pH duyarlı dendrimer bağlanmış polimerik malzemelerin hazırlanması ve biyomedikal alanda kullanımı

Bu tez çalıĢmasında kontrollü ilaç salım çalıĢmalarında kullanılmak üzere mikrokristalin selüloz (MKS) ve polivinil alkol (PVA) ana zincirine bağlı poliamidoamin (PAMAM) ve poliester (PEs) dendrimerler sentezlendi ve ülseratif kolit tedavisinde etken madde olarak kullanılan 5-aminosalisilik asit (5-ASA)'in değiĢik pH'larda salımı araĢtırıldı. 5–ASA etken maddesine sahip ilaçlar günde 6 defa ve toplamda günlük dozu 3–4 gram olmak üzere aktif ülseratif kolit tedavisinde ömür boyu alınması gereken ilaçlar arasındadır. Bu çalıĢmada 5–ASA'nın intestinal sisteminde uzun süreli kontrollü salımı sağlanarak günlük doz miktarının alım periyodunu uzatarak hasta konforunun sağlanması amaçlanmıĢtır. Bu amaçla, –NH2 fonksiyonel PAMAM ve –OH fonksiyonel poliester dendrimerler yakınsak ve ıraksak yöntemlerle MKS ve PVA ana omurgası üzerinde farklı jenerasyonlarda sentezlendi. 5–ASA'nın dendrimerlerin her bir jenerasyonunun kavitasyonlarında tutuklanan ve sindirim sisteminin mide, ince bağırsak ve kalın bağırsağın fizyolojik pH'larında (3,5; 7,4 ve 8,5) in-vitro koĢullarda salımı araĢtırıldı. Hem PAMAM hem de ester dendrimerlerden 5–ASA'nın salımı pH 3,5'da %50'nin altında iken pH'nın bazik bölgeye kaymasıyla arttığı görüldü. Dendrimerlerin jenereasyon sayısı arttıkça salınan 5–ASA miktarının da arttığı bulundu. Bunun nedeni, dendrimer jenerasyon sayısının artması bağlı olarak kavitasyonlarda tutuklanan 5–ASA miktarındaki artıĢtan kaynaklanmaktadır. pH'nın artmasıyla salımın artması ise 5–ASA'nın asit grubunun deprotonasyonu dolayısıyla misafir-ev sahibi arasındaki hidrojen bağlarının zayıflamasından kaynaklanmaktadır. ÇalıĢma kapsamında sentezlenen bileĢiklerin karakterizasyonları FT–IR, 1H NMR, TGA–DSC, SEM, XRD teknikleri ile 5–ASA salım çalıĢmaları ise UV-vis ile gerçekleĢtirildi.