Özel günlerde hediye satın alma davranışları: Batman örneği

Tüketicilerin ihtiyaç ve isteklerinden biri olan hediye, toplam tüketim harcamaları içerisinde önemli bir paya sahip olmakla beraber, tüketicilerin hediye satın alma davranışları ve motivasyonları, diğer satın alma davranış ve motivasyonlarından farklılıklar gösterebilmektedir. Bu çalışmada; tüketicilerin demografik özellikleri, hediye satın alma alışkanlıkları, eğilimleri, motivasyonları, Yılbaşı, Öğretmenler Günü, Sevgililer Günü, Anneler Günü ve Dini Bayramlar gibi bazı özel gün ve kutlamalarda, hediye satın alma davranışları ve motivasyonları incelenmiştir. Çalışma kapsamında, Batman'da 18 yaş üstü tüketicilerin yoğun olarak alış veriş yaptıkları Batmanpark AVM, Worldmard Center ve mağazaların çoğunlukla yer aldığı Gülistan Caddesi ve Diyarbakır Caddesinde, her özel günden önceki hafta içerisinde, kolayda örnekleme yöntemi kullanılarak yüz yüze uygulanan anket formu aracılığıyla bir alan araştırması yapılmıştır. Araştırmada t testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), Çoklu karşılaştırma testleri Scheffe Post Hoc Tests, gruplar arası farkın Scheffe testi ile tespit edilmediği durumlarda ise çoklu karşılaştırma testlerinden LSD testine başvurulmuştur. Ayrıca, hediye satın alma davranışları ve hediye satın alma motivasyonları ölçeklerine ilişkin verilerin çok değişkenli normal dağılım gösterip göstermediğini anlamak için Bartlett Küresellik Testi uygulanmıştır. Çalışma neticesinde Batman'da tüketicilerin hediye satın alma davranışları ve motivasyonları arasında cinsiyete, yaşa, eğitim durumuna, gelire, medeni duruma ve ailedeki birey sayısına göre farklılıklar tespit edilmiştir. Hediyeye ayrılan bütçenin hediyenin verildiği özel güne ve verildiği kişiye göre değiştiği saptanmıştır. Özel günlerde hediye verilen kişilere farklı nedenlerle ve farklı türlerde hediyelerin verildiği görülmüştür. Ayrıca tüketicilerin hangi eğilim ve motivasyonlarla, ne sıklıkta ve hangi sayıda hediye satın aldıklarına ilişkin bulgular elde edilmiştir. Bu sonuç ve değerlendirmelerin, işletmelerin hediye ile ilgili pazarlama stratejilerine ve faaliyetlerine katkı sağlayabileceği düşünülmektedir.