Periferal intravenöz kateterizasyon uygulama becerisi geliştirmede ve intravenöz sıvı tedavi komplikasyonlarını tanılamada hibrit simülasyon kullanımının etkisi

Araştırma, hemşirelik öğrencilerinde periferal intravenöz kateterizasyon (PİK) becerisi geliştirmede ve intravenöz (İV) sıvı tedavi komplikasyonlarını tanılamada hibrit simülasyon kullanımının etkisinin incelenmesi amacıyla randomize kontrollü yarı deneysel olarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi'nde Şubat- Haziran 2016 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini 2015-2016 Öğretim Yılı'nda Hemşirelik Esasları Dersi'ne kayıtlı 171 öğrenci oluşturmuştur. Örneklem seçiminde tabakalı rastgele örnekleme yöntemi kullanılmış; deney ve kontrol grubunda 33 öğrenci olmak üzere toplam 66 öğrenci örnekleme dâhil edilmiş, araştırma deney ve kontrol grubunda 31 öğrenci olmak üzere 62 öğrenci ile tamamlanmıştır. Verilerin toplanmasında; deney grubu hibrit simülasyon (standardize hasta+ mulaj), kontrol grubu ise düşük gerçekli simülasyon (düşük gerçekli manken+ İV sıvı tedavi komplikasyonları görselleri) ile simülasyon uygulamasını gerçekleştirmiştir. Simülasyon uygulamasının ardından "Öğrenmede Öğrenci Memnuniyeti ve Özgüven Ölçeği ile "Simülasyon Tasarım Ölçeği" uygulanmıştır. Performans değerlendirmede öğrencilerin psikomotor beceri ve klinik psikomotor beceri düzeyleri değerlendirilmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde sayı ve yüzdelik dağılımlar, Bağımsız gruplar t Testi, Mann-Whitney U testi, Wilcoxon testi ve Kikare analizi kullanılmıştır. Araştırmanın uygulanabilmesi için etik kurul izni, kurum izni ve araştırmaya katılmayı kabul eden öğrencilerden, standardize hastalardan ve öğretim elemanlarından yazılı izin alınmıştır. Araştırma sonucunda; Deney grubu (60.96±19.38) ve kontrol grubunda (60.64±21.89) simülasyon eğitimi öncesi PİK bilgi ön test puan ortalamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamış; simülasyon eğitimi sonrası deney grubu (82.96±15.53) ve kontrol grubunda (68.70±20.61) PİK bilgi son test puan ortalamaları açısından iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p>0.05; p<0.001). Deney grubu (50.56±23.44) ve kontrol grubunda (51.20±24.01) simülasyon eğitimi öncesi İV sıvı tedavi komplikasyonları bilgi ön test puan ortalamaları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmamış; deney grubu (75.00±15.13) ve kontrol grubunda (58.06±21.05) simülasyon eğitimi sonrası İV sıvı tedavi komplikasyonları bilgi son test puan ortalamaları açısından iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p>0.05; p<0.001). Deney grubunda "Öğrenmede Öğrenci Memnuniyeti ve Özgüven Ölçeği" toplam madde puan ortalamalarının (4.67±0.33) kontrol grubu puan ortalamalarından (4.24±5.54) yüksek olduğu belirlenmiş ve arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulunmuştur (p<0.001). Deney grubunda "Simülasyon Tasarım Ölçeği" toplam madde puan ortalamalarının (4.63±0.43;4.60±0.39) kontrol grubu puan ortalamalarından (4.49±0.35;4.54±0.34) yüksek olduğu belirlenmiş, arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır (p>0.05).Deney (41.17±3.21) ve kontrol grubunda (35.54±4.13) PİK beceri performans puan ortalamaları arasında; deney (43.91±2.08) ve kontrol grubunda (37.90±4.75) gerçek hastada PİK beceri uygulama puan ortalamaları arasında iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0.001; p<0.001). Deney (%71) ve kontrol (%45.2) grubu öğrencilerinin İV sıvı tedavi komplikasyonunu tanılama durumları açısından ve deney (%93.5) ve kontrol (%29) grubu öğrencilerinin gerçek hastada İV sıvı tedavi komplikasyonunu tanılama durumları açısından iki grup arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptanmıştır (p<0.05; p<0.05).Deney grubu öğrencileri, standardize hasta ile çalışmanın öğrenmelerini olumlu etkileyerek hasta ile iletişimini kolaylaştırdığını ifade etmiş, ayrıca mulaj yapılmış kol maketi ile çalışmış olmanın hafızalarında kalıcılık sağladığını, bu nedenle gerçek hasta üzerinde komplikasyonu tanılarken zorluk yaşamadıklarını ifade etmişlerdir. Araştırma sonucunda hemşirelik eğitiminde periferal intravenöz kateterizasyon uygulama becerisi geliştirmede ve intravenöz sıvı tedavi komplikasyonlarını tanılamada hibrit simülasyon kullanımının etkili olduğu saptanmıştır. Anahtar Sözcükler: Hemşirelik eğitimi; hibrit simülasyon; intravenöz sıvı tedavi komplikasyonları; periferal intravenöz kateterizasyon