Petrol fiyatlarının makroekonomik göstergeler üzerindeki asimetrik etkisi: Türkiye örneği

Piyasalarda yaşanan dalgalanmalar, hükümet ve politika değişikleri, içsel ya da dışsal krizler enerji fiyatları üzerinde önemli kırılmalar yaratabilmektedir. Son yıllarda yapılan çalışmalarda görüldüğü gibi enerji fiyatları makroekonomik değişkenleri asimetrik şekilde etkileyebilmektedir. Bu çalışmada, beklenmedik petrol fiyat artışlarının makroekonomik değişkenler üzerindeki etkileri Türkiye için 1998-2011 yılları arası incelenmiştir. Petrol fiyatlarının asimetrik tepkileri ve bu tepkilerin asimetrik olup olmadığını Kilian ve Vigfusson(2011) çalışmalarında kullandığı yöntem kullanılarak test edilmiştir. Kurulan modellerle bir önceki döneme göre (kısa vadeli) değişim etkileri tahmin edilmiştir. Enerji fiyatları olarak Brent Tipi ham petrol fiyatları, makroekonomik değişkenler olarak da GSYİH, TUFE(2005=100), Petrol Hariç İthalat Miktarı ve Petrol Hariç İhracat Miktarı verilerin açıklanma durumu ve elde edilebilmesine göre aylık ya da üç aylık olarak kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, bir dönem önceki net petrol fiyat değişimleri kullanılarak,petrol fiyatları GSYİH, TUFE ve Petrol Hariç İhracat Miktarı serileri üzerinde 1 standart sapmalık şoklarda asimetrik tepkiler vermektedir. Fakat asimetrik etki İstihdam düzeyinde ve Petrol hariç İthalat serilerinde bulanamamıştır. Elde edilen sonuçlara göre ayrıca artan petrol fiyatlarının, uzun dönemde enflasyon oranını artırdığı diğer değişkenleri ise azalttığı gözlemlenmiştir. Anahtar Kelimeler: 1. Asimetrik Etki 2. Petrol Fiyatları 3. Makro Ekonomi 4. Türkiye Ekonomisi