Perkütan nefrolitotomi cerrahisinde anterior quadratus lumborum blok ve erektör spina plan bloğunun post-operatif akut ağrı üzerine etkilerinin araştırılması

Amaç: Perkütan nefrolitotomi (PNL) böbrek taşlarının tedavisinde gittikçe popüler hale gelen güncel bir tedavi yaklaşımıdır. PNL minimal invaziv bir prosedür olmakla birlikte yapılan cerrahiye bağlı olarak ciddi ağrı görülmektedir. Ultrasonun rejyonel anestezi pratiğine girmesi ile yeni gövde blokları, multimodal analjezinin bir parçası haline gelmiştir. Çalışmamızın amacı; PNL cerrahisi geçiren hastalarda anterior quadratus lumborum blok (QLB3) ve erektör spina plan bloğunun (ESPB) postoperatif kümülatif morfin tüketimine etkisini araştırmaktır. Tezin hipozeti (Ha): PNL cerrahisi geçiren hastalarda QLB3-ESPB-kontrol grupları arasında ameliyat sonrası ilk 24 saatte kümülatif morfin tüketimi arasında anlamlı düzeyde farklılık vardır. Gereç ve yöntem: Prospektif, gözlemsel kohort dizaynına göre planlanan çalışmamıza Ondokuz Mayıs Üniversitesi Klinik Araştırmalar ve Fakülte Etik Kurul ve T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumundan gerekli onaylar alındıktan sonra; elektif PNL cerrahisi planlanan 18-65 yaş arası, ASA (American Society of Anesthesiologist) I-III risk skoruna sahip 90 hasta dahil edildi. Hastalar; grup QLB3, grup ESPB ve grup kontrol olmak üzere 30 kişilik üç gruba ayrıldı. ESPB grubunda multimodal analjeziye ek olarak ESPB, QLB3 grubunda ise anterior QLB uygulandı. Hastalar postoperatif ilk 24 saat hasta kontrollü analjezi cihazı ile takip edildi. Postoperatif dönemde; ilk 24 saatlik opioid tüketimine ilave olarak ağrı (istirahatte ve aktivite) ve bulantı-kusma skorları, intraopeatif remifentanil tüketimi, hasta kontrollü analjeziden ilk morfin talep zamanı, kurtarma analjezi gereksinimi, hemodinamik parametreler ve komplikasyonlar kaydedildi. Bulgular: QLB3 ve ESPB grubunda ameliyat sonrası ilk 24 saatte tüketilen toplam morfin miktarı kontrol grubundan anlamlı olarak daha düşüktü (p<0,001) . ESPB grubu ve QLB3 grubu arasında ise anlamlı farklılık göstermemiştir. Grupların demografik verileri, hemodinamik parametreleri, postoperatif bulantı-kusma insidansı benzer bulunurken; hastaların istirahat ve aktivite NRS skorları QLB3 ve ESPB grubunda 0.saat, 3.saat, 6.saat, 12.saatte kontrol grubundan anlamlı olarak daha düşüktü (p<0,001). QLB3 grubu ve ESPB grubu arasında ise farklılık bulunamadı. İntraoperatif remifentanil tüketimi kontrol grubunda; QLB3 ve ESPB gruplarına göre istatistiksel olarak anlamlı yüksek iken (p<0,001), ESPB grubu ile QLB3 grubu arasında intraoperatif remifentanil tüketimi bakımından istatistiksel olarak anlamlı farklılık göstermemiştir. Postoperatif hasta kontrollü analjezi cihazından ilk morfin talep süresi bakımından QLB3 ve ESPB grubunda, kontrol grubuna talep süresinde uzama olsa da bu uzama istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Blok ya da ilaçla ilişkili herhangi bir komplikasyona rastlanmamıştır. Sonuç: PNL cerrahisinde postoperatif ilk 24 saatlik toplam morfin tüketimi ESPB ve QLB3 gruplarında birbirlerine benzer bulunurken kontrol grubuna göre daha düşük bulundu. Anahtar Sözcükler: Perkütan Nefrolitotomi; Postoperatif Ağrı; Hasta Kontrollü Analjezi; Akut ağrı; Ultrasonografi; Sinir Bloğu