Özel gereksinimli çocukların annelerine uygulanan öz aşkınlığı kolaylaştırma psikoeğitim programının iyi oluş, öz-aşkınlık, kendine yansıtma ve içgörü düzeylerine etkisi

Amaç: Araştırma, özel gereksinimli çocukların annelerine uygulanan Öz Aşkınlığı Kolaylaştırma Psikoeğitim Programı'nın iyi oluş, öz-aşkınlık, kendine yansıtma ve içgörü düzeylerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma randomize olmayan gruplarda ön-test, son-test, izlem deseninde yarı deneysel bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini Antalya'da bir özel eğitim ve rehabilitasyon merkezine kayıtlı 0-11 yaş aralığında özel gereksinimli çocuğu olan anneler oluşturmuştur. Araştırmanın uygulaması 27 girişim grubu ve 29 kontrol grubu, toplam 56 anne ile Nisan 2023-Ekim 2024 tarihleri arasında tamamlanmıştır. Girişim grubuna altı oturumdan oluşan Öz-Aşkınlığı Kolaylaştırma Psikoeğitim Programı uygulanmıştır. Verilerin toplanmasında, "Kişisel Bilgi Formu", "Warwick-Edinburgh Mental İyi Oluş Ölçeği", "Öz-Aşkınlık Ölçeği", "Kendine Yansıtma ve İçgörü Ölçeği" kullanılmıştır. Bulgular: Özel gereksinimli çocuğu olan annelere uygulanan Öz-Aşkınlığı Kolaylaştırma Psikoeğitim Programı'nın, girişim grubunda kontrol grubuna göre son test iyi oluş, (59.59±8.55; 52.28±7.41) öz-aşkınlık (52.22±5.64; 48.03±4.82) ve kendine yansıtma düzeyi (51.00±4.48; 46.76±7.03) puan ortalamalarını anlamlı düzeyde artırdığı bulunmuştur (p<0.05). İzlemde, girişim grubunda kontrol grubuna göre iyi oluş (p=0.012) ve öz-aşkınlık (p=0.012) puan ortalamalarında anlamlı bir azalma olduğu görülmüştür. Girişim ve kontrol grubundaki annelerin son test ve izlem ölçümlerindeki içgörü düzeyinde istatistiksel olarak anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır (p>0.05). Sonuç: Öz-Aşkınlığı Kolaylaştırma Psikoeğitim Programı annelerin psikolojik iyi oluş, öz-aşkınlık ve kendine yansıtma düzeylerini artırmada etkili; ancak içgörü düzeyini artırmada etkili olmamıştır. Programın, gerekli kuramsal ve kavramsal zemin doğrultusunda eğitim almış ve donanım sağlamış psikiyatri hemşireleri tarafından kullanılması ve bakım sonuçlarının değerlendirilmesi önerilmektedir.