Paylaşım ekonomisine dayalı start-up'lar: Türkiye pazar analizi

Paylaşım ekonomisi, genel anlamda tüm dünya ile birlikte Türkiye'de de yeni gelişen ve terminolojik anlamda henüz yaygınlaşan bir kavramdır. Paylaşım ekonomisi üzerine yapılan çalışmaların sayısı giderek artarken, özellikle Türkiye gibi gelişmekte olan pazarlara odaklanan daha bağımsız ve objektif araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı; Türkiye'de paylaşım ekonomisine dayalı start-up pazarının sunduğu fırsatları ve güçlü yönleri belirlemek ve Türkiye'nin paylaşıma dayalı start-up pazarının tehditlerinin ve zayıf yönlerinin sürdürülebilir, kapsayıcı ve verimli şekilde geliştirilmesi için bir dizi çözüm ve tavsiye önerebilmektir. Paylaşım ekonomisi pazarının derinlemesine bir analizini yapmak için Türkiye'deki start-up ekosistemi nitel analiz çerçevesinde ele alınmıştır. Bu araştırma olgu bilimsel nitel araştırma deseninin doğası gereği tanımlayıcıdır. Veri toplama, Türkiye'de paylaşım ekonomisi start-up ekosisteminde aktif olarak faaliyetlerine devam eden start-up kurucuları ile gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla nitel bir yaklaşım kullanılarak analiz edilmiştir. Ayrıca nitel analiz bulgularına temel oluşturmak amacıyla öncesinde Türkiye start-up ekosisteminin gelişimi detaylı olarak ele alınmış ve paylaşıma dayalı start-up pazarı ikincil veri kaynakları doğrultusunda incelenmiştir. Nitel analiz çerçevesinde mülakat ile elde edilen veriler belirli bir araştırma desenini ortaya koymak üzere fenomenolojik desen oluşturmak için değerlendirilmiştir. Veri analizi, nitel araştırma yöntemlerinin bir parçası olarak frekans analizi ve tematik analiz için MAXQDA 2018 programı ile gerçekleştirilmiştir. Bu tezin temel bulguları doğrultusunda paylaşım ekonomisi start-up girişimcilerinin en büyük motivasyonlarının sektördeki boşluk ve ihtiyaç olduğu, ekonomik krizin fırsat olarak değerlendirildiği, sektörün en güçlü yönünün pazar olarak yenilik hevesli genç nüfusun olduğu, vergilendirmede regülasyona gidilmesi gerektiği belirlenmiştir. Bununla birlikte sektördeki gelişiminin kesinlikle olumlu ve hızlı olduğu ve pandemi sonrası sektördeki gelişmenin olumlu olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışmanın, Türkiye'de paylaşım ekonomisine dayalı start-up'lar üzerinden pazarın durumunu anlamaya yardımcı olacağı ve aynı zamanda verimli ve sürdürülebilir bir paylaşım ekonomisi pazarının zaman içinde nasıl inşa edilebileceğine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Bu bağlamda araştırmanın paylaşım ekonomisi pazarının bir parçası olan start-up'lardan potansiyel girişimcilere, kural koyuculara, düzenleyicilere, yatırımcılara, büyük işletmelere, üniversitelere, destekleyici kuruluşlara ve ekosistemdeki diğer tüm kilit oyunculara yol gösterici olması beklenmektedir.