Pehlivan İbrahim Paşa Vakayi'-nâmesi(Baba Paşa tarihi)

Pehlivan brahim Pasa ya da bilinen diger adıyla Baba Pasa (ölümü 1820), Osmanlı Tarihinde özellikle XIX. Yüzyılın baslarında belirli bir yere ve öneme sahiptir. lk olarak, XVIII. Yüzyılın sonlarına dogru baslayan Osmanlı- Rus ve Avusturya Savaslarına (1787-1792) katılarak dikkat çekmeye basladı. Rumeli'de giristigi uzun ve yogun mücadelelerinin sonucunda Deliorman ve Dobruca Bölgelerinin ayanlıgını elde etti. 1806 Yılında baslayan Osmanlı- Rus Savası, Pehlivan brahim Pasa'nın hayatındaki en önemli olayların basında gelmektedir. Rus Ordusuna karsı, smail Kalesinde üç yıl boyunca gösterdigi direnisle büyük bir söhret kazandı. Ekim 1809'da Silistre yakınlarındaki Tatariçe'de Rus ordusunun kesin bir yenilgiye ugratılmasında önemli rol oynadı. Kazandıgı bu basarılar sonucunda kendisine vezirlik rütbesi verildi. Ancak 1810 Yılında Ruslara esir düsmekten kurtulamadı. Üç yıl süren Rusya esaretinden 1812 Yılı sonlarında dönen Baba Pasa'ya, Sultan II. Mahmut (1808-1839) tarafından önemli görevler verildi. Anadolu'da merkezi otoriteyi yeniden tesis etmek ve devlete karsı isyan çıkaranları ortadan kaldırmak için çalıstı. Yıllarca sürmüs olan bir çok isyan hareketini bastırdı. Sırasıyla Sivas, Erzurum ve Diyarbakır Valisi oldu. 1817'de vezirligi kaldırılarak, Bursa'da ikamet ettirilen Baba Pasa, gençliginden itibaren katıldıgı savasları, basından geçen önemli olayları kaleme aldırdı. Bursa'da Gazzi Dergahı'nın basında bulunan Abdüllatif Efendi tarafından yazılan ve 1820'de tamamlanan Baba Pasa Tarihi, 1787-1817 yılları arasındaki olayları kapsayan önemli bir kaynak eserdir. Osmanlı Tarihinin önemli bir çok olayı, düzenli ve oldukça ayrıntılı bir biçimde, olayları yakından yasamıs kisilerin anlatımlarıyla bu eserde yer almaktadır. Dönemin olaylarını ele alan bütün tarihçilerin; cesur, kahraman ve devlete sadık bir kisi olarak övgü ile bahsettikleri Baba Pasa'nın anlatımlarına dayanan bu eser, söz konusu dönemin daha iyi anlasılmasına önemli bir katkı saglayacaktır