Piperazinin Galleria mellonella'nın bazı biyolojik özellikleri üzerine etkisi

Piperazin antihelmintik bir madde olup hayvanların paraziter enfeksiyonlarını tedavi edici ilaç olarak kullanılır. Çalışmamızda piperazin türevlerinden piperazin hekzahidratın farklı besinsel konsantrasyonlarının büyük bal mumu güvesi Galleria mellonella L. (Lepidoptera: Pyralidae) larvalarının ergin evreye kadar yaşama oranına ve gelişme süresi üzerine etkisi incelendi. Konsantrasyonlar 0,001, 0,01, 0,1 ve % 1 (gr/100gr besin) olarak belirlendi. Birinci evre larvaları belirlenen farklı konsantrasyonlardaki piperazin ihtiva eden besinlerle ergin oluncaya kadar yetiştirildi. Piperazin içermeyen kontrol besini ile Piperazin içeren tüm besinsel konsantrasyonlar değerlendirildiğinde piperazinin G. mellonella'nın larval evre (7. evre), pup ve ergin evrelerinde yaşama oranını önemli derecede düşürdüğü görüldü. Benzer etki piperazinin yüksek konsantrasyonlarında dişilerin yumurta verimi üzerinde de görüldü. Piperazinin en yüksek besinsel miktarı (% 1) dişilerin bir günde bıraktığı yumurta sayısını 81,17 ± 5,09'e 52,93 ± 4,80'e önemli derecede düşürdü. Bu antihelmintik maddenin denenen en yüksek konsantrasyonu yumurta açılımını % 97,85 ± 0,59'e % 74,84 ± 3,66'e düşürmesine rağmen kontrol ile arasında istatistiksel bir fark oluşmadı. Kontrol besininde larvaların % 98,75 ± 1,08'i 7. evreye ulaşırken bu larvaların % 90,00 ± 2,5'ı pup evresine, % 83,75 ± 3,24'i ise ergin evreye ulaştı. Piperazinin en yüksek besinsel konsantrasyonu 7. evreye ulaşan larva oranını % 26,25 ± 5,96'e, pup olma oranını % 21,25 ± 5,69'e, ergin olma oranını ise % 20,00 ± 6,37'ye önemli derecede düşürdü. Piperazinin düşük besinsel konsantrasyonlarıyla beslenen larvaların 7. larval evreye ulaşma süreleri ve pup olma süreleri üzerinde istatistiksel olarak bir fark gözlemlenmedi. Ancak piperazin içeren % 0,1'lik besinsel konsantrasyonda ergin evreye ulaşma süresi önemli derecede uzadı. Piperazinin %1'lik besinsel konsantrasyonu G. mellonella'nın birinci larval evreden ergin evreye kadar tüm gelişimini önemli derecede geciktirdi. Buna ilaveten bu konsantrasyon ergin olma süresini 37,66 ± 0,77 günden 41,32 ± 2,31 güne ortalama 4 gün olmak üzere önemli derecede uzatmıştır. Antihelmintik bir madde olan piperazin insan ve diğer hedef olmayan organizmalara karşı düşük akut toksisiteye sahip olduğundan, iyi ayarlanan konsantrasyonları ile insektisit olarak kullanılabilir.