Perforin ve sintaxin11 genlerinin ailesel hemofagositik lenfohistiyositozis (FHL) hastalığındaki etkileri

Ailesel hemofagositik lenfohistiositoz (FHL), doğal katil hücre (NK) ve sitotoksik T lenfositlerin (CTL) aşırı çoğalımı sonucu biriken ve hipersitokinemi (sitokin fırtınası) ile birlikte hücresel bağışıklığın etkinsizleştiği otozomal resesif bir hastalıktır. FHL, Tlenfositlerin kontrolsüz çoğalmasından kaynaklanan ciddi ve ölümcül bir hastalıktır. Perforin (PRF1, FHL 2), Munc13-4 (UNC14D, FHL3) ve sintaksin 11 (STX11, FHL 4) genlerinde meydana gelen mutasyonlar ile Chr9q21.3-q22 bölgesine yerleşik (FHL 1) henüz tanımlanmamış gendeki mutasyonlar ailesel FHL hastalığına sebep olmaktadır. Çalışmada toplam 14 FHL hastasının periferik kanından tuzla çöktürme yöntemi ile genomik DNA elde edilmiştir. Sintaksin11 (STX11) ve perforin genlerinin ekzon bölgelerinin analizi için primer tasarlanmıştır. Bu ekzon bölgeleri PCR yöntemi ile çoğaltılarak otomatik dizileme cihazı ile STX11 ve perforin genlerinin mutasyonel taraması yapılmıştır. Mutasyonel ve nükleotid dizi analizi sonucu, 3 hastada sintaksin11 ve perforin genlerinin ekzon bölgelerinde 3 mutasyon tespit edilmiştir. Syntaksin 11 geninin 2. ekzonunda bir hastada AG ve CGC dizilerinin delesyonu tespit edilmiştir. İkinci hastada, Perforin geninin 3. ekzonunda bir hastada CAC? CAT değişimi görülmüştür. Üçüncü hastada ise, Perforin geninin 3. ekzonunda 7 baz çiftlik (TACTGAC) bir insersiyon tespit edilmiştir. Bulunan mutasyonlar çalışılan hastalarda perforin geninde 7 bazlık ekleme tarzında (FHL 2 varyantı) diğer 2 hastada iki tip eksilme tarzında syntaksin 11(FHL 4) varyantları bulunjuştur. Ailesel hemofagositik lenfohistiositoz (FHL) hastalığının teşhisinde moleküler analiz çok önemli bir yer tutmaktadır ve Sintaksin11 ve perforin genlerinde meydana gelen mutasyonel değişimlerin yol açtığı gen ürün bozukluğunun hastalığın gelişmesi ve seyrinde önemli olduğu diğer çalışmalarla birlikte bu çalışma ile ortaya konulmuştur. Anahtar sözcükler: FHL, Dizin Analizi, Perforin varyantı, STX11 varyantları, Mutasyonel Tarama