Özel hastane işletmelerinde muhasebe uygulamaları ve iç kontrol sistemi

Özel Hastane İşletmelerinde Muhasebe Uygulamaları ve İç Kontrol Sistemi, Yüksek Lisans Tezi, Ankara, 2007.Kişilerin sağlık ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla, sağlık hizmetinin üretimi için gerekli tüm faktörleri bir araya toplayarak, ekonomik değere sahip hizmet üreten kuruluş hastane işletmesidir.Muhasebe parasal işlemlerin işletme açısından bilgisini oluşturan yada sağlayan ve mevcut durumu raporlayan ve analizini yapan bir sistemler bütünüdür. Hastane muhasebesi, hastane işletmeleri için finansal sonuçlar doğuran ekonomik olaylara ilişkin verileri toplayan, bu verileri önceden belirlenmiş bir düzene göre kaydeden, sınıflayan, analiz yoluyla değerlendiren ve elde ettiği sonuçları belirli biçim ve usullerle bilgi kullanıcılarına sunan, sistematik bir bilgi sağlama düzenidir.Hastane işletmelerinin ve muhasebe sistemlerinin genel özellikleri ile birlikte ayrıntılı olarak incelemesi birinci ve ikinci bölümlerde yapılmıştır. Sistemlerin denetimi konusu da özellikle kurum içi denetiminin nasıl gerçekleştirileceği açık bir şekilde uygulama kısmında yer almıştır. Kurumsal denetimlerden çok iç denetim faaliyetleri, yapı bakımından diğer işletmelerden farklılıklar gösteren hastane işletmelerinde uygulamadaki özellikli hususlar yönünden uygulamacılara örnek teşkil edecek şekilde irdelenmiştir.Hastanelerde kurulmuş olan muhasebe sistemlerinin işleyişi ve denetimleri hastanelerin özellikleri diğer işletmelerinkinden farklılıklar gösterdiğinden incelenen sistemde çeşitli yönleri ile farklılıklar gösterir. Mali kontrol aktiflerdeki kaynakların korunması için gerekli tedbirlerin alınması ve varlıkların saptanarak hata ve hilelerin önlenmesi görevini üstlenmektedir. İç kontrol üst yöneticilere ve yönetim kurulu üyelerine sorumluluklarını etkin bir şekilde yerine getirmelerinde yardımcı olmaktır. İç denetim tamamen bağımsız direk üst yönetime rapor veren gerek muhasebe gerekse yürütme departmanlarında bulunan iç denetçiler tarafından yapılmalıdır. İç denetimin bulunmadığı işletmelerde işletme varlıklarını doğal, yasal, kişisel, işletme içi, sosyal gibi çok çeşitli tehlikeler beklemektedir. Etkin bir kontrolün diğer bir şartı ise işletmede iyi bir örgüt yapısı oluşturulmasıdır.Yönetim, sistemi sürekli gözetim altında bulundurmalıdır. Zaman içinde faaliyet koşullarında meydana gelen değişmeler sisteme etki yapar. Çalışanların dikkatsizliği ve kayıtsızlığı sistemde bozulmalara ve aksamalara yol açar. Bu tür aksaklıkların meydana gelmemesi için iç kontrol sistemi uygun aralıklarla gözden geçirilmeli, gözetim altında tutulmalıdır. Uygulamada işletme yönetimi iç kontrol sisteminin gözetimi ile ilgili yetkisini çoğu zaman iç denetim bölümüne aktarmakta bu konuda iç denetçilere de sorumluluk yüklenmektedir.Hastane işletmelerinde muhasebe sistemlerinin yapı bakımından kurulmasında ve uygulamasında zorluklar olduğu bir gerçektir. Verimliliği ve işlerliği tam bir muhasebe sistemi, işletmeye kurumsal anlamda önemli bir katkı sağlayacağı kesindir.