Tıp fakültesi öğrencilerinde kadavra algısı ve öğrencilerin tıp eğitiminde kadavra kullanımına yönelik yaklaşımları

Amaç: Tıp fakültesi öğrencilerinin kadavrayı nasıl algıladıklarını ve tıp eğitiminde kadavra kullanıma yönelik ne tür bir yaklaşım benimsediklerini belirlemektir. Yöntem: Öğrencilerin kadavra algısını ve eğitimde kadavra kullanımı hakkındaki yaklaşımlarını belirleme amacıyla, her birine benimseme derecesine göre bir-beş arası puan verilmesi istenen 19 ifadenin yer aldığı bir veri toplama formu kullanılmıştır. Ögenler ve Ark.' nın daha önce kullandığı veri toplama formu revize edilerek Ege Bölgesi'ndeki sekiz farklı tıp fakültesindeki 511 ikinci sınıf öğrencisine uygulanmıştır. Derlenen veriler ortalama ve standart sapma üzerinden değerlendirilmiş, alt grup karşılaştırmalarında t test ve ki kare testleri kullanılmıştır. Çalışma için etik kurul onayı alınmıştır. Bulgular: Araştırmaya 511 öğrenci katılmış, veriler 492 formu üzerinde değerlendirilmiştir. Katılımcıların %92'si anatomi eğitiminde kadavra kullanmıştır. Katılımcıların %57'si kadındır ve en çok katılımcı %23 ile Adnan Menderes Üniversitesi'ndendir. Katılımcıların en fazla benimsediği görüş, insanın değerli varlık olduğu ve bu nedenle insan bedenine, kişi canlıyken de öldükten sonra da değer verilmesi ve saygı gösterilmesi gerektiğidir (4,27 ± 1,04). En az benimsenen görüş ise her ne amaçla olursa olsun, ölü bir kişinin bedeni üzerinde eğitim yapılmaması gerektiğidir (1,90 ± 0,86). Mahremiyet hakkı çerçevesinde, diseksiyon sırasında kadavranın yüzünün örtülmesi ihmal edilmemesi gereken insani bir incelik olduğunu kadavra eğitimi almayanlar kadavra eğitimi alanlara göre (p=0,008); diseksiyon-demonstrasyon sırasında kadavra, yalnızca bir nesnedir ve kadavranın bir nesne olarak görülmesi ve benimsenmesi gerektiğini kadavra eğitimi alanlar kadavra eğitimi almayanlara göre (p=0,012); eğitim işlevini tamamlamış bir kadavraya aşırı anlamlar yüklemenin gereksiz olduğunu erkekler kadınlara göre (p=0,035); kadavra üzerindeki çalışmalar tıp öğrencilerinin tıbbi-cerrahi işlemlerle ilgili el ve alet kullanma becerilerine ciddi bir katkı sağlamadığını kadavra eğitimi alanlar kadavra eğitimi almayanlara göre (p=0,010) daha fazla benimsenmemiştir. Sonuç: Tıp fakültesi öğrencileri kadavrayı insani yönü ve değeri bakımından önemsemekte ve eğitime katkı sağlaması bakımından ona özel bir değer atfetmektedir. Anatomi eğitiminde kadavra üzerinde çalışan öğrencilerde, kadavrayı bir eğitim materyali olarak görme eğilimi baskındır. Öğrenciler kadavraya ölü bir kişinin bedeni olarak saygı duymakta ve kadavranın bir eğitim materyali olmasıyla ilgili konuları, anatomistlerden kısmen farklı değerlendirmektedir. Anahtar Sözcükler: Anatomi, Tıp Eğitimi, Kadavra, Öğrenci Algısı, Etik