Özelleştirmenin elektrik piyasalarına etkileri: Dünya ve Türkiye'deki uygulamalar

Tüm sektörlere uyarlanabilen özelleştirme çalışmaları yeniden yapılandırma programlarıyla düzenlenen elektrik sektöründe de uzun yıllardan bu yana uygulanmaya devam etmektedir. Özelleştirme sadece kamuya ait olan varlıkların özel sektöre aktarılması biçiminde değil, özel sektörün piyasada sıfırdan yapacağı yatırımlarla da gerçekleştirilebilmektedir. Böylece piyasada özel sektörün payının hızla artması hedeflenmektedir. Elektrik piyasalarında da hem kamuya ait varlıkların satışı, hem de piyasaların özel sektöre açılması aynı anda gerçekleştirilmektedir. Ancak büyük ölçüde doğal tekel niteliği taşıyan elektrik sektöründe yapılan özelleştirmelerde birtakım regülasyonların uygulanması gerekmektedir. Çünkü asıl amacı piyasalarda kaliteden ödün vermeksizin üretim maliyetlerinin ve fiyatların düşürülmesi olan özelleştirme, doğal tekel piyasalarında regülasyondan yoksun bırakıldığında, piyasada yer alan şirketler piyasa güçlerini kolaylıkla kullanabileceklerdir. Bu çalışmada elektrik sektöründe yapılan özelleştirmenin yöntemine ve sonucuna ilişkin mümkün olduğunca detaylı bir inceleme yapılmaya çalışılmıştır. Özelleştirme uygulamalarının daha anlaşılır bir biçimde ortaya konabilmesi için öncelikle özelleştirme kavramı, doğal tekel teorisi ve doğal tekellerde uygulanan regülasyon yöntemleri ele alınmıştır. Sonrasında bu üçü harmanlanarak, elektrik özelleştirmelerinin sonuçları, seçilen bazı ülkelerdeki uygulamalarla, ve son olarak Türkiye uygulamasıyla örneklenerek incelenmiştir. Anahtar Sözcükler 1.Özelleştirme 2.Elektrik sektörü 3.Kamuya ait varlıklar 4Özel sektör 5.Yatırım 6.Doğal tekel 7.Regülasyon 8.Seçilen ülkeler 9.Türkiye