Patent hakkına ilişkin istisnalar ve sınırlamalar

Günümüz dünyasında klasik mülkiyetin konusunu oluşturan taşınır ve taşınmaz eşyalardan çok daha fazla değere sahip olan gayri maddi haklardan biri de patent hakkıdır. Aynı zamanda bir mülkiyet hakkı türü olan patent hakkı toplumsal yaşamın bir unsuru olup toplumla etkileşim halindedir. Bu etkileşim hali mülkiyet hakkında olduğu gibi patent hakkından içerisinde bulunan toplum ve ekonomik düzenin gereklilikleri ile patent sisteminin amaçları nedeniyle patent hakkından sınırsızca yararlanılmasını imkânsız hale getirmektedir. Bu bağlamda patent hakkı gerek zamansal gerek de coğrafi sınırlara sahip olup aynı zamanda içerdiği yetkiler bakımından, kamu yararı, kamu sağlığı, ekonomik büyüme gibi amaçlarla da çok sayıda istisna ile kayıtlanmış bir fikri mülkiyet hakkıdır. Çalışmamızda bu sınırlamaların tarihsel ve fikirsel evrimi, bu istisnalar ve sınırlamaların sebepleri ve kapsamı incelenmiştir.