PCOS'lu hastalarda PSA değerinin Hirşutizm bulgusu olan ve olmayanfenotiplerde karşılaştırılması

Amaç: PCOS kadınlarda en sık görülen endokrin / metabolik bozukluklardan biri olarak kabul edilmektedir. Hirşutizm PCOS'lu hastalarda %70-80 görülebilen hiperandrojeneminin klinik bir bulgusudur. PSA'nın PCOS hastalarında kesin rolü hala belirlenmemiş olsa da, PSA yararlı bir klinik belirteç olarak hizmet edebilir ve hatta PCOS'lu kadınlarda hiperandrojeneminin yeni bir tanısal kriterini temsil edebilir. Yapacağımız çalışmada PCOS tanıılı hastalar hirşutizmi olan ve olmayan olarak kategorize edilerek ve iki grubun serbest ve total PSA değerleri karşılaştırılacaktır. Anlamlı bir sonuç çıkması durumunda PCOS tanılı hirşutizm' i olan hastaların androjen seviyeleri daha sıkı takip edilip tedavi süreci daha etkin takip edilebilecektir. PCOS tanısında, izleminde, tedavi yönetiminde PSA yeni bir biyokimyasal markır olarak kullanılabilecektir. Gereç ve Yöntem: Araştırma prospektif bir kohort çalışmadır. Çalışmaya 01/05/2022 ve 31/12/2022 tarihinde Bilkent Şehir Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Kliniği'nde yapılmıştır. 1. Hasta grubu PCOS tanısı olup hirşutizmi olan hastalar 2. Kontrol grubu PCOS tanısı olup hirşutizmi olmayan hastalar 18-30 yaş arası, Rotterdam 2003 kriterlerine göre PCOS tanısı alan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Buna göre hastalar Ferriman-Gallwey hirşutizm skorlarına göre iki gruba ayrıldı. Skoru 8 in üzerinde olanlar hirşutizmi olanlar, 8 in altında olanlar hirşutizmi olmayan hastalar olarak gruplandırıldı. Çalışmaya dahil olma kriterleri; hastaların gönüllü olarak onam vermesi,18-30 yaş arasında olması, PCOS tanısı olması. Çalışma dışlanma kriterleri; 18 yaş altı veya 30 yaş üstü olmak, onam vermemek, ciddi nörolojik, kardiyak, böbrek ve karaciğer hastalığı olması, komplike DM, tanısı olmasıdır. Sürekli değişkenler ortalama, standard sapma (SS) ve minimum-maksimum değerleri ile, kesikli değişkenler ise sayı (yüzde) ile raporlandı. Sürekli değişkenler normal dağılımı histogramların görsel değerlendirilmesi ve Shapiro-Wilk testi ile kontrol edildikten sonra 2 grup arasındaki sürekli veriler bağımsız t-testi ile karşılaştırıldı. Kesikli değişkenler arasındaki ilişki ise Ki-kare testi veya Fisher'ın kesin test ile analiz edildi. İstatistiksel analiz SPSS sürüm 22.0 (IBM, New York, ABD) programı ile yapıldı ve p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Bulgular: Kliniğimize başvurmuş Rotterdam 2003 kriterlerine göre PCOS tanısı alan 90 hasta Ferriman-Gallwey hirşutizm skorlarına göre Skoru 8 in üzerinde olan 45 hasta hirşutizmi olanlar, skoru 8 in altında olan 45 hasta hirşutizmi olmayan hastalar olarak gruplandırıldı ve serum serbest ve total PSA değerleri değerlendirildi. Hirşutizmi olanlarda serbest PSA seviyesi (ortalama 0,007, SS 0,005), olmayanlarda (ortalama 0,007, SS 0,005) çıkmıştır. Bu sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı çıkmamıştır (p=0,908). Hirşutizmi olanlarda total PSA seviyesi (ortalama 0,4, SS 0,1), olmayanlarda (ortalama 0,4, SS 0,1) çıkmıştır. Bu sonuçlar istatistiksel olarak anlamlı çıkmamıştır (p=0,614). Her iki grubun diğer laboratuvar özellikleri karşılaştırıldığında hirşutizmi olanlarda serbest testosteron seviyesi (ortalama 2,7, SS 1,1), olmayanlardan (ortalama 2,2, SS 0,7) daha yüksek çıkmıştır ve bu istatistiksel olarak anlamlıdır (p=0,014). Sonuç : PCOS tanısı alan kadınlarda gözlenen hirşutizmin yüksek serum PSA seviyeleri ile ilişkisini araştırdık. Çalışmamızda serbest ve toplam PSA değerleri hasta ve kontrol grubu arasında anlamlı bir fark yoktu. Literatürde PCOS'lu hastalarda PSA düzeyi ile ilgili çelişkili sonuçlar olması nedeniyle PSA'nın PCOS'ta bir tanı belirteci olarak kullanması için daha geniş hasta ve kontrol gruplarında geniş ölçekli çalışmalar yapılması gerektiği görüşündeyiz. Hirşutizmli kadınlarda serum PSA ölçümünün değeri, androjen sensitif dokularda androjen etkisinin güvenilir bir belirteci olarak yerini ancak, konu ile ilişkiyi destekleyen çalışlmaların artmasıyla sağlamlaştırılabilir. Anahtar kelimeler: PCOS, PSA, hirşutizm