Pandemi dönemi uzaktan öğretimde çevrimiçi öğrenci bağlılığının öncüllerinin ve sonucunun incelenmesi

Geçtiğimiz birkaç yıl içerisinde tüm dünya nüfusunu etkileyen COVID-19 pandemisi ülkemizde de eğitim-öğretimin uzaktan olarak yürütülmesine sebep olmuştur. Pandemi sürecinde oynadığı rol açısından uzaktan eğitim, daha da önem kazanmıştır. Bu sebeple pandemi sürecinde ve sonrasında da uzaktan eğitimin daha verimli olmasına katkı sağlayacak araştırmalar önem kazanmıştır. Bu araştırma kapsamında, pandemi dönemi uzaktan öğretimde çevrimiçi öğrenci bağlılığının öncülleri ve sonucunun belirlenmesi amaçlanmıştır. Daha özel olarak; çevrimiçi öğrenme ortamlarında öğrencilerin dijital okuryazarlığı ile çevrimiçi eğitime yönelik memnuniyeti arasındaki ilişkide öğrenci-öğretim elemanı etkileşimi ve çevrimiçi öğrenci bağlılığının seri çoklu aracılık rolleri incelenmiştir. Dijital okuryazarlık bağımsız değişken, çevrimiçi öğrenci memnuniyeti bağımlı değişken ve çevrimiçi öğrenci-öğretim elemanı etkileşimi ile çevrimiçi öğrenci bağlılığı aracı değişkenler olarak çalışmaya dahil edilmiştir. İlişkisel bir araştırma modeli kullanılan bu araştırmada, dijital okuryazarlık ölçeği, çevrimiçi öğrenci-öğretim elemanı etkileşimi ölçeği, çevrimiçi öğrenci bağlılığı ölçeği ve çevrimiçi öğrenci memnuniyeti ölçeği kullanılmıştır. Araştırmaya, bir devlet üniversitesinde öğrenim görmekte olan ve pandemi döneminde sunulan çevrimiçi derslere katılan 418 ön lisans ve lisans öğrencisi katılmıştır. Araştırmanın ilk bulgusuna göre; dijital okuryazarlık ile öğrenci memnuniyeti arasındaki ilişkide çevrimiçi öğrenci-öğretim elemanı etkileşimi ve öğrenci bağlılığının aracılık rolleri anlamlıdır. Dijital okuryazarlık bağımlı değişken olan çevrimiçi öğrenci memnuniyetini ve aracı değişkenler olan çevrimiçi öğrenci-öğretim elemanı etkileşimini ile çevrimiçi öğrenci bağlılığını anlamlı şekilde yordamaktadır. Çevrimiçi öğrenci-öğretim elemanı etkileşimi hem öğrenci bağlılığını hem de memnuniyetini anlamlı şekilde yordamaktadır. Benzer şekilde, öğrenci bağlılığı da öğrenci memnuniyetini anlamlı şekilde yordamaktadır. Aracı değişkenlerin tekil ve çoklu aracılıkları incelendiğinde; hem çevrimiçi öğrenci-öğretim elemanı etkileşiminin hem de öğrenci bağlılığının tekil aracılığı anlamlıdır. Aracı değişkenlerin tekil ve çoklu aracılıkları karşılaştırıldığında ise bulgular, çevrimiçi öğrenci bağlılığının tekil aracılığının çevrimiçi öğrenci-öğretim elemanı etkileşiminin tekil aracılığından ve bu iki değişkenin seri çoklu aracılığından daha güçlü olduğunu göstermiştir. Araştırmanın sonuçları ilgili literatürle tartışılarak açıklanmış ve gelecek araştırmalara ve uygulamalara ilişkin önerilerde bulunulmuştur.