Özel okullarda çalışan öğretmenlerin karşılaştığı sorunlar ve çözüm yolları

Bu araştırmanın amacı; özel okullarda çalışan öğretmenlerin yaşadığı sorunları ve çözüm yollarını derinlemesine incelemektir. Özel okullarda görev yapan öğretmenlerin yaşadığı sorunları ortaya koymak, sorunların çözümü için çözüm önerileri getirmek ve öğretmenlerin daha rahat şartlarda görev yapmalarını sağlamak amacıyla bu çalışma yapılmıştır. Bu çalışma, nitel araştırma kapsamında gerçekleştirilmiş ve çalışmada nitel araştırma yöntemi desenlerinden olgubilim deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu amaçlı örneklem yöntemi örnekleme tekniğiyle tespit edilmiştir. Araştırmanın çalışma grubu, 2023-2024 eğitim öğretim döneminde Osmaniye ili Merkez ilçesinde görev yapan 16 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Görüşmeler öğretmenlerin istediği gün ve saatlerde çalıştıkları kurumlarda yapılmıştır. Katılımcıların görüşme sorularına samimi ve içten bir şekilde cevap vermeleri istenmiştir. Her bir görüşme ortalama 45-60 dakika aralığında sürmüştür. Yapılan çalışmalar sonucunda elde edilen veriler betimleyici bakış açısına göre analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda veriler analiz edildiğinde katılımcılar öncelikle öğretmen kavramını; hayata hazırlayan, anne-baba, fedakârlık olarak ifade etmişlerdir. Araştırma sonucunda katılımcılar özel okulda çalışma şartlarını yoğun, zor ve adil değil şeklinde belirtmişlerdir. Katılımcılar özel okulda öğretmen olmayı bakıcı, yaşam koçu, köle ve işçi olarak ifade etmişlerdir. Katılımcılar özel okulda çalışmanın kendi istekleri olmadığını ancak buna mecbur kaldıkları için böyle bir karar aldıklarını belirtmişlerdir. Katılımcıların yarısı öğretmenliği bırakıp başka bir iş yapmayı düşündüklerini ifade etmiştir. Araştırmaya katılan öğretmenler özel okulda çalışırlarken veli, okul yönetimi, meslektaş, öğrenci, ekonomi, sosyolojik ve psikolojik sorunlarla karşılaştıklarını belirtmişlerdir. Katılımcılar veli açısından karşılaştıkları sorunları; öğrenciyi tanımama, öğretmen ile işbirliği yapmama, öğrenci başarısı beklentisini yüksek tutma, para verdikleri için her şeyi öğretmenden bekleme olarak belirtmişlerdir. Araştırmaya katılan öğretmenler, okul yönetimimin öğretmenleri çok çalıştırdığını buna rağmen emeklerinin karşılığını vermediğini, sorumluluk almadığını ve öğretmene değer vermediğini belirtmişlerdir. Tüm gün okulda olduklarından sosyal hayatlarının olmadığını, ailelerine vakit ayıramadıklarını ifade eden öğretmenler meslektaşlarıyla ilgili olarak da birbirlerini rakip olarak gördükleri için meslektaşlarının ayağını kaydırma durumlarının ve dedikodunun ortamının fazla olduğunu ifade etmişlerdir. Öğrencilerin ders çalışmak istememeleri ve öğrencilerde devamsızlığın çok olduğunu bunun yanında disiplin sorunu yaşadıklarını ve özel okul olduğu için öğrencilerin sınıf geçmede bir sorun yaşamayacağı düşüncesinin varlığı, katılımcıların öğrenci açısından karşılaştıkları sorunlar arasındadır. Araştırmaya katılan öğretmenler, maaşların çok yetersiz olduğunu ve vaktinde ödenmediğini belirtmişlerdir. Katılımcılar yoğun stres altında çalıştıklarını, özel okulda çalıştıkları için onlara atanamayan öğretmen gözüyle bakıldığını ve kamu öğretmenleri kadar değer verilmediğini ifade etmişlerdir. Belirtilen bu sorunların dışında katılımcılar, gelecek kaygısı yaşadıklarını ve okulun belirlediği müfredatın dışına çıkamadıklarını da ifade etmişlerdir. Araştırmaya katılan öğretmenler; karşılaşılan sorunların çözümü için veliler bilinçlendirilmeli, okul yönetimi adil olmalı, okul, aile, öğrenci birlikteliği sağlanmalı, günlük çalışma saatleri kısaltılmalı, taban maaş uygulanması getirilmeli, öğretmenler arasında sosyal etkinlikler düzenlenmeli, sözleşmeler öğretmeni koruyucu nitelikte olmalı, öğretmenlik mesleğinin saygınlığı hususunda toplumda bilinç oluşturulmalı, psikolojik sorunlarda uzmanından yardım alınmalı, okulların denetimleri habersiz ve sıkı yapılmalı şeklinde önerilerde bulunmuşlardır. Bu çalışma; verilerin doğrudan kaynağından alınması, sorunları ortaya çıkarması ve bu sorunlara çözüm önerilerinde bulunulması bakımından önem arz etmektedir. Bu doğrultuda araştırmanın, sorunların ortaya çıkmasında ve çözümünde rol oynayacağı, ileride yapılacak olan araştırmalara yol gösterici olabileceği ve literatürde ilgili alanda bulunan eksikleri kapatmaya katkıda bulunacağı düşünülmektir.