Bir sosyal kimlik olarak partizanlık tipolojileri: Siyasi ideoloji, yetkecilik, siyasi güven ve büyük beşli kişilik özellikleri açısından bir araştırma

Bu çalışmanın amacı, partizanlık çeşitleri ile politik ideoloji, politik güven, yetkecilik ve Büyük Beşli kişilik özellikleri arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. Araştırmanın örneklemi 18-22 yaş arasında üniversite öğrencilesi olan ve 2023 Türkiye Genel Seçimleri ve 2023 Türkiye Cumhurbaşkanlığı Seçimi 1. turunda ilk kez oy kullanmaya hak kazanmış 379 (254 kapalı partizan, 125 negatif partizan) kişiden oluşmaktadır. Katılımcılar öncelikle bilgilendirilmiş onam formunu onaylamıştır. Ardından sırasıyla Sağ Kanat Yetkecilik Ölçeği, Politik Güven Ölçeği, Büyük Beşli Kişilik Özellikleri Ölçeği, Partizanlık Tipolojleri Anketi ve Demografik Bilgi Formunu tamamlamışlardır. Sonuçlarda, partizanlığı din, sosyoekonomik düzey, yetkecilik ve ideoloji yokluğunun pozitif yönde; sağ ideoloji, sol ideoloji ve uzlaşılabilirlik kişilik özelliğinin ise negatif yönde yordadığı görülmüştür. İdeolojik konumlanma açısından bakıldığında yetkecilik değişkeninde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunurken ideolojik olarak politik güven değişkeninde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklara rastlanmamıştır. Tezin temelini oluşturan iki katlı partizanlık (parti kimliği) tipolojileri kapalı partizanlık ve olumsuz partizanlıktan oluşmaktadır. Sosyal kimlik teorisi arka planı ile tartışılan partizanlıklardan ilki olan kapalı partizanlık, bireyin olumlu olarak özdeşleştiği bir partinin bulunması ve aynı zamanda asla oy vermeyi düşünmediği ve bu sebeple olumsuz olarak özdeşleştiği bir partinin de bulunması ile kavramsallaştırılmaktadır. Olumsuz partizanlık ise bir kişinin asla oy vermeyi düşünmediği bir partinin olması ve parti kimliğini yalnızca bu olumsuz özdeşleşme üzerinden oluşturması ile açıklanmaktadır. İki-katlı partizanlık tipolojileri açısından bakıldığında, kapalı partizanların sol ideoloji düzeylerinin ılımlı ve ideoloji yokluğuna göre daha yüksek, negatif partizanların ise sol ideoloji düzeylerinin aynı ideolojilere göre daha düşük olduğu bulgulanmıştır. Yetkecilik açısından bakıldığında negatif partizanların yetkecilik düzeylerinin kapalı partizanlardan daha yüksek olduğu bulunmuştur. Politik güvenin yalnızca şüphecilik alt boyutunda bir farklılık bulunmuştur. Negatif partizanların şüphecilik düzeylerinin kapalı partizanlara göre daha yüksek olduğu bulgulanmıştır. Son olarak ise Büyük Beşli kişilik özelliklerinden yalnızca uzlaşılabilirlik kişilik özelliğinin düzeyi kapalı partizanlarda negatif partizanlara göre daha yüksek bulunmuştur. Bu bulgular ilgili yazın eşliğinde tartışılmıştır.