duyuşsal stratejileri daha fazla kullandıkları, metinle ilgili soru üretme ve cevaplama, metni netleştirme (anlaşılmayan yerleri ve kelimeleri belirleme) stratejilerinden yararlandıkları belirlenmiştir. Ayrıca araştırmada katılımcıların okuduğunu anlama stratejilerini okuma öncesinde daha fazla, okuma sırasında ve sonrasında ise daha az kullandıkları gözlenmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Özel Gereksinimli Birey, Özel Eğitim Öğretmenleri, Okuduğunu Anlama Stratejileri