Doğrudan ve dolaylı travmatizasyon ve travmaya bağlı belirtiler: Zihinselleştirmenin düzenleyici rolünün araştırılması

Travma alanında yıllar içinde yapılmış çalışmalar bu kavramın olası tanımlamaları ve sonuçlarının çok fazla değişkene bağlı olduğunu ortaya koymuştur. Travmatik deneyimlerin, hangi şiddette ve yaşam döneminde yaşanmış olduğundan bağımsız olarak, bireylerin ruh sağlığını olumsuz etkileyebildiği bilinmektedir. Travmatik deneyimlerin bireyleri en çok sarsan ve zorlayan tarafının ise bu olayların algılanması ve kişinin hayat hikayesinde manalı bir noktaya oturtulmasının zorluğu olduğu görülmüştür. Bu noktada travmatik deneyimler yaşamış kişilerin içsel ve dışsal deneyimleri üzerine düşünebilme ve fikir yürütebilme becerisinin, başka bir deyişle, zihinselleştirme kapasitesinin, bu deneyimlerin kişinin üzerindeki olumsuz sonuçlarını etkiliyor olabileceği düşünülmektedir. Bundan yola çıkılarak, bu çalışmada travmatize olmuş bireyler ile çalışan meslek gruplarındaki bireylerin kendilerinin yaşamış oldukları veya iş yerinde ikinci dereceden maruz kaldıkları travmatik deneyimlerin bireylerin travma sonrası stres semptomları (TSSS) ile arasındaki ilişki incelenmiş, bu ilişkide bireylerin zihinselleştirme kapasitesinin olası düzenleyici rolü incelenmiştir. Bu amaçla çoğunluğu psikolog veya sosyal hizmet çalışanı olan 130 yetişkin katılımcıdan: bireysel ve iş yerinde maruz kaldıkları travmatik deneyimler (Birikimli Travma Ölçeği kullanılarak), TSSS (Olayların Etkisi Ölçeği kullanılarak) ve mentalizasyon becerileri (Zihinselleştirme Ölçeği kullanılarak) hakkında bilgi toplanmıştır. Sonuçlar bireysel travma ile TSSS arasındaki olumlu ilişkiyi desteklerken, dolaylı travma ile TSSS arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Zihinselleştirme kapasitesinin bu ilişkileri düzenleyici etkisi gözlenmemiş, ancak, zihinselleştirme motivasyonu daha fazla olan bireylerin travmalardan motivasyonu daha az olan bireylerle kıyaslandığında daha az etkilendiği bulunmuştur. Son olarak, travma ile çalışan yetişkinlerin terapi ve süpervizyon alıyor olmasının da bu ilişkide koruyucu etkisi olduğu görülmüştür. Sonuçlar, travmatik yaşantıların oldukça fazla olduğu Türkiye bağlamında ve zihinselleştirme odaklı terapilerin önemi çerçevesinde tartışılmıştır.