Parçalı lamina venerlerde yorulma sonrası renk stabilitesinin değerlendirilmesi

Günümüzde, gelişen teknoloji ve estetik algısıyla birlikte doğala yakın görünümde ve minimal invaziv restorasyonların yapımı mümkün olabilmektedir. Bu amaçla geliştirilen lamina vener restorasyonlar, estetik beklentiyi karşılarken dişte gereksiz madde kaybına neden olan tedavi seçeneklerinin olumsuzluklarını da giderebilmektedir. Dişin bir kısmını ilgilendiren defekt ya da diastema varlığında tüm yüzeyi kaplayan bir restorasyon yerine yalnızca ilgili alandaki sorunu gidermeye yönelik bir restorasyon yapmak daha da konservatif olacaktır. Ancak bu tarz restorasyonların uzun bir kullanım sürecinden sonra ne tür bir klinik bulgu vereceğinin araştırılması gerekmektedir. Çalışmamızın amacı; 4 farklı materyalden yapılmış parçalı lamina vener restorasyonların farklı polimerizasyon tipine sahip 2 ayrı rezin siman ile simantasyonu sonrasında renk stabilitelerinin değerlendirilmesidir. Çalışmamızda lamina vener materyalleri olarak lityum disilikat içerikli cam seramik (IPS e.max CAD Impulse Opal, Ivoclar Vivadent), rezin nano seramik (Lava™ Ultimate, 3M ESPE), feldspatik seramik (CEREC Blocs, Sirona) ve revetman model üzerinde hazırlanan lösit içerikli feldspatik seramik materyali (IPS InLine Dentin, Ivoclar Vivadent) seçilmiştir. Siman olarak ise ışıkla sertleşen (Variolink Veneer, Ivoclar Vivadent) ve hem ışıkla hem kimyasal yolla sertleşen (Variolink N, Ivoclar Vivadent) rezin simanlar kullanılmıştır. Hazırlanan lamina venerler insan dişine benzer özellikler taşıması nedeniyle dana dişlerinin yüzeylerine yapıştırılmıştır. Restorasyonlar 0,2-0,4 mm kalınlıkta hazırlanmış ve bitim sınırında dişle tam bir geçiş sağlanması için simantasyon sonrasında bitirme ve cila işlemlerine tabi tutulmuştur. Hazırlanan örneklere 5-55°C aralığında 5000 devir termal döngü uygulanmış ve renklendirici ajan olarak da kahve solüsyonu kullanılmıştır. Her işlemden sonra spektrofotometre ile L*, a*, b* değerleri ölçülen örnekler aynı zamanda gözlemci grubu tarafından da kenar renklenmesi açısından skorlanmıştır. Elde edilen L*, a*, b* verileri doğrultusunda hesaplanan ∆E değerleri ve gözlemci skorları istatistiksel analize tabi tutularak tüm grupların renklenme dereceleri analiz edilmiş ve birbirleriyle karşılaştırılmıştır. İstatistiksel analizde Oneway ANOVA ve T-test yapılmıştır. Post ANOVA testi olarak Dunnett T3 testi kullanılmıştır. Gözlemci grubu değerlendirmeleri ise Mann-Whitney U testi ile analiz edilmiştir. Ayrıca tüm gruplardan birer örnek seçilerek restorasyon bitim sınırları taramalı elektron mikroskobunda (SEM) incelenmiştir. Çalışmada elde edilen sonuçlara göre termal döngü sonrası kahve solüsyonunda bekletilen örneklerin hepsinde istatistiksel olarak anlamlı derecede renklenme gözlenirken (p≤0,05); yalnızca revetman model üzerinde hazırlanan feldspatik vener (IPS InLine) grubunun ışıkla sertleşen rezin simanla yapıştırıldığı örneklerde klinik olarak fark edilebilir bir renklenme (∆E<3,3) değeri saptanmamıştır (2,67 ±1,475). Tüm gruplar arasında en çok renklenme Lava™ Ultimate materyali ile hazırlanan örnek gruplarında gözlenmiştir (13,77±0,719) . Gözlemci grubunun değerlendirmesi de benzer sonuçlar ortaya koymuştur. En çok kenar renklenmesi Lava™ Ultimate grubunda, en az kenar renklenmesi IPS InLine grubunda gözlenmiştir. Hem ışıkla hem kimyasal yolla sertleşen ya da ışıkla sertleşen rezin siman arasında renk değişimi açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmemiştir (p>0,05). Çalışmamızın sonucunda revetman model üzerinde hazırlanan feldspatik seramik lamina venerlerin klinik olarak kabul edilebilir renklenme değerleri gösterdiği görülmektedir. En çok renklenme ise rezin nano seramik yapısındaki Lava™ Ultimate materyali ile hazırlanan vener gruplarında gözlenmiştir.