İran sanatında soyut temsil olgusu

IRAN Sanatında Anaerkil Toplumun Temsili Soyutlama Olgusu Sanatta yeterlilik metin inceleme konusu Iran sanatında anaerkil toplumun soyutlama biçiminde temsil olarak belirlendiği için, en başta temsil kavramının sanatta nasıl işlendiği ve ele alındığı incelenmiştir. Bu bağlamda edebiyat ve görsel sanatların bir biriyle ilişkilendirilişi ve işleyişinin tarihi ve örnekleri gösterilmiştir. Eser metni incelemenin ilk bölümünde temsilin anlamı ve İran sanat ve edebiyatında temsilin anlatımı verilen edebi ve sanatsal örnekler ile anlatılmıştır. İlk bölümün içinde yer alan temsil anlamından sonra, simge anlamı ve İran mitoloji ve sanatında anaerkil simgeler örneklendirip yazılmıştır. İkinci bölümünde, edebiyat ve resim sanatının ilişkilendirme süreci Iran tarih silsilesine göre araştırılmış resimler ve yazılar ile yapılandırılmıştır. Bu bölümün içinde antik İran döneminde kadınların rolü, Ahameniş döneminde anayasa da yer alan kadın erkil toplumun ilk temelleri ve devamında Kaçar döneminin dengelerin değişimi ve kadınların sanattaki toplumsal varlığı yazılmıştır. Üçüncü bölümde minyatür sanatının ortaya çıkışı ve edebiyatla ile bağlantıları ve tasvire dönüşmelerinin yer almaktadır. Bu bölümde Firdevs'inin Şehnamesinden örnekleme hikâyelerin resimlere dönüşmeleri, Iranın farklı dönemlerinde konulmuştur. Şehname destanındaki öne çıkan kadınlar ve hikâyeler ve resimlerdeki yeri yazılmıştır. Bu eser metni inceleme konusu yerleştirme disiplininde yapılan eser ile yapılanmıştır. Yedi tane ahşap panelin palet olarak kullanıldığı bu yerleştirmenin ana fikri Iran edebiyatının en önemli şair ve düşünürünün Yedi han veya Yedi geçit hikâyesi ile bağlantı kurarak ortaya çıkmıştır. Her bir panel palete, simgesel olarak geçit anlamını yüklemek, güncel sanat dünyasında sanatçıya kendi anlamlarını ve düşünü ifade edebilme özgürlüğü tanımaktadır. Hazır nesneleri sanat eseri olarak kullanım alanına taşımak yirminci yüzyılın sonlarından itibaren özgün sanat dünyasında yerini almış ve kavramsal sanat olarak tanımlanmıştır. Bu bağlamlarda eser metni incelemenin ilgili bölümlerinde açıklamalar yapılmıştır. Maryam Salahi 2007 yılında Türkiye ye yerleşti. İstanbul da ilk atölye çalışmalarından itibaren yeni yaşantı ve yaşam biçimini zaman dilimi olarak nesnel ve kişisel bir bakış ile sunmayı içten içe yeğlemekteydi. Geçen süreyi temsil eden parçalar atölyesinde yıllarca kullanılıp ve korunan masaları palet olarak kullandı ve atölyesinde ders verdiği öğrencilere de kullanırmıştır. Palet masaların boyaları temizlenmeden kullanılmaktaydı ve istenilen amaca ulaşılmak için korunmuşlardır. Yaşanmışlıkların temsili ve atölyesinde yaşanılan sürenin belgesi olarak tanımlanmasının sembolü olarak belirlenmiştir Salahi tarafından. Eser metin incelemenin son bölümünde Salahi kısaca bugüne kadar yaptığı eserler ve projelerden bahsedip örnekler sunmuştur. Son enstalasyon projesinin yanı sıra, Yedi Han dan yorumlanan ve esinlenen iki resim üretmiştir. Yapılan iki resimli dijital teknik ile paletlerle birleştirmiştir ve her birini farklı Yedi Han hikayelerinde yerleştirmiştir. Anahtar Kelimeler: İran sanatı, Firdevs'i, şehname, resim, toplumda kadın, anaerkil toplum simgeleri, temsili sanat, soyutlama