Parçacık sürüsü optimizasyon yöntemi kullanılarak taşıt debriyaj sisteminin geliştirilmesi

Son yıllarda şirketler arasındaki rekabetin yüksek olması sebebiyle işletmeler kısa sürede, düşük maliyetli, yüksek kaliteli ve güvenilir ürünler üretmeye yönelmişlerdir. Bu amaç doğrultusunda çalışmalar yapılmış ve yeni optimizasyon yöntemleri geliştirilmiştir. Özellikle 1980'li yıllardan itibaren araştırmacılar daha doğru optimum çözüme daha hızlı şekilde ulaşmada mevcut yaşam formlarının beslenme ve üreme gibi faaliyetlerinden esinlenerek yöntemler geliştirmişlerdir. Parçacık sürü optimizasyon yöntemi de doğadan esinlenerek geliştirilen ve son yıllarda yaygın olarak kullanılan bir optimizasyon yöntemidir. Taşıtlara gelince, aktarma organları sürüş kalitesini ve araç performansını etkileyen en önemli bileşenlerinden birisidir. Özellikle vites geçişlerinin yapılmasını sağlayan debriyaj sistemleri gerek uzun yol sürüşlerinde gerekse şehir içi dolayısıyla trafik içerisinde araç kullanımında konfor açısından önem arz etmektedir. Diyafram yay ise debriyaj sisteminin çalışmasını sağlayan temel parçalardan birisidir ve debriyaj sisteminin performansını da etiler. Bu nedenle daha iyi tasarımlara ulaşabilmek amacıyla birçok çalışma yapılmaktadır. Bu tez çalışması kapsamında, debriyaj sisteminin çalışmasında kritik öneme sahip olan debriyaj diyafram yayının parçacık sürü optimizasyon algoritması ile gerilme kısıtı altında düşük kütleli bir tasarımı elde edilmiştir. Böylece çalışma performansı etkilenmeden maliyet düşürülmüş olacaktır. Bunun için öncelikle SOLIDWORK programı ile parametrik bir referans model tasarımı gerçekleştirilmiştir. Bu referans model incelenerek diyafram yayın işlevini etkilemeden hangi ölçülerin değiştirilebileceği belirlenmiştir. Belirlenen bu tasarım değişkenleri mantıklı alt ve üst sınırlar içinde kalacak şekilde bir algoritma kullanılarak 100 farklı tasarım oluşturulmuştur. Elde edilen bu farklı tasarımlar SOLIDWORKS 3 boyutlu modelleme programı kullanılarak modellenmiş ve ANSYS Workbench sonlu elemanlar yazılımı ile yapısal analizleri yapılmıştır. Her bir tasarıma ait kütle ve maksimum eşdeğer gerilme elde edilerek tablo halinde kaydedilmiştir. Daha sonra elde edilen bu değerler, parçacık sürü optimizasyon yöntemi kullanılarak optimize edilmiş ve daha düşük kütleli bir diyafram yay elde edilmiştir. Bu çalışma ile günümüzde tasarım sürecinde daha kısa sürede, daha düşük maliyetli, yüksek kaliteli ve daha güvenilir ürünler elde etme açısından optimizasyon çalışmalarının ne kadar önemli bir yer tuttuğu ifade edilmiştir.