Periodontitisin meme kanserinin metastazı üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Periodontitis, kronik ve multifaktöriyel bir hastalık olup, periodontal dokuların ilerleyici yıkımı ile karakterizedir. Güncel literatür, periodontitisin yalnızca lokal bir oral enfeksiyon değil, sistemik enflamatuvar yükü artırarak çeşitli hastalıklarla, hatta kanserle ilişkili olabileceğini göstermektedir. Meme kanseri kadınlarda en sık görülen malignite olup, mortalitenin temel nedeni metastazdır. Proenflamatuvar sitokin ve kemokinler tümör mikroçevresinde önemli rol oynamakta; bu biyobelirteçlerin periodontitis ile ortak mekanizmalar üzerinden metastaz sürecini etkileyebileceği öne sürülmektedir.Bu çalışmada, periodontitisin meme kanseri metastazı ile ilişkisini değerlendirmek amaçlanmıştır. Çalışma, Selçuk Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Periodontoloji Anabilim Dalı Kliniği'nde yürütülmüştür. Çalışmaya, Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı'nda meme kanseri tanısı almış, metastatik olan veya olmayan toplam 71 hasta ile kliniğimize başvuran 38 sistemik olarak sağlıklı birey dahil edildi. Katılımcıların tüm periodontal parametreleri [Sondlama Cep Derinliği (SCD), Klinik Ataşman Kaybı (KAS), Plak İndeksi (Pİ), Gingival İndeks (Gİ), Sondlamada Kanama Yüzdesi (SKY), PESA, PISA ve SKY/SCD4+] kaydedildi. Ayrıca, tüm bireylerden periodontal kayıt öncesinde alınan uyarılmamış tükürük ve serum örneklerinde IL-1β, IL-6, IL-10, MCP-1, RANTES ve ENA-78 düzeyleri Enzyme-Linked ImmunoSorbent Assay (ELISA) yöntemi ile analiz edildi. Meme kanseri hastaları, lenf nodu metastazı varlığına göre LN(+) ve LN(–) alt gruplarına; periodontal durum açısından ise gingivitis/hafif/orta periodontitis (evre 1–2) ve şiddetli periodontitis (evre 3–4) alt gruplarına ayrılarak değerlendirilmiştir. Meme kanseri hastalarının yaş ortalaması sağlıklı kontrollere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı derecede yüksek bulundu (p<.001). Vücut kitle indeksi açısından gruplar arasında anlamlı fark izlenmedi (p>.005). Periodontal parametreler değerlendirildiğinde, meme kanseri grubunda SCD, KAS, Gİ ve Pİ sağlıklı kontrollere kıyasla anlamlı derecede daha yüksek bulundu (p<.005). Biyokimyasal parametre analizlerinde, meme kanseri grubunda tükürük IL-1β düzeyi anlamlı olarak yüksek, serum IL-6, IL-10,MCP-1 ve ENA-78 düzeyleri sağlıklı kontrollerden anlamlı şekilde düşük bulundu (p<.001). RANTES düzeyleri ise hem tükürükte hem serumda kanser grubunda anlamlı olarak yüksek bulundu (p<.001) . Alt grup analizlerinde SKY/SCD4+ değerinin (sondlama cep derinliği 4mm den fazla olan ceplerin kanama yüzdesi) şiddetli periodontitis olan (evre III–IV) lenf nodu metastazı pozitif (+) grupta , lenf nodu metastazı negatif grupla karşılaştırıldığında anlamlı olarak daha yüksek olduğu tespit edildi (p < 0.001). Bu anlamlılık, gingivitis ve hafif/orta şiddette periodontitis gruplarında gözlenmedi (p > 0.05). Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde, SKY/SCD4+ parametresinin lenf nodu metastazını öngörmede yüksek duyarlılığa sahip bağımsız bir değişken olduğu sonucuna varıldı (OR≈1.078, AUC=0.805). Sonuç olarak, bulgular periodontitisin yalnızca lokal doku yıkımı ile sınırlı kalmayıp sistemik immün yanıtlarla etkileşime girerek meme kanseri hastalarında metastatik progresyonla ilişkili olabileceğini göstermektedir. Özellikle SKY ile ≥4 mm periodontal cep derinliği (SCD4+) pozitifliğinin metastaz için güçlü bir risk göstergesi olarak öne çıkması, şiddetli periodontal hastalıkta aktif enflamasyonun sistemik dolaşıma yansıyarak metastatik süreçleri etkileyebileceğini düşündürmektedir. Bu durum, periodontal sağlığın onkolojik prognozla olan ilişkisini göz ardı edilmemesi gerektiğini ve gelecekteki klinik yönetim stratejilerinde, bu etkileşimin dikkate alınmasının önemini vurgulamaktadır.