Pergel-düzkenar ve dinamik çizimler üzerine: Öğretmenlerin temel geometrik çizim süreçleri ve görüşlerinin incelenmesi

Bu çalışmada ortaokul matematik öğretmenlerinin pergel-düzkenar materyalleri ve dinamik geometri yazılımları kullanılarak tasarlanan geometri öğrenme ortamlarında temel geometrik çizim problemlerini çözme süreçlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca konuyla ilgili araç-gereçlere yönelik öğretmenlerin görüşlerinin belirlenmesi amaçlanan bir diğer konudur. Çalışmada, ortaokul matematik öğretmenlerinin temel geometrik çizim problemlerini çözme süreçlerini derinlemesine incelemek amaçlandığından çalışma nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması şeklinde desenlenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Türkiye'nin Malatya ilinde MEB'de görevli üç ortaokul matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma sürecinde "Öklid'in Elemanları" (Sertöz, 2020) kitabında çizimlerini yaparak ispatladığı geometrik yapı inşalarından beş tanesi seçilerek Temel Geometri Çizim Beceri Formu (TGÇBF) oluşturulmuştur. Bu form Malatya ilinin Yeşilyurt ilçesinde görev yapan ve araştırmaya gönüllü olarak katılan üç matematik öğretmenine pergel-düzkenar yardımı ile ön test olarak uygulanmış ve elde edilen verilerin analizi yapılmıştır. Katılımcılara Dinamik Geometri Yazılımları (DGY) hakkında bilgi sahibi olmaları ve uygulama yapmalarını sağlamak amacıyla üç haftalık DGY kursu verilmiştir. Bu kursun sonunda aynı form son test olarak uygulanmıştır. Ayrıca pergel-düzkenar materyalleri ve DGY ile ilgili düşüncelerini belirtecekleri, dört maddeden oluşan Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu (YYGF) uygulanmıştır. Bu forma ilişkin verilerin analizinde içerik ve betimsel analiz teknikleri birlikte kullanılmıştır. Araştırmaya katılan üç matematik öğretmeninin TGÇBF'den elde edilen verileri, Smart (1998) geometrik inşa süreci basamakları ve Van Hiele geometrik düşünme düzeyleri açısından analiz edilmiş ve yorumlanmıştır. YYGF'den elde edilen veriler ise, aynı temalar bir başlık altında toplanarak alan çalışmalarında belirtilen bulgularla mukayese edilerek genel bir değerlendirme yapılmıştır. Bu süreçler neticesinde, çalışmaya katılan matematik öğretmenlerinin pergel-düzkenar materyalleri ve DGY kullanım bilgilerinin çeşitlilik gösterdiği; pergel-düzkenar materyalleri ve DGY kullanılarak tasarlanan geometri öğrenme ortamlarında tutum faktörünün pozitif yönlü olduğu; pergel-düzkenar materyalleri ve DGY hakkındaki kavramsal bilgilerinin farklı düzeylerde olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Anahtar Sözcükler: Pergel-düzkenar çizimleri, dinamik yazılımlar, geometrik oluşumlar.