Pandemi dönemi ve öncesinde fiberoptik bronkoskopi yapılan hastaların retrospektif analizi

AMAÇ: Bu çalışmada amaç kliniğimizde FOB yapılan hastaların demografik özelliklerinin tanımlanması, işlem endikasyonlarının belirlenmesi, toraks BT bulgularının değerlendirilmesi, FOB bulgularının saptanması, FOB ile ilişkili komplikasyonların gözden geçirilmesi, FOB kültür ve FOB patoloji sonuçlarının değerlendirilmesiyle birlikte pandemi dönemi ve pandemi öncesi dönemlerini birbiri ile karşılaştırmak amaçlanmıştır. Tanı alan hastalarda pandemi sürecinin bu sonuçları etkileyip etkilemediği araştırılmıştır. METOD: Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Göğüs Hastalıkları Bronkoskopi Ünitemizde Pandemi dönemi (11 Mart 2020 – 10 Mart 2021) ve pandemi öncesi dönemde (11 Mart 2019 – 10 Mart 2020) FOB yapılan hastalar retrospektif olarak taranmıştır. Demografik bilgiler, yaşamsal veriler, görüntüleme ve işlem raporları dahil tüm hasta verilerine elektronik hasta kayıt sisteminden ulaşılmıştır. 18 yaşından küçük olanlar ve sistemde yeterli verisi olmayan hastalar dahil edilmemiştir. BULGULAR: Çalışmaya dahil edilen 663 hastanın retrospektif olarak verileri taranmıştır. 427 (%64,4)' si erkek, 236 (%35,6)'sı kadın olup FOB yapılan hastaların çoğunluğunu erkekler oluşturmaktadır. Hastaların yaş ortalaması 59,7±13,4'dir. FOB yapılan 663 hastanın 337 tanesine FOB ile tanı konmuştur. FOB ile tanı alan 337 hastanın arasında 133 tanesi (%39,5) malignite tanısı almıştır. 99 hasta (%29,4) interstisyel akciğer hastalığı, 78 hasta (%23,1) pnömoni, 19 hasta tüberküloz (%6,5) ve 5 hasta da diğer tanıları almıştır. Dönemden bağımsız tanı konma oranı %50.8 olarak saptanmıştır. Covid-19 pandemisi öncesinde FOB yapılan 542 hastanın 266 tanesine tanı konarak FOB ile tanı konma oranı %49,0 olarak bulunmuştur. Covid-19 pandemisi sırasında 121 hastanın 71 tanesine tanı konmuş, bu oran %58,6 'ya yükselmiştir. Pandemi öncesi ve pandemi döneminde malignite tanısı alan 377 hasta kendi içinde demografik özelliklerine göre incelenmiştir. Tanı alan grup içinde kadın hastaların sayısı 122 olup, 27 (%22,1) tanesi malignite tanısı almış, 95 (77,9) tanesi ise malignite tanısı almamıştır. Tanı alan grup içinde erkeklerin toplam sayısı 215 olup 106 (%49,3) tanesi malignite tanısı almış. 109'u (%50,7) ise malignite tanısı almamıştır. Tanı alan 337 hasta içinde yapılan değerlendirmede malignite tanısı alan hastaların yaş ortalaması 64,7±9.2 dir. Malignite tanısı alan hastalar 39-85 yaş arasındadır. Malignite tanısı alan hastalar içinde sigara kullanma bilgileri olan 320 hasta saptanmıştır. Aktif içici grupta olan 109 hastanın 62 tanesi (%56,9), sigarayı bırakan grupta 93 hastadan 44 tanesi (%47,3), hiç içmemiş grupta 113 hastadan 18 tanesi (%15,3) malignite tanısı alan grupta idi. Sigara kullanım öyküsü olup paket/yıl bilgisine ulaşılan 202 hasta incelendiğinde malignite tanısı alan grupta paket-yıl 48.5 iken malignite dışı tanı alan hastalarda ise 36.2 olarak saptanmıştır. Döneme göre malignite tanısı alan hastalar incelendiğinde, pandemi öncesinde tanı alan 266 hastanın 95 (%35,1)'inin malignite tanısı aldığı saptanmış olup, pandemi dönemindeki 71 hastanın 40 tanesinin (%56.3) malignite tanısı aldığı saptanmıştır. Aralarındaki farklılık anlamlı olarak saptanmıştır (P<0,001). Malignite tanısı alanlardaki histopatolojik sınıflandırma sırası ile skuamöz hücreli karsinom, adenokarsinom ve küçük hücreli karsinom olmuştur. Döneme göre yapılan değerlendirmede oranları değişse de sıralaması değişmemiştir. SONUÇ: Pandemi dönemi ve öncesindeki birer yıllık dönemlerde FOB yapılan hastalar incelendiğinde pandemi döneminde hasta sayısında belirgin düşüş olduğu saptanmıştır. Bu düşüş pandemi döneminde uygulamaya konulan sokağa çıkma yasakları, hastanelerdeki elektif vakaların ertelenmesi, acil vakalara öncelik verilmesi ile açıklanabilir. Zorlu pandemi şartlarında malignite ön tanılı hastalara FOB yapılması aksatılmamış olup, aksine malignite tanısı alan hastaların oranında anlamlı bir artış olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bronkoskopi, Tanı, Malignite, Pandemi Dönemi, Pandemi Öncesi Dönem